Từ chủ trương lớn của Bộ Chính trị đến quyết sách quyết liệt của Đắk Lắk
Tại Trung tâm Y tế Cư Kuin, ngay từ những ngày đầu khám sức khỏe, người dân của 2 xã Ea Ktur và Ea Ning đến đăng ký rất đông. Cụ ông Cao Chánh Ấn (76 tuổi, trú tại thôn 1 xã Ea Ning) đã được con cháu đưa đến nơi khám bệnh từ rất sớm, ông rất phấn khởi khi được các bác sĩ thăm khám. Ông cho biết:“Tuổi cao rồi nên lưng hay đau mỏi, chân tay nhiều khi nhức buốt, nhất là lúc thay đổi thời tiết. Ở nhà mãi cũng quen, mà đi khám ở bệnh viện tỉnh thì xa, con cháu cũng bận. Nay được các bác sĩ khám miễn phí gần nhà, lại có đo huyết áp, siêu âm, xét nghiệm đầy đủ, tôi mừng lắm” cụ Cao Chánh Ấn chia sẻ.
Trường hợp của cụ Cao Chánh Ấn cũng là điển hình của hàng nghìn người dân tại Đắk Lắk – tỉnh có quy mô dân số lớn thứ hai khu vực Tây Nguyên với hơn 3,03 triệu người, trong đó có khoảng 840.000 đồng bào dân tộc thiểu số. Giữa một địa bàn rộng lớn, giao thông cách trở và tỷ lệ đồng bào sinh sống tại vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn còn cao, việc hiện thực hóa chủ trương khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí tối thiểu 01 lần/năm theo tinh thần các nghị quyết của Bộ Chính trị từng là một bài toán đầy trăn trở. Thế nhưng, với sự quyết tâm cao độ của cả hệ thống chính trị, sự nỗ lực của toàn ngành y tế và sự đồng thuận của người dân bài toán ấy đang dần có lời giải bằng những mô hình thiết thực, nhân văn và đầy sáng tạo.
Người cao tuổi tại xã Ea Ning tham gia khám sức khỏe tại Trung tâm Y tế Cư Kuin.
“Trong quá trình xây dựng kế hoạch khám sức khỏe toàn dân, chúng tôi đã xác định rõ để đạt được mục tiêu đề ra thì cả hệ thống chính trị từ xã đến các thôn, buôn đều tập trung vào cuộc. Theo đó, khi bước vào giai đoạn lập danh sách các đối tượng, Trạm y tế đã phối hợp với Ban tự quản các thôn, buôn "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để đảm bảo không một ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình chăm sóc sức khỏe toàn dân. Đây là chương trình có ý nghĩa thiết thực đối với công tác chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ nhân dân vì vậy công tác tuyên truyền phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, đảm bảo người dân nắm rõ lịch khám và chủ động tham gia. Mặc dù khó khăn về cơ sở vật chất, các trang thiết bị máy móc và đội ngũ y bác sĩ những đến nay địa phương cũng đã phối hợp với Trung tâm y tế Cư Kuin khám sức khỏe cho 400 người dân thuộc đối tượng qui định tại điểm a, khoản 2, điều 69, Nghị định 165/2026/NĐ-CP” ông Nguyễn Tiến Nam- Giám đốc Trạm Y tế xã Ea Ning vui mừng chia sẻ.
Theo Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk Nay Phi La, trong quá trình triển khai Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân” thì Ban Giám đốc Sở Y tế cũng rất trăn trở vì đây là một chủ trương rất lớn, không chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn y tế thuần túy, mà mang ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc, thể hiện sự chăm lo toàn diện của Đảng và Nhà nước đối với sức khỏe nhân dân. Trong khi đó, tỉnh Đắk Lắk có diện tích rộng, dân số đông, hệ thống y tế cơ sở còn nhiều khó khăn – đơn cử như toàn tỉnh hiện có 257 bác sĩ tại các Trạm y tế nhưng vẫn còn 85/102 Trạm y tế chưa bảo đảm đủ số lượng bác sĩ theo quy định – nếu không có một lộ trình bài bản, cách làm khoa học và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị thì rất khó thành công. Trước những rào cản và thách thức này, Ngành y tế Đắk Lắk đã lựa chọn phương án riêng để triển khai khám sức khỏe toàn dân đó là xác định Ủy ban nhân dân xã, phường là cơ quan chủ trì tổ chức thực hiện trên địa bàn, huy động tối đa vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội. Trong đó, ngành Y tế đóng vai trò là nền tảng cốt lõi để hướng dẫn chuyên môn, điều phối lực lượng và kiểm tra, giám sát. Sự phân định trách nhiệm rõ ràng này đã phá vỡ rào cản "y tế làm gì cũng chỉ có y tế gánh", biến việc chăm sóc sức khỏe người dân thành nhiệm vụ chung của toàn xã hội.
“Ngay sau khi Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị ra đời, bám sát Chương trình hành động số 05-CTr/TU của Tỉnh ủy và Nghị định số 165/2026/NĐ-CP của Chính phủ, ngành Y tế Đắk Lắk đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030 (tại Quyết định số 1858/QĐ-UBND ngày 15/6/2026). Kế hoạch này vạch ra mục tiêu, lộ trình, nguồn lực và phân công trách nhiệm vô cùng rành mạch để các địa phương và y tế cơ sở triển khai thực hiện” ông Nay Phi La chia sẻ.
