SỞ Y TẾ TỈNH ĐẮK LẮK

Phát hiện và điều trị sớm để phòng tránh di chứng sau lao

12/02/2026 08:15

Lao là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, nhưng ngay cả khi được điều trị thành công, bệnh vẫn có thể để lại những di chứng lâu dài, đặc biệt là tổn thương ở phổi và đường hô hấp. Vì vậy, người bệnh cần chủ động điều trị dứt điểm và chăm sóc sức khỏe để tránh di chứng về sau.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hàng triệu người trên thế giới từng mắc lao phổi phải đối mặt với các di chứng sau khi điều trị lao phổi, từ khó thở đến giảm khả năng lao động. Việc nắm rõ các biểu hiện, nguyên nhân và cách phòng ngừa sẽ giúp người bệnh chủ động chăm sóc sức khỏe và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Theo số liệu thống kê của Bệnh viện phổi tỉnh Đắk Lắk, mỗi năm Bệnh viện tiếp nhận và điều trị cho hơn 300 bệnh nhân, trong đó tỷ lệ bệnh nhân gặp di chứng sau khi điều trị thành công bệnh lao, bao gồm cả lao phổi và lao ngoài phổi khá cao, chiến khoảng 20%. Di chứng thường gặp bao gồm xơ phổi, giãn phế quản, suy hô hấp mạn tính, hoặc các tổn thương chức năng cơ quan tương ứng.

1. Di chứng thường gặp sau lao bao gồm xơ phổi, giãn phế quản, suy hô hấp mạn tính, hoặc các tổn thương chức năng cơ quan tương ứng. — Di chứng thường gặp sau lao bao gồm xơ phổi, giãn phế quản, suy hô hấp mạn tính, hoặc các tổn thương chức năng cơ quan tương ứng.

Trường hợp bệnh nhân P.V.T 73 tuổi, trú tại phường Buôn Ma Thuột đang điều trị tại khoa Lao ngoài phổi- Bệnh viện Phổi Đắk Lắk. Trước đó bệnh nhân nhập viện trong tình trạng ho nhiều đờm đục, khó thở tăng khi gắng sức, mệt mỏi kéo dài. Bệnh nhân được xác định viêm phổi, giãn phế quản do di chứng sau điều trị lao phổi cũ. Bệnh nhân từng điều trị đủ 2 đợt lao phổi vào các năm 2021 và 2024. Sau 7 ngày điều trị tích cực tại bệnh viện, sức khỏe bệnh nhân cải thiện rõ: Ho giảm, đỡ khó thở, ăn ngủ tốt hơn.

Trường hợp khác là bệnh nhân V.H.S 70 tuổi, trú tại phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk bị lao phổi trên nền viêm gan B, Khai thác tiền sử cho thấy, bệnh nhân có thói quen hút thuốc lá lâu năm.. Trước đó khoảng 1 năm, bệnh nhân từng được chẩn đoán mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và đã được điều trị ổn. Thời gian gần đây, bệnh nhân ho nhiều, khó thở, gầy sút cân. Chụp X quang phổi đã tổn thương nặng. Tuy nhiên do sử dụng thuốc không đúng chỉ định, biến chứng qua gan. Bệnh nhân đang điều trị kết hợp bệnh lao và viêm gan B.

Trong quá trình điều trị lao, người bệnh cần nghiêm túc tuân theo hướng dẫn của bác sĩ, đồng thời duy trì chế độ ăn uống khoa học để hỗ trợ phục hồi.

Các di chứng phổ biến có thể bao gồm viêm phổi mạn tính, suy giảm chức năng hô hấp, thậm chí ảnh hưởng đến hệ tim mạch hoặc thần kinh. Những tổn thương này thường phát sinh ngay tại phổi hoặc lan sang các cơ quan khác, khiến bệnh nhân phải theo dõi và kiểm soát di chứng sau khi điều trị lao phổi lâu dài, thậm chí suốt đời. Nguyên nhân của các di chứng thường bắt nguồn từ phản ứng viêm kéo dài, nhiễm trùng không được kiểm soát hiệu quả, hoặc sự thay đổi cấu trúc tại nhu mô phổi, đường thở, mạch máu trong và sau quá trình điều trị. Một số di chứng có thể biểu hiện rõ rệt qua triệu chứng, trong khi số khác âm thầm và chỉ được phát hiện qua kiểm tra chuyên sâu. Ngay cả khi điều trị đã hoàn tất, người bệnh vẫn có thể bị ảnh hưởng đến hệ hô hấp như hẹp hoặc giãn phế quản, xơ hóa, khí phế thủng, biến đổi mạch máu phổi hoặc xơ màng phổi. Những biến chứng này không chỉ làm giảm chức năng hô hấp mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng như tim mạch, viêm phổi tái phát hoặc ung thư.

Bác sĩ chuyên khoa I Y Quốc A Jun - Phụ trách khoa Lao ngoài phổi, Bệnh viện Phổi tỉnh Đắk Lắk khuyến cáo, mặc dù lao phổi là bệnh có thể điều trị khỏi nếu được phát hiện và chữa trị đúng cách, nhưng không thể chủ quan với những ảnh hưởng kéo dài mà bệnh để lại. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là yếu tố quan trọng giúp hạn chế các di chứng sau điều trị lao phổi. Trong quá trình điều trị, người bệnh cần nghiêm túc tuân theo hướng dẫn của bác sĩ, đồng thời duy trì chế độ ăn uống khoa học để hỗ trợ phục hồi. Chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng và tập luyện thể thao hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường thể trạng và nâng cao sức đề kháng, giúp người bệnh chống lại tác động của vi khuẩn lao hiệu quả hơn. Đồng thời, tiêm vắc xin là cách hiệu quả giúp phòng ngừa bệnh lao, bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng./.

Bài: Kim Oanh - Ảnh: Đình Thi

DiChungSauLaoBenhLaoLaoPhoiBenhVienPhoiDakLakXoPhoiGianPheQuanSuyHoHapDieuTriLaoSucKhoePhoi

Facebook Tweet Mail Google-plus