Theo số liệu thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh đã ghi nhận gần 1.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết và 47 ổ dịch tại nhiều địa phương. Một số địa bàn có số ca mắc cao như Phú Hòa, Tuy Hòa, Đồng Xuân, Buôn Ma Thuột... Mặc dù các ổ dịch cơ bản được kiểm soát, song số ca mắc vẫn tiếp tục xuất hiện rải rác, tiềm ẩn nguy cơ gia tăng trong những tháng cao điểm mùa mưa nếu người dân chủ quan, lơ là trong công tác phòng bệnh. Trước tình hình đó, ngành Y tế cùng chính quyền các địa phương đã tăng cường giám sát dịch tễ, xử lý ổ dịch, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động truyền thông và phát động nhiều đợt ra quân vệ sinh môi trường nhằm loại bỏ nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh.
Tại phường Buôn Ma Thuột, từ đầu năm đến nay đã ghi nhận khoảng 70 trường hợp mắc sốt xuất huyết. Là một trong những địa bàn có số ca mắc cao của tỉnh, địa phương đang tập trung triển khai nhiều biện pháp phòng, chống dịch, trong đó chú trọng công tác vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh các ổ dịch mới. Những ngày qua, tại nhiều khu dân cư, các tổ dân phố, buôn làng trên địa bàn phường, hình ảnh cán bộ y tế, đoàn viên thanh niên, hội phụ nữ và người dân cùng nhau dọn dẹp vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, thu gom phế thải, lật úp các vật dụng chứa nước đọng đã trở nên quen thuộc. Không chỉ là một đợt ra quân mang tính phong trào, đây còn là hoạt động thiết thực nhằm nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của việc phòng bệnh ngay từ chính ngôi nhà của mình. Theo bác sĩ CKI Trương Tiến Phát - Giám đốc Trạm Y tế phường Buôn Ma Thuột, sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do muỗi Aedes truyền, có thể gây biến chứng nặng, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Trong khi đó, hiện nay biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh vẫn là loại bỏ nơi sinh sản của muỗi thông qua vệ sinh môi trường và diệt lăng quăng, bọ gậy. “Thời điểm hiện nay đang bước vào mùa mưa, điều kiện thuận lợi để muỗi phát triển. Chỉ cần một vài dụng cụ chứa nước không được che đậy hoặc một số vật dụng bỏ không có nước đọng cũng có thể trở thành nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh. Vì vậy, công tác tuyên truyền, vận động người dân và tổ chức các đợt tổng vệ sinh môi trường được chúng tôi xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm hạn chế số ca mắc mới và ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch trên địa bàn”, bác sĩ Trương Tiến Phát cho biết.
Cán bộ y tế Trạm phường Buôn Ma Thuột hướng dẫn người dân trên địa bàn dọn dẹp các vật dụng chứa nước để phòng bệnh SXH.
Tại buôn Ea Bông, phường Buôn Ma Thuột, nơi có hơn 350 hộ dân sinh sống, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, công tác tuyên truyền và vận động người dân tham gia phòng, chống sốt xuất huyết được triển khai thường xuyên bằng nhiều hình thức phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Mỗi tuần, các cộng tác viên y tế cùng cán bộ trạm y tế và chính quyền địa phương đều đến từng hộ gia đình để kiểm tra các vật dụng chứa nước, hướng dẫn cách diệt lăng quăng, bọ gậy và tuyên truyền các biện pháp phòng bệnh. Các bản tin tuyên truyền cũng được phát thường xuyên trên hệ thống loa truyền thanh của buôn nhằm giúp người dân dễ tiếp cận thông tin. Chị H'Jơng Êban - Cộng tác viên y tế buôn Ea Bông cho biết: “Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm phần lớn dân số của buôn nên công tác tuyên truyền phải thực hiện thường xuyên, liên tục và dễ hiểu để bà con dễ tiếp nhận. Chúng tôi phối hợp với cán bộ trạm y tế và chính quyền địa phương đến từng nhà để nhắc nhở bà con dọn dẹp vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, đậy kín các dụng cụ chứa nước và loại bỏ những vật dụng có thể đọng nước mưa. Việc tuyên truyền giúp bà con hiểu mức độ nguy hiểm của bệnh và biết cách thực hiện đúng các biện pháp phòng bệnh sẽ giúp nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình trước dịch bệnh”.
Người dân tại Buôn Ea Bông, phường Buôn Ma Thuột tích cực dọn dẹp, vệ sinh nhà cửa để phòng, chống dịch bệnh.
Nhờ sự vào cuộc tích cực của lực lượng y tế cơ sở và chính quyền địa phương, ý thức phòng bệnh của người dân ngày càng được nâng cao. Nhiều hộ gia đình đã chủ động duy trì việc vệ sinh môi trường hằng tuần thay vì chỉ thực hiện khi có đợt ra quân. Từng hai lần mắc sốt xuất huyết, chị H’Bích Ênuôl (trú tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) vẫn chưa quên cảm giác mệt mỏi khi phải nằm điều trị tại bệnh viện hơn một tuần. “Tôi từng nghĩ sốt xuất huyết chỉ là bệnh thông thường nhưng khi mắc bệnh mới thấy rất nguy hiểm. Những ngày nằm viện sức khỏe suy giảm nhiều, ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống của gia đình. Chính vì vậy, tôi luôn nhắc nhở các thành viên trong gia đình giữ gìn vệ sinh nhà cửa, thu gom rác thải, đậy kín lu chứa nước và thường xuyên kiểm tra những nơi có thể phát sinh lăng quăng. Tôi thấy việc cán bộ y tế và địa phương thường xuyên tuyên truyền, tổ chức các đợt ra quân rất cần thiết để bà con hiểu và thực hiện tốt hơn các biện pháp phòng bệnh”, chị H’Bích Ênuôl chia sẻ.
Sau 2 lần mắc SXH, chị H’Bích Ênuôl hiểu rõ mức độ nguy hiểm của bệnh nên tích cực tham gia thực hiện các biện pháp dọn dẹp vệ sinh môi trường để phòng bệnh.
Theo các chuyên gia y tế, muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết thường sinh sản ngay trong các dụng cụ chứa nước sạch tại hộ gia đình như lu, chum, bể nước, xô chậu hoặc các vật dụng phế thải có nước đọng. Vì vậy, việc phun hóa chất chỉ là giải pháp tình thế, còn biện pháp bền vững và hiệu quả nhất vẫn là sự tham gia chủ động của mỗi người dân trong việc giữ gìn môi trường sống sạch sẽ. Trong bối cảnh mùa mưa còn kéo dài, nguy cơ dịch bệnh tiếp tục gia tăng, mỗi người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ mình và cộng đồng bằng những hành động đơn giản nhưng thiết thực như dọn dẹp vệ sinh môi trường, thu gom phế thải, đậy kín các dụng cụ chứa nước và dành ít nhất 10 phút mỗi tuần để kiểm tra, loại bỏ lăng quăng, bọ gậy trong gia đình.
Trong bối cảnh số ca mắc sốt xuất huyết vẫn đang tiếp tục ghi nhận tại nhiều địa phương, công tác vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy cần được duy trì thường xuyên, liên tục thay vì chỉ thực hiện theo từng đợt cao điểm. Sự chủ động của mỗi người dân cùng với sự vào cuộc quyết liệt của ngành y tế và chính quyền địa phương sẽ là yếu tố quan trọng góp phần kiểm soát dịch bệnh, hạn chế số ca mắc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng./.
Bài: Mai Lê - Ảnh: Đình Thi