Toàn ngành Y tế tỉnh Đắk Lắk hiện có 7.790 cán bộ công chức, viên chức, người lao động. Trong đó có 1.821 bác sĩ, 481 dược sĩ, 2.398 điều dưỡng, 469 hộ sinh, 626 kỹ thuật y, 86 cán bộ y tế công cộng, 383 y sĩ và 1.526 nhân viên khác. Đây là lực lượng quan trọng bảo đảm hoạt động khám, chữa bệnh, y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe người dân trên địa bàn. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của công tác chăm sóc sức khỏe, nguồn nhân lực y tế của tỉnh vẫn còn không ít hạn chế. Đáng chú ý, nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là bác sĩ chuyên khoa sâu, chuyên gia đầu ngành trong các lĩnh vực kỹ thuật cao vẫn còn thiếu. Ngành hiện có 931 người có trình độ sau đại học, chiếm 13,27% tổng số nhân lực, gồm 5 tiến sĩ, 127 bác sĩ chuyên khoa II, 193 thạc sĩ và 606 bác sĩ chuyên khoa I. Tỷ lệ này cho thấy nhu cầu đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ y tế vẫn còn rất lớn. Đáng lưu ý hơn, sự phân bố nhân lực giữa các địa bàn chưa đồng đều. Tại các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới, việc thu hút, giữ chân bác sĩ, nhất là bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, vẫn gặp nhiều khó khăn.
Về nhân lực ở trạm y tế, toàn tỉnh có 102 trạm y tế xã, phường với 257 bác sĩ, nhưng 85 trạm chưa bảo đảm đủ số lượng bác sĩ theo định hướng 4 bác sĩ/trạm. Điều này khiến tuyến y tế cơ sở gặp không ít khó khăn trong công tác khám, chữa bệnh cũng như thực hiện nhiệm vụ y tế dự phòng, phòng chống dịch bệnh. Đáng chú ý, Đắk Lắk hiện mới đạt khoảng 8,6 bác sĩ/1 vạn dân, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân. Trong giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lên 10 bác sĩ/1 vạn dân.
Khi tuyến cơ sở được củng cố cả về con người, cơ sở vật chất và năng lực chuyên môn, người dân sẽ có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương.
Xã Ea Riêng được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã gồm Ea Riêng cũ, Ea M’Doal và Ea H’Mlay với dân số hơn 16.600 người, phân bố tại 24 thôn. Địa bàn rộng, dân số đông, trong khi đội ngũ y, bác sĩ tại Trạm Y tế xã Ea Riêng còn thiếu, tạo áp lực không nhỏ đối với công tác khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe người dân. Trước thực tế đó, Trạm Y tế xã Ea Riêng đã nỗ lực khắc phục khó khăn, chủ động thích ứng để duy trì hoạt động, không để các dịch vụ y tế bị gián đoạn. Các chương trình y tế - dân số, tiêm chủng mở rộng, quản lý bệnh không lây nhiễm, chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm và khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế... vẫn được triển khai liên tục, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân trên địa bàn. Theo bà Nguyễn Thị Thắm - Giám đốc Trạm Y tế xã Ea Riêng: Hiện nay, chúng tôi còn thiếu bác sĩ chuyên khoa và thiếu cả về cơ sở vật chất. Ngoài khám, chữa bệnh, Trạm còn phải quản lý hồ sơ sức khỏe của từng người dân, theo dõi các bệnh không lây nhiễm, tư vấn và hướng dẫn người dân phòng bệnh. Để đáp ứng với khối lượng công việc Trạm Y tế xã Ea Riêng mong muốn được bổ sung nhân lực, nhất là bác sĩ có chuyên môn phù hợp, đồng thời được đầu tư thêm cơ sở vật chất, trang thiết bị. Đây là điều kiện cần thiết để Trạm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, giảm áp lực cho đội ngũ hiện có và thực hiện tốt hơn công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trên địa bàn rộng, dân số đông.
Theo bác sĩ Nay Phi La, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk, đây là một bài toán không dễ giải quyết trong thời gian ngắn, bởi nhu cầu nhân lực y tế ngày càng tăng trong khi việc đào tạo, tuyển dụng và thu hút bác sĩ về công tác tại những địa bàn khó khăn cần có thời gian và chính sách phù hợp. Để thực hiện bài toán thiếu nhân lực đồng thời cũng thực hiện Nghị quyết 72, Sở Y tế đang tham mưu UBND tỉnh triển khai các giải pháp nhằm tăng cường nhân lực cho tuyến cơ sở. Theo đó, nguồn nhân lực sẽ được điều phối theo hướng tuyến trên hỗ trợ tuyến dưới, bác sĩ từ Trung ương tăng cường cho tỉnh; từ tuyến tỉnh tăng cường cho các trung tâm y tế và từ trung tâm y tế tiếp tục hỗ trợ các trạm y tế xã. Việc luân phiên bác sĩ đến các xã được kỳ vọng sẽ từng bước lấp khoảng trống nhân lực, nhất là tại những địa bàn còn thiếu bác sĩ.
