Theo thống kê của Phòng Bảo trợ xã hội, Sở Y tế Đắk Lắk, trong giai đoạn từ năm 2021 đến 2025, toàn tỉnh đã xảy ra trên 200 vụ xâm hại trẻ em, trong đó, riêng xâm hại tình dục trẻ em 201 vụ. Hậu quả làm 20 em mang thai, gây thương tích cho 22 em, 03 trường hợp tử vong, nhiều trường hợp khác bị rối loạn tâm thần và còn nhiều hậu quả nặng nề khác. Một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng trẻ em bị xâm hại phần lớn xuất phát từ yếu tố gia đình. Nhiều bậc cha mẹ chưa dành nhiều thời gian chăm sóc, gần gũi con cái, hạn chế trong trao đổi với trẻ về các nguy cơ bị xâm hại, thiếu trách nhiệm với trẻ… do đó khi bị xâm hại tình dục đa phần các em đều có tâm lý sợ hãi, mặc cảm, tự ti, nên không dám chia sẻ, không dám tố giác kẻ phạm tội, trẻ rơi vào trạng thái hoảng sợ và cảm thấy không có lối thoát.
Ông Huỳnh Bảo Toàn - Trưởng phòng Bảo trợ xã hội, Sở Y tế Đắk Lắk cho biết, các yếu tố chủ yếu tác động đến tình hình tội phạm xâm hại trẻ em trên địa bàn tỉnh là do ảnh hưởng của mặt trái nền kinh tế thị trường như phát triển không đồng đều giữa nông thôn và thành thị; tình trạng thất nghiệp. Đặc biệt, do sự du nhập của các loại văn hóa phẩm độc hại, đồi trụy; sự tha hóa, biến chất về đạo đức, lối sống của một bộ phận người dân đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc giáo dục đạo đức, hình thành nhân cách trẻ em đã làm gia tăng tội phạm, trong đó có tội phạm xâm hại trẻ em. Trước thực tế này, sau khi ổn định việc sắp xếp các đơn vị hành chính, nhất là việc tiếp nhận nhiệm vụ bảo trợ xã hội – trẻ em – phòng, chống tệ nạn xã hội từ Sở LĐTB&XH, Sở Y tế Đắk Lắk đã chỉ đạo các phòng chuyên môn phối hợp với các sở, ban, ngành và cấp ủy, chính quyền các địa phương thực hiện đồng bộ, quyết liệt các biện pháp phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em.
“Theo Luật Trẻ em năm 2016 thì xâm hại trẻ em là hành vi gây tổn hại về thể chất, tình cảm, tâm lý, danh dự, nhân phẩm của trẻ em dưới các hình thức bạo lực, bóc lột, xâm hại tình dục, mua bán, bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và các hình thức gây tổn hại khác. Những hình thức xâm hại trẻ em phổ biến gồm có: Bạo lực, bóc lột trẻ em; Bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em; Mua bán, bắt cóc, giam giữ trẻ em và xâm hại tình dục trẻ em. Tội phạm xâm hại trẻ em đã được quy định thành các tội danh độc lập trong Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, một bộ phận không nhỏ người dân không nhận thức được trách nhiệm của mình trong công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em; việc phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em bị coi nhẹ; nhận thức của một số gia đình đối với các nguy cơ về tình trạng bạo lực, xâm hại trẻ em còn hạn chế. Nhiều vụ án xảy ra xuất phát từ việc gia đình không quan tâm, quản lý, chăm sóc các em trong cuộc sống hàng ngày. Nhóm con em của những gia đình có hoàn cảnh khó khăn, bố mẹ ly hôn, ly thân, bố mẹ mắc tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật, thiếu gương mẫu, thiếu trách nhiệm với con cái cũng dễ trở thành nạn nhân bị xâm hại, nhất là xâm hại tình dục. Do vậy, để bảo vệ trẻ em trước những mối đe dọa về xâm hại, cần có sự phối hợp giữa chính quyền, gia đình, nhà trường và xã hội trong việc bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em; các xã, phường cũng cần nhanh chóng kiện toàn, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm nhiệm vụ công tác trẻ em; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em nhằm nâng cao nhận thức của các cấp ủy, chính quyền và toàn xã hội về các hành vi xâm hại trẻ em…” ông Toàn chia sẻ.
