SỞ Y TẾ TỈNH ĐẮK LẮK

Hội thảo đánh giá Chương trình phòng chống và loại trừ sốt rét giai đoạn 2021-2025

19/11/2025 10:15

Trong 2 ngày 18 và 19/11, Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã tổ chức Hội thảo đánh giá Chương trình phòng chống và loại trừ sốt rét giai đoạn 2021-2025. Tham dự hội thảo có TS. Nguyễn Thị Thúy Vân, TS. Timothy Finn – Đại diện WHO, TS. Nguyễn Quang Thiều – Phó Viện trưởng Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương cùng đại diện lãnh đạo Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Quy Nhơn, Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng TP. Hồ Chí Minh, đại diện các Viện sốt rét khu vực và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật các tỉnh trên địa bàn cả nước.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Nguyễn Quang Thiều - Phó viện trưởng Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương cho biết: Việt Nam đã đạt được mục tiêu Chiến lược quốc gia phòng, chống và loại trừ bệnh sốt rét giai đoạn 2011-2020 và định hướng đến năm 2030 đó là: Khống chế tỷ lệ mắc sốt rét < 0,15/1.000 dân; tỷ lệ tử vong do sốt rét <0,02/100.000 dân vào năm 2020 và loại trừ sốt rét vào năm 2030. Tuy nhiên, cuộc chiến loại trừ sốt rét vẫn còn nhiều thách thức, như: Biến đổi khí hậu, di biến động dân cư, người dân đi rừng, ngủ rẫy, giao lưu qua biên giới, đặc biệt là tại các quốc gia còn lưu hành sốt rét. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp sáng tạo và bền vững, nhằm kiểm soát và phòng ngừa sốt rét quay trở lại. Do đó, cần tăng cường đầu tư cho hệ thống y tế, đặc biệt là tuyến cơ sở, để mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ phòng, chống và điều trị sốt rét chất lượng. Đồng thời, chú trọng đầu tư cho nghiên cứu khoa học nhằm tìm ra các phương pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả hơn. Các ca mắc sốt rét ngoại lai có xu hướng tăng do người dân đi từ vùng sốt rét lưu hành về; việc muỗi kháng hoá chất vẫn còn tồn tại; việc quản lý di biến động dân cư cũng phức tạp, do đó ngành y tế cần có sự tham gia của chính quyền địa phương, các ban, ngành, đoàn thể trong hoạt động phòng, chống côn trùng truyền bệnh.

TS. Nguyễn Quang Thiều - Phó viện trưởng Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương phát biểu tại Hội thảo.

Cùng quan điểm với TS. Nguyễn Quang Thiều, TS. Nguyễn Thị Thúy Vân – Đại diện WHO hy vọng tại buổi hội thảo, các đại biểu sẽ cùng thảo luận, nêu ra các ý kiến để giúp Việt Nam duy trì những thành tựu đã đạt được và đẩy nhanh tiến độ loại trừ sốt rét. Bà nhấn mạnh rằng năm nay là năm đặc biệt có nhiều thay đổi do sáp nhập các tỉnh thành và có sự thay đổi về cách đánh giá các hoạt động, do đó việc củng cố hệ thống giám sát, nâng cao năng lực chẩn đoán sớm – điều trị kịp thời, bảo đảm cung ứng hoá chất, trang thiết bị và thuốc sốt rét là vô cùng cần thiết. WHO cam kết tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong đào tạo, kỹ thuật, nghiên cứu và tăng cường phối hợp liên quốc gia nhằm kiểm soát các ca sốt rét ngoại lai – mối nguy lớn nhất đối với các quốc gia tiến tới loại trừ.

Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu đã được nghe báo cáo đánh giá toàn diện về kết quả thực hiện Chương trình phòng chống và loại trừ sốt rét giai đoạn 2021–2025, tập trung vào các nội dung: tình hình dịch tễ; công tác giám sát, theo dõi và đánh giá; hoạt động truyền thông thay đổi hành vi; chẩn đoán, điều trị và quản lý ca bệnh; phòng chống véc tơ; phòng ngừa sốt rét quay trở lại; quản lý chương trình; chuỗi cung ứng; và bảo đảm tính bền vững. Bên cạnh đó, hội thảo cũng đã được nghe nhiều tham luận quan trọng đến từ các tỉnh Khánh Hòa, Quảng Trị, Lai Châu, Nghệ An, Điện Biên và Cần Thơ, phản ánh thực tiễn triển khai chương trình tại địa phương.

Toàn cảnh Hội thảo.

Tại phần thảo luận, đại diện các Viện và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật các tỉnh đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn, bao gồm công tác quản lý người đi rừng, ngủ rẫy; ứng dụng công nghệ trong giám sát dịch tễ; biện pháp phối hợp liên ngành và truyền thông cộng đồng; cũng như các khó khăn còn tồn tại như tình trạng muỗi kháng hóa chất, thiếu nhân lực tuyến cơ sở, kinh phí hạn chế và thách thức trong quản lý ca bệnh ngoại lai từ các quốc gia lân cận.

Kết luận hội thảo, các chuyên gia thống nhất rằng giai đoạn 2026–2030 sẽ là thời kỳ then chốt để Việt Nam tiến tới mục tiêu loại trừ sốt rét vào năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, ngành Y tế cần tiếp tục củng cố hệ thống giám sát ca bệnh, tăng cường phối hợp biên giới, đầu tư cho nghiên cứu về kháng thuốc và kháng hóa chất, đồng thời mở rộng các hoạt động can thiệp phù hợp với từng vùng nguy cơ./.

Tin: Mai Lê; ảnh: Hải Phúc