Tại phường Ea Kao, trong đợt khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí tại Bệnh viện Trường Đại học Tây Nguyên vào đầu tháng 8 năm 2026 bà H.B Êban ( phường Ea Kao) vui mừng khi được các y, bác sĩ thăm khám và tư vấn sức khoẻ. Theo bà, với những người dân còn gặp khó khăn, việc được khám sức khỏe miễn phí ngay tại địa phương rất thiết thực, bởi không phải đi xa, đồng thời được cán bộ y tế hướng dẫn cách phòng bệnh, ăn uống, sinh hoạt và theo dõi sức khỏe. “Được các bác sĩ khám, tư vấn sức khỏe, tôi rất vui. Có những bệnh nếu không đi khám thì mình cũng không biết. Được kiểm tra sớm thì yên tâm hơn và biết cách giữ gìn sức khỏe”, bà H.B Êban chia sẻ.
Cũng được tham gia khám sức khỏe, ông Y Đ Knul, (phường Tân An), cho biết qua kiểm tra, ông được phát hiện và hướng dẫn điều trị, theo dõi bệnh cao huyết áp, đồng thời kiểm soát bệnh đái tháo đường. Trước đây, ông thường nghĩ khi cơ thể không có biểu hiện bất thường thì sức khỏe vẫn ổn. Sau khi được bác sĩ tư vấn, ông chú ý hơn đến việc uống thuốc và khám sức khoẻ định kỳ.
Câu chuyện của bà H.B Êban và ông Y Đ Knul cho thấy hiệu quả thiết thực của việc đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số. Với những bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, việc phát hiện sớm, điều trị và quản lý lâu dài có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa biến chứng.
Ngành y tế chú trọng chăm sóc sức khỏe người dân tộc thiểu số từ hoạt động khám sức khoẻ định kỳ, khám sàng lọc miễn phí.
Tỉnh Đắk Lắk hiện có khoảng 840.000 người dân tộc thiểu số sinh sống. Nhiều người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế, xã hội khó khăn vẫn còn gặp trở ngại trong tiếp cận dịch vụ y tế do khoảng cách địa lý, điều kiện đi lại, kinh tế còn hạn chế cũng như thói quen chỉ đi khám khi xuất hiện triệu chứng. Trong bối cảnh đó, các đợt khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí tại các cơ sở y tế không chỉ giúp người dân giảm chi phí, thời gian đi lại mà còn tạo cơ hội để cán bộ y tế trực tiếp tư vấn, hướng dẫn phòng bệnh bằng cách gần gũi, dễ hiểu. Đây cũng là giải pháp quan trọng để từng bước chuyển từ tư duy “có bệnh mới chữa” sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe lâu dài.
Theo bác sĩ CKII Nay Phi La, Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk, chăm sóc sức khỏe cho đồng bào dân tộc thiểu số là một trong những nhiệm vụ quan trọng của ngành Y tế. Với đặc thù địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, ngành Y tế tiếp tục chú trọng đưa các dịch vụ chăm sóc sức khỏe về cơ sở, nhất là những nơi còn khó khăn. Tuy nhiên, công tác này vẫn đối mặt với không ít trở ngại. Nhân lực y tế cơ sở còn thiếu, nhất là bác sĩ tại các trạm y tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa. Cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng công nghệ thông tin tại một số địa phương chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Bên cạnh đó, khoảng cách địa lý, điều kiện đi lại, khả năng tiếp cận công nghệ và khác biệt về ngôn ngữ, phong tục tập quán cũng ảnh hưởng đến việc tiếp cận và duy trì chăm sóc sức khỏe của người dân.
“Năm 2026 được xác định là giai đoạn ưu tiên triển khai khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho các nhóm yếu thế, trong đó có người dân sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và vùng có điều kiện kinh tế, xã hội khó khăn, hoặc đặc biệt khó khăn. Ngành Y tế phối hợp với chính quyền cơ sở rà soát đối tượng, xây dựng kế hoạch phù hợp từng địa bàn; đồng thời tăng cường bác sĩ từ tuyến trên, tổ chức khám lưu động và hỗ trợ chuyên môn cho những nơi còn thiếu nhân lực. Đồng thời, sau mỗi đợt khám sức khoẻ định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, ngành Y tế hướng đến việc không để người dân chỉ được “khám một lần” mà phải được theo dõi sức khỏe lâu dài. Kết quả khám từng bước được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử, người dân được phân loại, tư vấn và theo dõi, nhất là đối với các bệnh mạn tính. Trạm y tế xã, phường sẽ đóng vai trò đầu mối quản lý sức khỏe tại cộng đồng, chủ động nhắc lịch khám, tư vấn và chuyển tuyến khi cần thiết. Khi hệ thống dữ liệu quốc gia được vận hành đồng bộ, dữ liệu sẽ từng bước được kết nối, liên thông với hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế, Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và tích hợp trên VNeID. Tuy nhiên, để bảo đảm lộ trình thực hiện bền vững, ngành Y tế kiến nghị Trung ương và Bộ Y tế sớm đưa hệ thống cơ sở dữ liệu và Sổ sức khỏe điện tử quốc gia vào vận hành chính thức, thống nhất chuẩn dữ liệu và hướng dẫn liên thông giữa các hệ thống. Đồng thời, cần có cơ chế bố trí kinh phí ổn định, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng số cho y tế cơ sở; có chính sách đủ mạnh để thu hút, đào tạo, luân phiên và giữ chân bác sĩ tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa và địa bàn đặc biệt khó khăn. Đây là điều kiện then chốt để chuyển từ mục tiêu “người dân được khám sức khỏe” sang mục tiêu cao hơn là “mọi người dân đều có hồ sơ sức khỏe, được quản lý thường xuyên và được tiếp cận công bằng các dịch vụ y tế cơ bản”. Bác sĩ Nay Phi La nhấn mạnh.
Có thể khẳng định từ những đợt khám sức khoẻ định kỳ, khám sàng lọc miễn phí với mục tiêu không chỉ dừng ở việc phát hiện bệnh mà hướng đến xây dựng thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe. Khi người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số được tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi, được tư vấn và quản lý sức khỏe thường xuyên, khoảng cách trong tiếp cận chăm sóc y tế giữa các vùng, các nhóm dân cư sẽ từng bước được thu hẹp./.
Bài: Mỹ Hạnh - Ảnh: Bảo Trọng