19/03/2026 08:46
Nước sạch là nguồn tài nguyên thiết yếu đối với sự sống của con người và sự phát triển bền vững của xã hội. Từ sinh hoạt hằng ngày, sản xuất nông nghiệp đến chăm sóc sức khỏe, tất cả đều cần đến nguồn nước an toàn và hợp vệ sinh. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương hiện nay, nguồn nước đang đứng trước nguy cơ ô nhiễm do rác thải sinh hoạt, hóa chất trong sản xuất nông nghiệp và ý thức bảo vệ môi trường chưa cao của một bộ phận người dân. Tại tỉnh Đắk Lắk, nơi có nhiều sông suối, hồ chứa và nguồn nước ngầm phong phú, việc giữ gìn nguồn nước sạch ngày càng trở thành vấn đề quan trọng, đòi hỏi sự chung tay của chính quyền, các tổ chức và đặc biệt là ý thức của người dân.
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế và gia tăng dân số, nhu cầu sử dụng nước sạch của người dân tại Đắk Lắk ngày càng tăng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc tiếp cận nguồn nước sạch tại khu vực nông thôn vẫn còn nhiều hạn chế. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, mặc dù tỷ lệ dân cư nông thôn được sử dụng các nguồn nước sinh hoạt hợp vệ sinh khá cao, đạt khoảng 98,42%, nhưng tỷ lệ người dân được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn vẫn còn thấp. Theo tổng hợp sơ bộ tại 78/88 xã trên địa bàn tỉnh, đến hết năm 2025 tỷ lệ dân cư nông thôn được sử dụng nước sạch mới chỉ đạt 31,74%. Con số này cho thấy phần lớn người dân vẫn đang sử dụng các nguồn nước được xem là hợp vệ sinh như nước giếng khoan, giếng đào hoặc nước mưa, nhưng chưa được xử lý đạt chuẩn nước sạch. Điều này đồng nghĩa với việc nguy cơ ô nhiễm và ảnh hưởng đến sức khỏe vẫn còn tồn tại nếu nguồn nước không được kiểm soát và bảo vệ tốt.
Phần lớn người dân vẫn đang sử dụng các nguồn nước chưa được xử lý đạt chuẩn nước sạch. Ảnh: Đình Thi
Để đảm bảo nguồn nước sinh hoạt đạt chất lượng và an toàn cho người dân, thời gian qua các cơ quan chuyên môn trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã tăng cường nhiều hoạt động kiểm tra, giám sát chất lượng nước sạch. Theo thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, trong năm 2025, đơn vị đã thành lập các đoàn công tác tiến hành kiểm tra, giám sát chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt tại nhiều công trình cấp nước trên địa bàn tỉnh. Cụ thể, đoàn đã tiến hành kiểm tra tại 09 công trình cấp nước tập trung tại các xã khu vực phía Đông và kiểm tra 10 công trình cấp nước tập trung tại các xã khu vực phía Tây của tỉnh. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc đánh giá quy trình vận hành hệ thống cấp nước, lấy mẫu phân tích các chỉ tiêu chất lượng nước và kiểm tra việc tuân thủ các quy định về an toàn nước sinh hoạt. Kết quả kiểm tra cho thấy, hầu hết các đơn vị cấp nước đều có các thông số chất lượng nước đạt yêu cầu theo các quy chuẩn địa phương hiện hành, gồm QCĐP 01:2023/PY và QCĐP 1:2024/ĐL theo các Quyết định số 59/2023/QĐ-UBND ngày 28/12/2023 của UBND tỉnh Phú Yên; Quyết định số 26/2024/QĐ-UBND ngày 24/6/2024 của UBND tỉnh Đắk Lắk. Đây là tín hiệu tích cực, góp phần đảm bảo nguồn nước sinh hoạt an toàn cho người dân tại địa phương. Bên cạnh công tác kiểm tra, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk cũng thường xuyên phối hợp với các địa phương tổ chức giám sát định kỳ, lấy mẫu kiểm nghiệm chất lượng nước, hướng dẫn các đơn vị cấp nước thực hiện đúng quy trình xử lý và quản lý chất lượng nước. Đồng thời, đơn vị còn đẩy mạnh hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức cho cộng đồng về sử dụng nước an toàn và bảo vệ nguồn nước sinh hoạt. Những hoạt động này không chỉ góp phần kiểm soát chất lượng nước sạch trên địa bàn mà còn thể hiện vai trò quan trọng của ngành y tế dự phòng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, hướng tới mục tiêu đảm bảo mọi người dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đều được tiếp cận nguồn nước sinh hoạt an toàn và bền vững.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk cũng thường xuyên phối hợp với các địa phương tổ chức giám sát định kỳ, lấy mẫu kiểm nghiệm chất lượng nước. Ảnh: Quang Nhật
Tuy nhiên, bên cạnh những nỗ lực của ngành chức năng, việc bảo vệ nguồn nước vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức do các tác động từ hoạt động sinh hoạt và sản xuất của con người. Thực tế cho thấy, nhiều nguồn nước tự nhiên đang chịu tác động từ các hoạt động của con người. Việc xả rác thải sinh hoạt xuống sông suối, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật trong nông nghiệp không đúng cách, hay việc chăn nuôi gần nguồn nước đều có thể khiến nguồn nước bị ô nhiễm. Khi nước bị nhiễm vi khuẩn, hóa chất hoặc các chất độc hại khác, người sử dụng có nguy cơ mắc các bệnh về đường tiêu hóa, bệnh ngoài da, thậm chí các bệnh nguy hiểm khác. Theo bác sĩ Lê Phúc – Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, nguồn nước sạch đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe cộng đồng. Trước hết, nước sạch là điều kiện cơ bản để duy trì sự sống; Bên cạnh đó, nước sạch còn là yếu tố đảm bảo chất lượng cuộc sống. Gia đình có nguồn nước an toàn sẽ yên tâm trong sinh hoạt, trẻ em phát triển khỏe mạnh, người lao động có sức khỏe tốt để học tập và làm việc hiệu quả. Ở quy mô lớn hơn, nước sạch góp phần phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ. Nếu nguồn nước bị ô nhiễm bởi vi sinh vật hoặc hóa chất, người sử dụng có thể mắc các bệnh như tiêu chảy, tả, lỵ, bệnh ngoài da và nhiều bệnh khác. Vì vậy, việc bảo vệ nguồn nước không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý mà cần có sự tham gia tích cực của mỗi người dân.
