Tại Khoa Nhi tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, số trẻ nhập viện do sốt xuất huyết trong khoảng một tháng trở lại đây tăng đáng kể. Bác sĩ Đặng Việt Nam, Phó Trưởng Khoa Nhi tổng hợp, cho biết trung bình mỗi ngày khoa tiếp nhận khoảng 5-10 trẻ mắc sốt xuất huyết, có ngày hơn 10 trường hợp, tăng khoảng 50% so với cách đây một tháng. Phần lớn trẻ nhập viện từ ngày thứ nhất đến ngày thứ 5 của bệnh, với các triệu chứng như sốt cao liên tục, mệt mỏi, đau nhức mình mẩy, đau đầu, buồn nôn. Một số trường hợp có biểu hiện nặng hơn như đau bụng nhiều, nôn nhiều, tiểu ít; một số ít trẻ nhập viện muộn đã có dấu hiệu sốc. Hiện Khoa Nhi tổng hợp đang điều trị khoảng 25 bệnh nhi sốt xuất huyết, trong đó có 3 trường hợp có dấu hiệu cảnh báo, cần được theo dõi chặt chẽ.
Một trong những bệnh nhi đang được theo dõi tại Khoa Nhi tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên là em N.T. H, 15 tuổi, trú xã Đray Bhăng. Theo gia đình, ngày 2/8, H có dấu hiệu sốt cao. Ban đầu, gia đình tự mua thuốc về cho em uống nhưng sau một ngày tình trạng không cải thiện. Sau đó, gia đình đưa H đến Bệnh viện Đại học Y dược Buôn Ma Thuột khám và được chẩn đoán mắc bệnh sốt xuất huyết. Nhận thấy tình trạng bệnh nhi có dấu hiệu chuyển nặng, cần được theo dõi sát nên H được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên. Đến nay, H đã điều trị tại bệnh viện được 5 ngày và vẫn được các bác sĩ theo dõi chặt chẽ do có dấu hiệu cảnh báo. Người nhà H cho biết: “Gia đình khá lo lắng khi biết em thuộc nhóm trẻ thừa cân, trong khi đây là một trong những yếu tố có thể khiến bệnh diễn tiến phức tạp hơn. Tuy nhiên, cũng may mắn đưa em đến cơ sở y tế tương đối sớm để được thăm khám, theo dõi và điều trị kịp thời”.
Bệnh nhi N.T.H đang được theo dõi sốt xuất huyết cảnh báo tại Khoa Nhi tổng hợp, BVĐK vùng Tây Nguyên.
Một trường hợp khác là em N.Đ.K, 14 tuổi, trú tại Ea Đrăng. K có biểu hiện nóng sốt, nôn ói nên được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên khám. Qua thăm khám, các bác sĩ xác định em mắc bệnh sốt xuất huyết. Điều trị đến ngày thứ 5, tình trạng của K diễn tiến nặng, các bác sĩ phải truyền dịch và theo dõi sát. Sang ngày thứ 6, sức khỏe của em tạm ổn định, thân nhiệt giảm. Theo gia đình K, quanh khu vực nhà ở có khoảng 5-6 trường hợp mắc sốt xuất huyết nên nhiều khả năng em đã bị lây bệnh trong khu vực sinh sống. Sau khi K trở về nhà, gia đình sẽ vệ sinh sạch sẽ khu vực sinh hoạt, thực hiện các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết nhằm hạn chế nguy cơ lây lan và bảo vệ các thành viên khác trong gia đình.
Theo bác sĩ Đặng Việt Nam, trong những ngày đầu, sốt xuất huyết thường sốt cao liên tục, mệt mỏi, đau nhức người, đau đầu, buồn nôn. Tuy nhiên, từ ngày thứ 3 trở đi, bệnh có thể bước vào giai đoạn nguy hiểm, do đó phụ huynh cần đặc biệt lưu ý những dấu hiệu cảnh báo. Các biểu hiện cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay gồm: trẻ đang sốt nhiều nhưng trở nên lừ đừ, mệt mỏi, suy sụp, tri giác không tốt; đau bụng; buồn nôn, đặc biệt là nôn nhiều; tiểu ít hoặc xuất hiện các dấu hiệu chảy máu. Nếu trẻ nôn từ 3-4 lần trở lên trong một buổi sáng, đây là dấu hiệu đáng lưu ý. Khi trẻ chảy máu mũi, chảy máu chân răng kéo dài, xuất huyết dưới da hoặc có biểu hiện chảy máu bất thường, gia đình không nên tiếp tục tự theo dõi tại nhà mà cần đưa trẻ đi khám.
Bác sĩ Đặng Việt Nam, Phó Trưởng Khoa Nhi tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên khám bệnh cho bệnh nhi mắc sốt xuất huyết.
Bác sĩ Đặng Việt Nam cũng lưu ý, phát ban thông thường ở trẻ mắc sốt xuất huyết không đồng nghĩa với xuất huyết dưới da. Người nhà không có chuyên môn rất khó phân biệt, vì vậy cần để bác sĩ thăm khám và đánh giá dựa trên nhiều yếu tố để xác định mức độ bệnh. Điều đáng lo ngại là nếu sốt xuất huyết diễn tiến nặng nhưng không được cấp cứu, điều trị kịp thời, người bệnh có thể gặp nhiều biến chứng nguy hiểm, một trong những biến chứng nặng là xuất huyết ồ ạt do rối loạn đông máu hoặc giảm sâu tiểu cầu, bệnh nhi có thể bị rối loạn đông máu, chảy máu kéo dài, xuất huyết tiêu hóa nặng, tràn dịch màng phổi, tràn dịch ổ bụng hoặc tràn dịch nhiều khoang cơ thể, gây khó thở, suy hô hấp. Đặc biệt, ở một số trẻ có yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, bệnh có thể gây phản ứng viêm quá mức, dẫn đến tổn thương nhiều cơ quan như tim, phổi, não và đặc biệt là gan. Một biến chứng hiếm gặp khác là sốt xuất huyết thể não, có thể gây viêm não và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng người bệnh.
“Điều quan trọng nhất là phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo và đưa bệnh nhi đến bệnh viện kịp thời, không chờ đến khi xuất huyết hoặc sốc mới đưa đi cấp cứu”, bác sĩ Đặng Việt Nam nhấn mạnh.
Đối với trẻ mắc sốt xuất huyết nhưng chưa có dấu hiệu cảnh báo, gia đình có thể chăm sóc, theo dõi tại nhà theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Trẻ cần được uống đủ nước, có thể bổ sung nước trái cây, ăn rau củ, trái cây và bảo đảm dinh dưỡng để hạn chế tình trạng cô đặc máu, giảm nguy cơ chuyển nặng. Khi trẻ sốt cao, gia đình cần sử dụng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý sử dụng thuốc khi chưa được tư vấn y tế. Trẻ mắc sốt xuất huyết thông thường không cần kiêng khem quá mức. Tuy nhiên, nên hạn chế cho trẻ sử dụng các loại thực phẩm, nước uống có màu đỏ, bởi khi trẻ nôn ói, việc phân biệt màu của thức ăn, nước uống với máu có thể gặp khó khăn trong quá trình chẩn đoán và điều trị./.
Bài: Mỹ Hạnh - Ảnh: Bảo Trọng