24/04/2026 02:51
Trong các loại tai nạn thương tích thì đuối nước và bệnh dại là những loại tai nạn thường gặp ở trẻ em. Chỉ một vết xước nhỏ do chó, mèo cắn hay vài phút lơ là khi trẻ vui chơi gần ao, hồ, sông, suối… cũng có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí không thể cứu vãn. Điều đáng nói, đây đều là những rủi ro rất quen thuộc trong đời sống hằng ngày, nhưng lại dễ bị xem nhẹ và chủ quan.
Theo thống kê của ngành y tế, mỗi năm cả nước có khoảng 2.000 trẻ em tử vong do đuối nước. Riêng tại Đắk Lắk, trong 4 tháng đầu năm 2026 đã xảy ra 14 vụ, làm 18 người thiệt mạng. Đa số các vụ việc xảy ra tại ao, hồ, sông, suối gần nhà, những khu vực quen thuộc nhưng thiếu sự giám sát của người lớn.
Phần lớn các vụ đuối nước đều diễn ra trong những hoàn cảnh quen thuộc: trẻ rủ nhau đi tắm sông, hồ, hoặc theo người thân ra khu vực đập nước bắt cá. Điển hình là các vụ việc tại xã Tân Tiến vào trung tuần tháng 4 vừa qua, hai học sinh rủ nhau đến một hồ nước xa khu dân cư để tắm và gặp nạn. Khi người dân phát hiện, tổ chức ứng cứu, cả hai em đã không qua khỏi. Cùng thời điểm, tại xã Ea Ning, hai trẻ khác theo người thân ra đập nước bắt cá cũng tử vong dù đã được đưa đến cơ sở y tế. Những vụ việc xảy ra liên tục trong thời gian ngắn, ở nhiều địa bàn khác nhau, cho thấy đuối nước không còn là tai nạn đơn lẻ, mà là nguy cơ hiện hữu rõ ràng trong đời sống.
Học sinh trường THCS Phan Bội Châu (phường Buôn Ma Thuột) được cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk tuyên truyền về phòng chống tai nạn đuối nước.
Không dừng lại ở nguy cơ đuối nước, bệnh dại cũng đang là mối đe dọa âm thầm nhưng đặc biệt nguy hiểm. Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), mỗi năm Việt Nam ghi nhận từ 70–90 trường hợp tử vong do bệnh dại và khoảng 400.000 người phải điều trị dự phòng sau khi bị chó, mèo cắn. Trẻ em chiếm gần 40% số ca, trong khi phần lớn trường hợp tử vong đều không được tiêm vắc xin sau phơi nhiễm. Tại Đắk Lắk, chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận 1 trường hợp tử vong do bệnh dại và gần 20 người nghi bị chó dại tấn công.
Điểm chung của cả hai nguy cơ, đuối nước và bệnh dại là đều bắt nguồn từ những tình huống rất quen thuộc: một lần tắm sông không có người lớn, một vết cắn nhỏ bị xem nhẹ. Rủi ro đến từ không phải ở những khu vực xa xôi, nguy hiểm, mà ở ngay tại ao, hồ, sông, suối gần nhà, nơi mà trẻ em thường xuyên lui tới nhưng thiếu sự giám sát của người lớn.
Các em học sinh sôi nổi tham gia trả lời các câu hỏi xử lý tình huống.
Trước những nguy cơ hiện hữu, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã chủ động đưa nội dung phòng, chống dịch bệnh và đuối nước vào hoạt động ngoại khóa. Tuy nhiên, thay vì truyền đạt theo cách một chiều, một số đơn vị đã thay đổi cách tiếp cận, đặt học sinh vào những tình huống cụ thể để rèn kỹ năng xử lý.