Giờ học ngoại khóa cung cấp kiến thức và kỹ năng sống cho học sinh Trường mầm non Thành Nhất
Một điều đáng ghi nhận là sau khi ổn định hệ thống chính quyền hai cấp, các sở, ban, ngành trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã nhanh chóng thực hiện chính sách, pháp luật về trẻ em; đưa ra những giải pháp phù hợp nhằm bảo đảm cho trẻ em được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh. Ông Phạm Khắc Dũng- Chủ tịch UBND xã Ea Rốc, tỉnh Đắk Lắk cho biết, để tập trung giải quyết các vấn đề liên quan đến trẻ em, UBND xã đã ban hành các công văn về việc tăng cường thực hiện các hoạt động phòng ngừa và xử lý hành vi xâm hại trẻ em; tăng cường thực hiện công tác phòng, chống tai nạn, thương tích, đặc biệt là phòng, chống đuối nước trẻ em trên địa bàn. Thực hiện đợt cao điểm hành động vì trẻ em, nhằm tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp chính quyền, các ngành trong việc triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về trẻ em. Tập trung tổ chức đợt cao điểm truyền thông, vận động xã hội để huy động, vận động các cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân và cả cộng đồng trong việc thực hiện các quyền trẻ em, giải quyết các vấn đề về trẻ em; quan tâm, tạo điều kiện để tất cả trẻ em, đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, hoàn cảnh khó khăn, trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn có một kỳ nghỉ hè ý nghĩa, an toàn và lành mạnh, giảm thiểu tối đa tình trạng trẻ em bị bạo lực, xâm hại, tai nạn, thương tích.
“Trên cơ sở nội dung kế hoạch của UBND tỉnh, sự phối hợp của các sở, ban, ngành của tỉnh, trong đó có sự phối hợp chặt chẽ Sở Y tế Đắk Lắk, UBND xã Ea Rốc đã xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện tháng hành động phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, tình hình thực tế. Đồng thời, đẩy mạnh và đổi mới các hoạt động truyền thông, phổ biến, giáo dục kiến thức, kỹ năng thực hiện quyền của trẻ em; bảo vệ trẻ em; phòng, chống bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em, bóc lột trẻ em; phòng ngừa tai nạn, thương tích trẻ em; thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em vào các vấn đề về trẻ em. Vì ở thời đại hiện nay, không dễ để cho trẻ “nói không” với thiết bị điện tử thông minh bởi những tiện ích trong kết nối, học tập, giải trí mà nó mang lại. Do vậy, chúng tôi đã chỉ đạo cho đoàn thanh niên tăng cường tuyên truyền, giáo dục kĩ năng sống, đặc biệt là giúp các em hiểu biết những cạm bẫy, thủ đoạn có thể diễn ra trên mạng, đồng thời kĩ năng làm thế nào để đối phó, tránh xa các cạm bẫy” ông Dũng nói.
Các hoạt động giao lưu học hỏi, chia sẻ tâm tư, nguyện vọng của các em, nhằm giúp cho các ngành chức năng phát hiện những điều bất thường để kịp thời có biện pháp ngăn chặn
Anh Nguyễn Quang Giàu- Bí thư Đoàn thanh niên Phường Thành Nhất cho biết, để nâng cao nhận thức cho trẻ em và cộng đồng về công tác chăm sóc, bảo vệ, giáo dục trẻ em, Đoàn thanh niên Phường Thành Nhất đã tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền về chăm sóc, bảo vệ trẻ em, quyền trẻ em thông qua các diễn dàn, buổi nói chuyện, ngoại khóa, pano, áp phích. Trong đó, chú trọng tuyên truyền các nội dung về phòng chống xâm hại tình dục trẻ em; phòng chống tai nạn, thương tích, đuối nước; tác hại của ma túy, các chất kích thích và tệ nạn xã hội...
“Để thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng cho trẻ em, Đoàn Thanh niên Phường đã phối hợp với các Sở, ngành và đơn vị trường học tổ chức các phong trào, cuộc vận động như, phong trào “Thiếu nhi Phường Thành Nhất thi đua làm theo 5 điều Bác Hồ dạy”; chương trình “Rèn luyện đội viên”; ngày hội “Thiếu nhi vui khỏe – Tiến bước lên đoàn”, cuộc vận động “Vì đàn em thân yêu”... nhằm rèn luyện, hun đúc những giá trị sống tốt đẹp cho thiếu niên, nhi đồng. Bên cạnh đó, với vai trò là tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em; giám sát việc thực hiện quyền trẻ em, Ban chấp hành Đoàn phường cũng đã triển khai các mô hình, sân chơi, câu lạc bộ cho trẻ em. Thông qua các câu lạc bộ, trẻ em được nâng cao kiến thức, kỹ năng về chăm sóc, bảo vệ bản thân, kiến thức về Luật Trẻ em, quyền trẻ em, để các em vui chơi và tham gia các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể thao; giao lưu học hỏi, chia sẻ tâm tư, nguyện vọng và thể hiện mong muốn của bản thân hay những lo lắng, rủi ro xảy ra với mình. Từ đó, đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở đã nắm bắt kịp thời mong muốn nguyện vọng của các em, phát hiện những điều bất thường để kịp thời có biện pháp ngăn chặn và thông báo cho nhà trường, gia đình và lãnh đạo địa phương...” anh Giàu- Bí thư Đoàn thanh niên Phường Thành Nhất chia sẻ.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp nên tình hình tội phạm xâm hại trẻ em trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong năm 2025 từng bước được kiềm chế; không xảy ra vụ việc phức tạp, kéo dài, gây bức xúc trong dư luận quần chúng nhân dân. Các tin báo, tố giác về tội phạm xâm hại trẻ em đều được tiếp nhận, phân loại, giải quyết, kết luận kịp thời, nhanh chóng theo đúng quy định của pháp luật. Kết quả trong năm 2025, toàn tỉnh đã xảy ra 09 vụ việc với 15 trẻ em bị bạo lực, xâm hại. Tất cả các vụ việc đã được các ngành chức năng phối hợp để trợ giúp và xử lý theo quy định pháp luật.