Dấu ấn chăm sóc sức khỏe toàn dân
Tính đến 14h chiều ngày 17/8, toàn tỉnh Đắk Lắk đã có trên 2 triệu người dân được khám sức khỏe đình kỳ. Trong đó, xã Sông Hinh là địa phương có tỷ lệ người khám cao nhất tỉnh với 51,8%; xã Tây Sơn 31%; xã Vân Hòa 29,3%; xã Sơn Hòa 19,5%. Theo Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk Nay Phi La, để đưa hàng triệu người dân đến với các điểm khám sức khỏe đảm bảo đúng tiêu chuẩn chuyên môn ngặt nghèo theo hướng dẫn của Bộ Y tế, ngành y tế Đắk Lắk đã phải trải qua không ít những khó khăn. Theo đó, để đảm bảo tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn của đội ngũ y, bác sĩ khi tham gia khám sức khỏe toàn dân, Sở Y tế đã yêu cầu các địa phương và các cơ sở khám chữa bệnh thực hiện thống nhất nội dung, danh mục khám theo đúng hướng dẫn của Bộ Y tế tại Công văn số 3401/BYT-KCB ngày 12/5/2026 và Thông tư số 32/2023/TT-BYT. Tuy nhiên, trên thực tế, toàn tỉnh Đắk Lắk mới chỉ có 85 trên tổng số 102 Trạm Y tế chưa đủ số lượng bác sĩ theo quy định là 4 bác sĩ trên một trạm.. Để giải cơn khát nhân lực y tế, đặc biệt là tại những địa bàn "trắng" bác sĩ, Ngành y tế Đắk Lắk đã chọn cách đi cách bài bản và khoa học. Trong đó, lấy Trạm Y tế làm nòng cốt với nhiệm vụ trực tiếp tổ chức khám và quản lý sức khỏe cộng đồng. Trung tâm Y tế khu vực đóng vai trò tham gia điều phối, tăng cường nhân lực. Các bệnh viện tuyến tỉnh và cơ sở khám chữa bệnh hỗ trợ chuyên môn cận lâm sàng, hội chẩn từ xa và chuyển tuyến khi cần thiết. Không những thế, tại những vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, ngành y tế đã thực hiện điều phối luân phiên nhân lực, huy động thêm hệ thống y tế ngoài công lập, các cơ sở đào tạo y khoa trên địa bàn. Và đặc biệt, phát huy vai trò sát sườn của lực lượng y tế thôn, buôn – những "cánh tay nối dài" quen thuộc với từng nóc nhà, từng mảnh đời người dân. Bên cạnh đó, các đợt đào tạo, tập huấn liên tục được tổ chức để cập nhật kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ tham gia. Nhờ cách làm đồng bộ này, tại mỗi điểm khám, ban tổ chức đã huy động thành công tới 21 nhân lực, trong đó có đầy đủ bác sĩ chuyên sâu, bác sĩ đa khoa. Các điểm khám nhờ vậy không hề bị quá tải, tạo sự thuận tiện và thoải mái tối đa cho người dân khi đến kiểm tra sức khỏe.
Ngành Y tế Đắk Lắk huy động tối đa lực lượng để đảm bảo chương trình khám sức khỏe toàn dân diễn ra theo đúng tiến độ.
“Chúng tôi tập trung ưu tiên đối tượng và nguồn lực cho người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính và người dân vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn. Đồng thời, tổ chức khám lưu động đối với địa bàn mà trạm y tế chưa đủ điều kiện theo khoản 3 Điều 74 Nghị định số 165/2026/NĐ-CP; đẩy mạnh truyền thông phù hợp với văn hóa, phong tục, ngôn ngữ của đồng bào, phối hợp Sở Dân tộc và Tôn giáo, Mặt trận Tổ quốc và phát huy đội ngũ y tế thôn, buôn để vận động người dân tham gia, không bỏ sót đối tượng. Từ thực tiễn triển khai, ngành Y tế Đắk Lắk cũng đề nghị Trung ương và Bộ Y tế sớm chính thức vận hành đồng bộ hệ thống cơ sở dữ liệu khám sức khỏe và Sổ sức khỏe điện tử quốc gia, ban hành đầy đủ chuẩn, định dạng dữ liệu và hướng dẫn liên thông để các địa phương kết nối, đồng bộ thống nhất; quan tâm bố trí nguồn lực, kinh phí và có chính sách thu hút, đào tạo bác sĩ cho tuyến y tế cơ sở, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đặc biệt khó khăn; đồng thời đề nghị cấp ủy, chính quyền các cấp tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, ưu tiên bố trí ngân sách địa phương và huy động các nguồn lực hợp pháp để bảo đảm tính bền vững của chính sách” Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk nay Phi La chia sẻ.
Có thể nói, khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho toàn dân tại Đắk Lắk không chỉ đơn thuần là một chương trình y tế thông thường. Đó thực sự là nhịp cầu bền chặt nối liền giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Với tinh thần chủ động, quyết liệt và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị dưới sự chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh cùng ngành Y tế, tỉnh Đắk Lắk đang từng bước biến mục tiêu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới thành hiện thực sinh động. Đây chính là nền tảng vững chắc, là chiếc "khiên bảo vệ" giúp mỗi người dân chủ động phòng bệnh, rèn luyện thể chất để trở thành những công dân khỏe mạnh, góp phần xây dựng quê hương Đắk Lắk ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Bài, ảnh: Bảo Trọng