Tại Trường THCS Phan Bội Châu (phường Buôn Ma Thuột), nội dung này được triển khai theo hướng trực quan, tăng tính tương tác. Trong các buổi sinh hoạt, học sinh liên tục được đặt vào tình huống giả định như bị chó, mèo cắn phải xử lý ra sao, phát hiện người đuối nước cần làm gì, hay cách tự bảo vệ mình trước nguy cơ dịch bệnh. Không còn không khí thụ động thường thấy, nhiều cánh tay liên tục giơ lên, học sinh chủ động đưa ra phương án, thậm chí tranh luận với nhau về cách xử lý. Việc “học qua tình huống” giúp các em không chỉ nhớ mà còn hình dung được cách hành động khi sự việc xảy ra. Em Hoàng Ngọc Bảo Phi, học sinh lớp 7A chia sẻ: “Trước đây, sau giờ học em vẫn hay ra khu vực ao gần nhà chơi với bạn, có lúc xuống nước mà không có người lớn đi cùng. Em nghĩ chỗ đó quen rồi nên không sao. Nhưng sau buổi tuyên truyền, em mới biết chỉ cần trượt chân hoặc chuột rút là rất nguy hiểm. Giờ nếu đi đâu em cũng xin phép, và không dám xuống nước khi không có người lớn”. Không chỉ thay đổi nhận thức, nhiều học sinh đã bắt đầu điều chỉnh hành vi trong sinh hoạt hằng ngày, từ việc hạn chế tiếp xúc với động vật lạ, giữ vệ sinh cá nhân, đến chủ động báo người lớn khi gặp tình huống nguy hiểm. Cách làm này cũng đang được một số trường học khác áp dụng, bước đầu tạo sự chuyển biến trong nhận thức và kỹ năng của học sinh.
Tại Trường Tiểu học Hoàng Hoa Thám (phường Thành Nhất), nội dung phòng, chống đuối nước và dịch bệnh được lồng ghép vào các buổi chào cờ đầu tuần thông qua những câu chuyện gần gũi với đời sống, giúp học sinh dễ tiếp cận và ghi nhớ. Từ những hoạt động cụ thể, dễ hiểu và sát thực tế, nhận thức của học sinh đang từng bước chuyển hóa thành hành động. Đây cũng là mục tiêu mà các nhà trường hướng tới, không chỉ cung cấp kiến thức, mà giúp học sinh hình thành kỹ năng tự bảo vệ mình trong những tình huống có thể xảy ra trong đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, phần lớn các vụ tai nạn không xảy ra trong phạm vi trường học, mà chủ yếu diễn ra tại gia đình và cộng đồng, những nơi việc giám sát còn phụ thuộc nhiều vào ý thức của người lớn. Điều này đặt ra yêu cầu phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình trong công tác phòng ngừa. Theo cô Hoàng Thị Quỳnh Trang, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Huỳnh Thúc Kháng, ở bậc tiểu học, việc trang bị kiến thức và kỹ năng cho học sinh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi chỉ cần thiếu hiểu biết hoặc kỹ năng cơ bản, các em có thể đối mặt với những rủi ro ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí là tính mạng. Nhà trường xác định công tác tuyên truyền là nhiệm vụ thường xuyên, được triển khai linh hoạt qua nhiều hình thức như sinh hoạt dưới cờ, lồng ghép trong tiết học, hoạt động trải nghiệm, đồng thời phối hợp với ngành y tế để tăng tính thực tiễn.
Ở góc độ giảng dạy, cô Nguyễn Lê Thanh An, giáo viên Trường THCS Phan Bội Châu cho biết, việc đổi mới phương pháp truyền đạt theo hướng tương tác đã giúp học sinh dễ tiếp thu và ghi nhớ hơn. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn khó khăn do một bộ phận học sinh còn chủ quan, thời lượng dành cho giáo dục kỹ năng còn hạn chế, trong khi sự phối hợp từ gia đình chưa thật sự đồng đều. Điều quan trọng không phải là học sinh biết, mà là phải làm được khi tình huống xảy ra.
Để giảm thiểu những rủi ro, cần có sự phối hợp chặt chẽ của các ban ngành liên quan và sự triển khai đồng bộ từ nhiều phía: quản lý vật nuôi chặt chẽ, tiêm phòng đầy đủ; hướng dẫn xử trí đúng khi bị chó, mèo cắn; không để trẻ vui chơi, tắm ở khu vực nguy hiểm khi thiếu sự giám sát; đồng thời tăng cường dạy bơi và kỹ năng an toàn cho trẻ. Đặc biệt là gia đình, nơi trực tiếp hình thành thói quen và ý thức cho trẻ mỗi ngày.
Bài: Thu Phượng - Ảnh: Đình Thi
Facebook
Tweet
Mail
Google-plus
Các tin khác