Bác sĩ Lê Phúc cũng nhấn mạnh rằng, người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể quan trọng trong việc bảo vệ nguồn nước. Người dân có thể góp phần bảo vệ nguồn nước thông qua những hành động rất đơn giản trong đời sống hằng ngày. Cụ thể: Trước hết, mỗi người cần sử dụng nước tiết kiệm và hợp lý; Thứ hai, người dân có trách nhiệm giữ gìn vệ sinh môi trường nước như không xả rác, hóa chất, dầu mỡ hay chất thải xuống sông, hồ, kênh rạch; xử lý rác thải đúng quy định; sử dụng nhà vệ sinh hợp vệ sinh; tất cả đều giúp hạn chế ô nhiễm nguồn nước. Thứ ba, người dân cần nâng cao ý thức và tuyên truyền cho cộng đồng. Khi mỗi cá nhân hiểu rõ tầm quan trọng của nước sạch và chủ động thay đổi hành vi, sức mạnh cộng đồng sẽ tạo ra hiệu quả lớn trong bảo vệ tài nguyên nước; Cuối cùng, người dân cần tham gia giám sát và ủng hộ các chính sách bảo vệ môi trường nước của Nhà nước, đồng thời phản ánh kịp thời các hành vi gây ô nhiễm.
Thực tế hiện nay, nhờ công tác tuyên truyền ngày càng được đẩy mạnh, nhiều người dân đã hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của nước sạch cũng như những lợi ích của việc bảo vệ nguồn nước đối với sức khỏe và môi trường sống. Nhận thức được điều đó, nhiều hộ gia đình tại địa phương đã chủ động thực hiện các biện pháp giữ gìn nguồn nước sinh hoạt. Ông Trần Văn Minh (trú tại xã Ea Bung, tỉnh Đắk Lắk), cho biết: Gia đình ông luôn chú ý bảo vệ nguồn nước sinh hoạt hằng ngày để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của các thành viên trong gia đình. “Gia đình tôi sử dụng nước giếng khoan nên rất chú ý giữ vệ sinh khu vực xung quanh giếng. Chúng tôi không để rác thải hoặc chất bẩn gần nguồn nước, đồng thời luôn đun sôi nước trước khi uống để đảm bảo sức khỏe cho cả gia đình”, ông Minh chia sẻ.
Theo ông Minh, trong những năm gần đây, chính quyền địa phương và cán bộ y tế thường xuyên tổ chức các hoạt động tuyên truyền về bảo vệ môi trường và nguồn nước. Người dân được hướng dẫn cách xử lý rác thải, cách giữ vệ sinh nguồn nước và được vận động tham gia các hoạt động dọn dẹp vệ sinh khu dân cư. Nhờ đó, ý thức của người dân về việc bảo vệ nguồn nước ngày càng được nâng cao. Bên cạnh đó, nhiều cộng đồng dân cư đã chủ động tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường như dọn rác quanh khu vực sông suối, khơi thông cống rãnh, trồng cây xanh nhằm cải thiện môi trường sống và giữ gìn nguồn nước sạch cho cả cộng đồng. Tuy nhiên, trên thực tế, bên cạnh những người dân đã có ý thức trong việc bảo vệ nguồn nước, vẫn còn một bộ phận người dân chưa thực sự quan tâm đúng mức đến vấn đề này. Do đó, để bảo vệ nguồn nước một cách bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và người dân. Các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng nguồn nước, đồng thời đầu tư xây dựng các hệ thống cấp nước sạch cho những khu vực còn khó khăn. Song song với đó, công tác tuyên truyền, giáo dục về bảo vệ môi trường và sử dụng nước an toàn cần được đẩy mạnh hơn nữa để nâng cao nhận thức của cộng đồng. Về phía người dân, mỗi cá nhân cần thay đổi thói quen sinh hoạt bằng cách tiết kiệm nước, không xả rác bừa bãi, xử lý chất thải đúng quy định và sử dụng hợp lý các loại hóa chất trong sản xuất nông nghiệp đều là những hành động thiết thực giúp bảo vệ nguồn nước.
Nguồn nước sạch giữ vai trò thiết yếu đối với sức khỏe con người và sự phát triển bền vững của xã hội. Vì vậy, việc bảo vệ nguồn nước cần sự tham gia và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong cộng đồng. Khi người dân nâng cao ý thức, thay đổi thói quen sinh hoạt và cùng chung tay giữ gìn môi trường, nguồn nước sẽ được bảo vệ tốt hơn. Sự đồng lòng của người dân cùng với các giải pháp từ cơ quan chức năng sẽ góp phần cải thiện việc tiếp cận nước sạch, hướng tới mục tiêu đảm bảo nguồn nước an toàn, bền vững cho cuộc sống và sự phát triển của địa phương./.
Mai Lê
Facebook
Tweet
Mail
Google-plus
Các tin khác