Giun là những ký sinh trùng, thường phải sống bám vào vật chủ để hút chất dinh dưỡng từ vật chủ. Các con đường lây truyền của giun là từ người này sang người khác, tiếp xúc với đất bị ô nhiễm (do phân của con người, vật nuôi chứa giun), ăn phải những thực phẩm có chứa ấu trùng hay trứng sán như thịt bò, thịt lợn sống...
Nhiễm giun không chỉ gây ra những triệu chứng khó chịu như rối loạn tiêu hóa, đau bụng âm ỉ, tiêu chảy hay táo bón, mà còn dẫn đến thiếu máu, suy dinh dưỡng, khiến trẻ gầy yếu, da xanh xao và chậm lớn. Nhiễm giun có thể gây tắc ruột do giun quá nhiều, giun chui vào ruột thừa gây viêm, giun chui ống mật gây đau đớn dữ dội, và trong trường hợp nặng, có thể dẫn đến tử vong.
Tẩy giun định kỳ 2 lần mỗi năm là một biện pháp đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam khuyến nghị để bảo vệ sức khỏe cho thế hệ tương lai. Tại Đắk Lắk, hàng năm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đều triển khai 02 chiến dịch bổ sung vitamin A kết hợp tẩy giun cho trẻ từ 24-60 tháng tuổi. Năm 2026, Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương đã cấp cho tỉnh Đắk Lắk 139.800 viên thuốc Vermox 500mg (Mebendazole) từ nguồn thuốc Tổ chức Y tế Thế giới tài trợ để phục vụ hoạt động tẩy giun cho trẻ từ 24-60 tháng tuổi đợt 1 năm 2026.
Chạm vào đất cát, bề mặt bẩn, hoặc không rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, tạo cơ hội cho ấu trùng, trứng giun xâm nhập qua da, đường tiêu hóa.
Trường hợp cháu V.H.S 4 tuổi, trú tại phường Ea Kao được gia đình đưa đến cơ sở y tế với các biểu hiện cơ thể mệt mỏi, lười ăn, hay đau bụng… Tại đây cháu được chẩn đoán bị nhiễm giun đũa.
Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, Trưởng khoa Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh), trẻ em là đối tượng thường mắc các loại giun như giun đũa, giun tóc, giun móc và giun kim. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ thói quen vui chơi, sinh hoạt hằng ngày khi trẻ vô tình chạm vào đất cát, bề mặt bẩn, hoặc không rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, tạo cơ hội cho ấu trùng, trứng giun xâm nhập qua da, đường tiêu hóa. Bên cạnh đó, việc ăn rau sống, trái cây chưa rửa sạch, uống nước lã hay tiêu thụ các thực phẩm tươi sống nhiễm ấu trùng, trứng giun cũng là những con đường lây lan dịch tễ phổ biến ở trẻ.
Để phòng ngừa giun, cần tẩy giun định kỳ cho trẻ theo độ tuổi. Đối với trẻ từ 12 tháng đến dưới 2 tuổi, liều dùng khuyến nghị là 1 viên Albendazole 200mg hoặc Mebendazole 500mg. Còn với trẻ từ 2 tuổi trở lên, liều dùng là 1 viên Albendazole 400mg hoặc Mebendazole 500mg.
Để thuốc tẩy giun đạt hiệu quả cao, nên cho trẻ uống thuốc tẩy giun sau khi ăn, vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày. Bên cạnh việc tẩy giun định kỳ, việc duy trì các thói quen vệ sinh tốt hàng ngày là vô cùng quan trọng để ngăn chặn trứng giun xâm nhập và phát triển. Rửa tay bằng xà phòng đúng cách trước khi ăn, sau khi chơi, đi vệ sinh hoặc tiếp xúc với đất. Giữ móng tay sạch, cắt ngắn và không mút tay. Luôn đi giày dép khi ra ngoài và tránh ngồi trực tiếp trên đất. Sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh để ngăn chất thải phát tán trứng giun ra môi trường. Ăn chín, uống nước đun sôi. Rau sống, trái cây phải được rửa thật sạch dưới vòi nước chảy, ngâm nước muối hoặc dung dịch sát khuẩn trước khi ăn./.
Hồng Vân