Theo báo cáo của Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đắk Lắk, tính từ đầu năm đến ngày 26/5, toàn tỉnh có 11 con chó và 1 con mèo mắc bệnh dại tại 9 hộ, thuộc 12 thôn, buôn và 11 xã, phường gồm Ea Kao, Buôn Đôn, Ea Drông, Pơng Drang, Ea Na, Krông Ana, Bình Kiến, Phú Yên, Hoà Hiệp, Tuy Hoà và Ea Drăng. Ngoài ra có 03 con chó hoang không xác định được chủ nuôi (01 con tại Phường Phú Yên, 01 con tại xã Krông Ana và 01 phường Tuy Hoà). Tổng số chó, mèo bị tiêu hủy do nghi mắc bệnh dại là 25 con. Mới đây, theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đắk Lắk, ngày 14/8, tại thôn 2, xã Ea Drăng, ngành chức năng ghi nhận một con chó của gia đình ông P.V.L có kết quả xét nghiệm dương tính với vi rút dại. Trước đó, con chó mẹ trong đàn có biểu hiện bỏ ăn, thường xuyên chạy rông ngoài đường, cắn người rồi chết. Đáng chú ý, đàn vật nuôi gồm 10 con chó, mèo của gia đình ông P.V.L chưa được tiêm vắc xin phòng dại trong năm 2026. Trước khi chết, con chó đã cắn 2 người. Cháu bé sinh năm 2019 bị cắn ngày 9/8 và được gia đình đưa đi tiêm vắc xin phòng dại. Sau khi con chó chết vào ngày 13/8, cháu tiếp tục được tiêm huyết thanh kháng dại. Trong khi đó, một người đàn ông sinh năm 1965 bị chó cắn vào chân ngày 12/8 nhưng đến ngày 16/8, sau khi biết con chó có kết quả xét nghiệm dương tính với vi rút dại, người này mới đến bệnh viện để tiêm vắc xin và huyết thanh kháng dại. Sự khác biệt về thời điểm xử trí sau khi bị chó cắn của hai trường hợp cho thấy tâm lý chủ quan của người dân vẫn còn tồn tại. Trong khi đó, người bị phơi nhiễm cần được đánh giá nguy cơ và điều trị dự phòng càng sớm càng tốt, không nên chờ đến khi có kết quả xét nghiệm từ con vật. Ngoài 2 người trực tiếp bị chó cắn, cơ quan chức năng còn xác định 6 trường hợp tiếp xúc gần với con chó mắc bệnh, gồm chủ hộ, người thân và những người trực tiếp xử lý, rửa vết thương cho người bị chó cắn. Các trường hợp này được đưa vào diện theo dõi, tư vấn và điều trị dự phòng khi cần thiết.
Quản lý tốt đàn chó, không nuôi chó thả rông là một trong những biện pháp quan trọng để phòng, chống bệnh dại. Ảnh: Đình Thi
Tại thôn 2, xã Ea Drăng, qua rà soát nhanh, lực lượng chức năng ghi nhận khoảng 90 con chó và 34 con mèo. Tại thời điểm báo cáo, những vật nuôi này chưa được tiêm vắc xin phòng dại trong năm 2026. Sau khi phát hiện chó mắc bệnh, 8 con chó còn lại của hộ gia đình đã được tiêu hủy do tiếp xúc trực tiếp với con chó dương tính. Khu vực hộ gia đình và các khu vực phụ cận cũng được tổ chức tiêu độc, khử trùng.
Theo Thạc sĩ, bác sĩ CKII Lê Phúc - Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, người dân không nên chờ đợi hoặc theo dõi con vật sau khi bị chó, mèo cắn rồi mới quyết định có tiêm phòng hay không. Bởi bệnh dại có thời gian ủ bệnh không cố định và khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện thì gần như không còn khả năng cứu chữa. Do đó, việc chờ con vật phát bệnh hoặc chờ kết quả xét nghiệm mới đi tiêm phòng có thể khiến người bị phơi nhiễm bỏ lỡ thời điểm điều trị dự phòng hiệu quả. Theo bác sĩ Lê Phúc, ngay sau khi bị chó, mèo cắn hoặc cào, người dân cần xử lý vết thương đúng cách bằng cách rửa kỹ vết thương dưới vòi nước với xà phòng trong khoảng 15 phút, sau đó sát khuẩn và đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ, tư vấn tiêm vắc xin và huyết thanh kháng dại theo chỉ định. Không tự ý đắp thuốc, dùng thuốc nam hoặc các phương pháp dân gian lên vết thương. “Tiêm vắc xin phòng dại sau khi bị chó, mèo cắn là biện pháp điều trị dự phòng, nhằm ngăn vi rút dại phát triển trước khi xuất hiện các triệu chứng. Vì vậy, càng trì hoãn việc đến cơ sở y tế, nguy cơ càng đáng lo ngại”, bác sĩ Lê Phúc khuyến cáo.
Người dân cần chủ động tiêm ngay vắc xin hoặc huyết thanh kháng dại để phòng bệnh ngay sau khi bị chó cắn, mèo cào. Ảnh: Quang Nhật
Theo ngành chức năng, việc quản lý đàn chó, mèo và tiêm vắc xin phòng dại cho vật nuôi có vai trò quan trọng trong phòng ngừa bệnh. Tuy nhiên, tại một số nơi, tỷ lệ tiêm phòng chưa đạt yêu cầu, trong khi tình trạng chó thả rông vẫn còn xảy ra, làm tăng nguy cơ chó mắc bệnh dại tiếp xúc và tấn công người. Bệnh dại hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu khi người bệnh đã phát bệnh. Vì vậy, chủ động xử trí vết thương và tiêm vắc xin, huyết thanh phòng dại theo chỉ định ngay sau phơi nhiễm là biện pháp quan trọng để bảo vệ tính mạng. Cùng với đó, mỗi gia đình cần chủ động tiêm vắc xin phòng dại đầy đủ cho chó, mèo; quản lý vật nuôi, không để chó chạy rông và hạn chế để trẻ em tiếp xúc với chó, mèo không rõ nguồn gốc. Đây là những biện pháp thiết thực nhằm giảm nguy cơ bệnh dại lây truyền từ động vật sang người và ngăn chặn những trường hợp đáng tiếc xảy ra./.
Bài: Mai Lê