SỞ Y TẾ TỈNH ĐẮK LẮK

Thận trọng với thuốc Đông y gia truyền quảng cáo trên mạng

26/03/2026 05:46

Sự phát triển của mạng xã hội và các nền tảng thương mại điện tử đang làm thay đổi thói quen chăm sóc sức khỏe của người dân. Chỉ với vài cú nhấp chuột, những bài thuốc Đông y được quảng cáo là “gia truyền”, “chữa bách bệnh” có thể đến tận tay người tiêu dùng. Tiện lợi, nhanh chóng, dễ tiếp cận. Nhưng phía sau đó là những rủi ro không nhỏ, thậm chí đe dọa trực tiếp đến sức khỏe.

Hiện nay, không khó để bắt gặp những hình ảnh quảng cáo thuốc như “gia truyền 3 đời”, “cam kết khỏi bệnh sau 1 liệu trình”, “không khỏi hoàn tiền”… xuất hiện dày đặc trên Facebook, TikTok hay các sàn thương mại điện tử. Hình ảnh “trước – sau”, lời chứng thực chưa kiểm chứng, những câu chuyện khỏi bệnh “thần tốc” đang góp phần tạo dựng niềm tin một cách cảm tính. Đáng lo ngại, phần lớn các sản phẩm này không công bố rõ thành phần, nguồn gốc hay liều lượng. Nhiều loại thực chất chỉ là thực phẩm chức năng, nhưng lại được thổi phồng như thuốc điều trị, thậm chí gắn mác “thần dược”.

Chị H. (35 tuổi, TP. Buôn Ma Thuột) cho biết: “Tôi bị mất ngủ lâu ngày, thấy quảng cáo nói là thuốc gia truyền, toàn thảo dược nên nghĩ là an toàn. Uống khoảng 2 tuần thì ngủ được hơn nên tôi tin và tiếp tục dùng”. Tuy nhiên, hiệu quả ban đầu không kéo dài. “Sau một thời gian, tôi thấy mệt mỏi, vàng da nhẹ. Đi khám thì bác sĩ nói men gan tăng cao, nghi do thuốc. Tôi phải dừng lại và điều trị gần 2 tháng mới ổn định”. Trường hợp tương tự cũng xảy ra với anh T. (42 tuổi, huyện Krông Năng): “Tôi bị đau khớp, thấy người quen giới thiệu thuốc trên Facebook. Uống vào thấy đỡ đau nhanh nên nghĩ là hợp thuốc. Nhưng sau đó bị phù, tăng cân bất thường. Đi khám bác sĩ nói có khả năng thuốc bị trộn chất giảm đau mạnh. Những câu chuyện này không phải cá biệt. Điểm chung là người bệnh tin vào hiệu quả trước mắt, trong khi rủi ro lại âm thầm tích tụ. Không chỉ dừng lại ở những trường hợp cá nhân, thực tế tại các cơ sở y tế cho thấy số ca biến chứng liên quan đến thuốc Đông y không rõ nguồn gốc đang có xu hướng gia tăng.

Theo các chuyên gia, Đông y là phương pháp điều trị dựa trên nguyên tắc biện chứng luận trị. Nghĩa là mỗi bệnh nhân cần được thăm khám, đánh giá thể trạng cụ thể để kê đơn phù hợp. Một bài thuốc không thể dùng chung cho tất cả. Việc mua thuốc theo quảng cáo hoặc truyền miệng đã làm sai lệch hoàn toàn nguyên lý này. Hệ quả không đến ngay, nhưng rất rõ ràng: Có thể ngộ độc cấp tính do dược liệu chứa độc tính hoặc bị pha trộn tân dược, tổn thương gan, thận khi sử dụng kéo dài…Và nguy hiểm hơn, là che lấp triệu chứng, khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều trị hiệu quả. Đáng lo ngại, tình trạng trộn corticoid hoặc thuốc giảm đau vào sản phẩm Đông y để tạo hiệu quả nhanh đang là vấn đề báo động.

Cần lựa chọn những bài thuốc Đông y có uy tín và nguồn gốc rõ ràng.

Trước thực trạng này, các chuyên gia y tế đã đưa ra nhiều cảnh báo đáng lưu ý. Bác sĩ Võ Thuận Hóa – Chủ tịch Hội Đông y tỉnh cho biết, nguy cơ lớn nhất là người bệnh không được chẩn đoán đúng thể bệnh. Đông y không điều trị đại trà, mỗi người có thể trạng và căn nguyên bệnh khác nhau, do đó cần được thăm khám để kê đơn phù hợp. Nếu dùng sai, thuốc không những không hiệu quả mà còn có thể gây hại. Quan niệm cho rằng thuốc Đông y lành tính là một hiểu lầm phổ biến, trên thực tế, dược liệu nếu sử dụng không đúng cách vẫn có thể gây độc. Đáng lưu ý, đã ghi nhận một số trường hợp sản phẩm bị pha trộn tân dược nhằm tạo hiệu quả nhanh, khiến người bệnh dễ bị đánh lừa, từ đó sử dụng kéo dài và đối mặt với nhiều biến chứng.

Thực tế cho thấy, việc nhiều người vẫn tin và sử dụng thuốc Đông y trôi nổi trên mạng xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là tâm lý muốn khỏi bệnh nhanh. Điều trị lâu dài khiến không ít người nản lòng. Bên cạnh đó là niềm tin vào “bài thuốc gia truyền”, vào kinh nghiệm truyền miệng. Một nguyên nhân khác là hạn chế về kiến thức y tế, khiến người dân khó phân biệt thật – giả. Và không thể không nhắc đến vai trò của mạng xã hội, nơi quảng cáo ngày càng tinh vi, đánh mạnh vào cảm xúc người bệnh.

Các chuyên gia khuyến cáo, người dân không nên tự ý mua và sử dụng thuốc Đông y quảng cáo trên mạng khi chưa có tư vấn chuyên môn. Khi có nhu cầu điều trị, cần đến cơ sở y tế được cấp phép để được thăm khám, chẩn đoán và kê đơn phù hợp. Đồng thời, người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị, không tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi phương pháp điều trị. Đây là nguyên tắc quan trọng để tránh những biến chứng đáng tiếc.

Đông y là một phương pháp điều trị có giá trị. Nhưng giá trị đó chỉ phát huy khi được sử dụng đúng cách. Trong môi trường số đầy nhiễu loạn thông tin, sự tỉnh táo của người bệnh chính là hàng rào bảo vệ đầu tiên. Bởi lẽ, khi niềm tin đặt sai chỗ, thuốc chữa bệnh có thể trở thành nguy cơ gây hại cho cơ thể và cái giá phải trả không chỉ là tiền bạc, mà còn là sức khỏe, thậm chí là tính mạng.

Bài: Thu Phượng - Ảnh: Bảo Trọng

Facebook Tweet Mail Google-plus