20/03/2026 09:18
Dù là căn bệnh có thể phòng ngừa gần như tuyệt đối bằng vắc xin, bệnh dại vẫn cướp đi sinh mạng của nhiều người mỗi năm. Tại Đắk Lắk, những ca tử vong gần đây cho thấy khoảng trống không nằm ở y học, mà ở nhận thức và hành vi phòng bệnh trong cộng đồng.
Năm 2025, tình hình các bệnh truyền nhiễm trên phạm vi cả nước cơ bản được kiểm soát, song vẫn ghi nhận nhiều bệnh có số mắc cao theo chu kỳ, trong đó có bệnh dại với 73 trường hợp tử vong. Bệnh dại là bệnh nguy hiểm bởi tỷ lệ tử vong gần như 100% khi đã phát bệnh. Tại Đắk Lắk, năm 2025 có 7 trường hợp tử vong do bệnh dại, là một trong những địa phương có số mắc khá cao so với các tỉnh trong cả nước.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Thắng – Trưởng khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết, qua giám sát cho thấy, điểm chung ở tất cả các ca bệnh là người bị phơi nhiễm đều không được xử trí vết thương đúng cách và không tiêm vắc xin, huyết thanh phòng dại theo khuyến cáo. Nhiều trường hợp chủ quan khi cho rằng bị chó, mèo nhà cắn hoặc vật nuôi vẫn khỏe mạnh thì không có nguy cơ, nên không đi tiêm phòng. Bên cạnh đó, một số người còn thiếu hiểu biết về mức độ nguy hiểm của bệnh, trong khi điều kiện kinh tế, tập quán sử dụng thuốc dân gian hoặc việc trẻ em không báo với người lớn sau khi bị cắn cũng là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ tử vong.
Chủ động tiêm phòng dại cho vật nuôi là bước đầu tiên để ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc do bệnh dại gây ra.
Từ thực tế này có thể thấy, nguyên nhân không nằm ở yếu tố dịch tễ, mà xuất phát từ những khoảng trống trong phòng bệnh. Đây không chỉ là vấn đề nhận thức cá nhân, mà còn liên quan đến tập quán sinh hoạt và công tác quản lý. Tại nhiều khu vực nông thôn, tình trạng nuôi chó thả rông vẫn phổ biến, trong khi việc tiêm phòng cho vật nuôi chưa được duy trì thường xuyên. Công tác thống kê, quản lý đàn chó tại một số địa phương còn chưa chặt chẽ, tỷ lệ tiêm phòng chưa đồng đều. Đáng chú ý, trung bình mỗi năm toàn tỉnh chỉ có khoảng 40–50 nghìn con chó được tiêm phòng dại, trong khi tổng đàn ước tính khoảng 400–500 nghìn con – một khoảng cách lớn khiến nguy cơ lây truyền vẫn luôn thường trực.
Trước thực tế trên, ngành y tế Đắk Lắk xác định đang triển khai đồng bộ các giải pháp với mục tiêu cụ thể. Trong năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu nâng tỷ lệ tiêm phòng dại trên đàn chó, mèo đạt trên 80%, đồng thời giảm số ca tử vong xuống dưới 3 trường hợp. Công tác giám sát dịch tễ sẽ được tăng cường tại các địa bàn nguy cơ cao; các ổ dịch phát sinh sẽ được xử lý triệt để ngay từ đầu. Cùng với đó, ngành y tế sẽ phối hợp với chính quyền địa phương và ngành nông nghiệp rà soát, quản lý chặt chẽ đàn chó nuôi, đẩy mạnh tiêm phòng định kỳ và xử lý tình trạng thả rông vật nuôi. Hoạt động truyền thông được điều chỉnh theo hướng trực tiếp, tập trung vào nhóm nguy cơ cao để thay đổi hành vi phòng bệnh.
Người dân phối hợp với lực lượng thú y tiêm phòng dại cho vật nuôi, chủ động bảo vệ sức khỏe gia đình và cộng đồng.
Thạc sĩ, bác sĩ Lê Phúc – Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết, thời gian tới đơn vị sẽ tăng cường giám sát dịch tễ tại các địa bàn nguy cơ cao, đồng thời phối hợp liên ngành nhằm nâng tỷ lệ tiêm phòng dại trên đàn chó, mèo đạt mục tiêu đề ra. Phòng, chống bệnh dại không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền địa phương và người dân. Trọng tâm là quản lý chặt chẽ đàn vật nuôi và bảo đảm người dân được tiếp cận vắc xin kịp thời sau phơi nhiễm. Chúng ta không thiếu vắc xin, cũng không thiếu giải pháp. Vấn đề cốt lõi là làm sao để người dân hành động đúng và kịp thời. Khi hai yếu tố, quản lý tốt vật nuôi và tiêm phòng ngay sau phơi nhiễm được thực hiện nghiêm túc, hoàn toàn có thể giảm và tiến tới chấm dứt các ca tử vong do bệnh dại. Tuy nhiên, hiệu quả phòng, chống bệnh dại không thể chỉ trông chờ vào ngành y tế. Mỗi người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh: tiêm phòng đầy đủ cho vật nuôi, không thả rông chó, mèo; khi bị cắn phải rửa sạch vết thương và đến cơ sở y tế để tiêm vắc xin ngay, không chần chừ, không tự điều trị tại nhà.
Bệnh dại không phải là căn bệnh không thể kiểm soát. Điều đáng lo không nằm ở virus, mà ở sự chậm trễ trong hành động. Chỉ một quyết định đúng tiêm phòng kịp thời sau phơi nhiễm có thể cứu sống một con người. Ngược lại, chỉ một lần chủ quan cũng có thể phải trả giá bằng chính mạng sống.
Bài: Thu Phượng - Ảnh: Đình Thi
Facebook
Tweet
Mail
Google-plus
Các tin khác