Người dân được khám, tư vấn và chăm sóc sức khoẻ tại trạm y tế
Bên cạnh giải pháp luân phiên, tăng cường bác sĩ, ngành Y tế cũng tham mưu UBND tỉnh xây dựng phương án tuyển dụng phù hợp với đặc thù địa phương, trong đó ưu tiên tuyển dụng người dân tộc thiểu số tại chỗ. Theo lãnh đạo Sở Y tế, việc ưu tiên đào tạo, tuyển dụng và sử dụng nhân lực là người dân tộc thiểu số được kỳ vọng sẽ tạo nguồn cán bộ y tế ổn định, lâu dài cho những địa bàn vùng sâu, vùng xa. Đây cũng là lực lượng am hiểu địa bàn, phong tục, tập quán và có điều kiện gắn bó lâu dài với cộng đồng.
Có thể nói, thiếu nhân lực tại tuyến cơ sở không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động khám, chữa bệnh thường xuyên mà còn tạo áp lực lớn trong công tác phòng, chống dịch bệnh. Khi xảy ra các ổ dịch truyền nhiễm, lực lượng y tế cơ sở phải cùng lúc thực hiện nhiều nhiệm vụ như giám sát dịch tễ, phát hiện ca bệnh, điều tra, khoanh vùng, tuyên truyền và chăm sóc người bệnh. Nếu nhân lực mỏng, khả năng đáp ứng trước những tình huống y tế bất thường sẽ bị hạn chế.
Để giải quyết bài toán trước mắt, song song với phương án điều động, luân phiên, Sở Y tế đang triển khai Kế hoạch tuyển dụng viên chức năm 2026 với 873 chỉ tiêu, trong đó có 379 chỉ tiêu bác sĩ. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bổ sung nguồn nhân lực đang thiếu, nhất là tại các cơ sở y tế tuyến dưới. Sau tuyển dụng, ngành Y tế sẽ tiếp tục rà soát, bố trí, điều động và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, bảo đảm phù hợp với nhu cầu thực tế của từng đơn vị. Mục tiêu của ngành là từng bước bảo đảm mỗi trạm y tế có đủ số lượng bác sĩ theo yêu cầu, hướng tới định hướng 4 bác sĩ/trạm. Việc tăng cường nhân lực cho tuyến cơ sở sẽ góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại địa phương, đồng thời giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên.
Về lâu dài, Đắk Lắk xác định đào tạo sau đại học, đào tạo chuyên khoa và đào tạo theo địa chỉ sử dụng là giải pháp căn cơ. Ngành Y tế tiếp tục tăng cường hợp tác với các trường đại học, cơ sở đào tạo y khoa và bệnh viện tuyến trên để phát triển đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên có trình độ chuyên môn cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kỹ thuật chuyên sâu ngay tại địa phương. Bên cạnh nhân lực, cơ sở vật chất và chuyển đổi số tại tuyến cơ sở cũng cần được quan tâm đồng bộ. Một số trạm y tế hiện vẫn còn hạn chế về hạ tầng, trang thiết bị và công nghệ thông tin. Việc triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, Sổ sức khỏe điện tử và kết nối dữ liệu y tế đang được đẩy mạnh, hướng tới quản lý sức khỏe người dân liên tục, lâu dài ngay từ tuyến cơ sở.
Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng tăng, việc đầu tư cho nguồn nhân lực y tế không chỉ là bổ sung đủ số lượng mà còn phải nâng cao chất lượng, bố trí đúng nơi, đúng nhu cầu. Đối với một tỉnh có địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều và còn nhiều khu vực khó khăn như Đắk Lắk, việc xây dựng đội ngũ y tế cơ sở đủ mạnh sẽ là nền tảng để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe toàn dân. “Từ tuyển dụng, đào tạo đến chính sách thu hút và giữ chân nhân lực, các giải pháp cần được triển khai đồng bộ, lâu dài. Khi tuyến cơ sở được củng cố cả về con người, cơ sở vật chất và năng lực chuyên môn, người dân sẽ có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương, đồng thời hệ thống y tế của tỉnh cũng chủ động hơn trong phòng, chống dịch bệnh và ứng phó với các tình huống y tế phát sinh”, bác sĩ Nay Phi La khẳng định./.
Bài: Mỹ Hạnh - Ảnh: Bảo Trọng