Dự báo trong thời gian tới, tình hình tội phạm nói chung và tội phạm xâm hại trẻ em nói riêng sẽ còn diễn biến khó lường, tiềm ẩn phức tạp. Để nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm bạo lực và xâm hại trẻ em trong thời gian tới, Sở Y tế Đắk Lắk đã chỉ đạo cho Phòng Bảo trợ xã hội tiếp tục tập trung tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp và phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước về phòng, chống tội phạm; phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em. Đồng thời, phối hợp với các ngành, các cấp thực hiện tốt công tác phòng ngừa xã hội, giáo dục, quản lý trẻ em, học sinh và thanh, thiếu niên; đẩy mạnh công tác tuyên truyền phòng ngừa tội phạm, vận động gia đình, nhà trường, xã hội và mọi tầng lớp nhân dân tham gia phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến bạo lực, xâm hại trẻ em.
Theo ông Huỳnh Bảo Toàn- Trưởng Phòng Bảo trợ xã hội, Sở Y tế Đắk Lắk, một khó khăn hiện nay đó là công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm xâm hại trẻ em, người chưa thành niên vi phạm pháp luật, chưa có sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, chưa nhận được sự quan tâm đúng mức từ một số sở, ngành liên quan. Bên cạnh đó, ý thức chấp hành pháp luật và tinh thần cảnh giác, phòng ngừa tội phạm của một bộ phận người dân còn hạn chế. Trong nhiều vụ việc, người bị hại và gia đình của người bị hại thường có tâm lý e ngại, mặc cảm, tự ti, lo sợ ảnh hưởng đến danh dự, cuộc sống gia đình nên chưa mạnh dạn lên tiếng tố giác, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bản thân họ hoặc người thân khi bị xâm hại. Quá trình điều tra, giải quyết các tố giác, tin báo về tội phạm xâm hại tình dục trẻ em còn gặp nhiều khó khăn, nhất là vấn đề ủy thác điều tra, trưng cầu giám định, dẫn đến việc kéo dài thời gian giải quyết.
“Gia đình là yếu tố bảo vệ trẻ em quan trọng và hiệu quả nhất. Tuy nhiên, do áp lực mưu sinh, nhiều bậc cha mẹ chưa có điều kiện dành thời gian quan tâm, gần gũi, nắm bắt tâm tư, tình cảm của con em mình. Một số gia đình không hòa thuận, cha mẹ ly hôn hoặc ly thân cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý, tình cảm và sự phát triển toàn diện của trẻ. Những rạn nứt trong gia đình, cùng với sự xói mòn các giá trị, chuẩn mực xã hội, có thể tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi của trẻ em. Trẻ em cần được khuyến khích trang bị kỹ năng tự bảo vệ bản thân, biết nhận diện các nguy cơ tiềm ẩn, chủ động phòng ngừa và kịp thời lên tiếng khi bị xâm hại. Đồng thời, việc giáo dục, trao đổi về các nguy cơ mất an toàn cần được thực hiện thường xuyên trong gia đình, nhà trường và xã hội. Ngoài ra, các cấp chính quyền và cơ quan chức năng cần tăng cường phối hợp chặt chẽ với nhà trường, cộng đồng và gia đình để triển khai các biện pháp thiết thực, đồng bộ, qua đó tạo môi trường an toàn, lành mạnh cho trẻ em. Nếu thực hiện tốt các giải pháp này, tin tưởng rằng tình trạng bạo lực và xâm hại trẻ em trên địa bàn tỉnh sẽ từng bước được kiềm chế và giảm thiểu trong thời gian tới”, ông Huỳnh Bảo Toàn chia sẻ.