Phóng viên khoa TTGDSK (PV Khoa TTGDSK): Thưa bác sĩ, ung thư hiện đang là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Từ thực tế thăm khám và điều trị tại Bệnh viện, bác sĩ đánh giá như thế nào về xu hướng gia tăng bệnh ung thư hiện nay? Đâu là những loại ung thư thường gặp?
Ths.Bs Phạm Hòa Anh: Có thể nói bệnh ung thư ở nước ta đang là một gánh nặng y tế đáng báo động, với xu hướng gia tăng chóng mặt qua từng năm. Theo số liệu thống kê từ GLOBOCAN 2022, tại Việt Nam có hơn 180.000 ca mắc mới ung thư mỗi năm và hơn 120.000 ca trong số đó tử vong, tức là khoảng 2/3 số người mắc ung thư tử vong. Trong đó, những bệnh ung thư phổ biến và có số người mắc mới nhiều nhất tại Việt Nam là: ung thư vú, gan, phổi, đại trực tràng, dạ dày, thực quản, tuyến tiền liệt, tuyến giáp, cổ tử cung, vòm họng.
PV Khoa TTGDSK: Điều đáng tiếc là nhiều bệnh nhân chỉ đến bệnh viện khi ung thư đã ở giai đoạn muộn. Theo bác sĩ, nguyên nhân nào khiến tình trạng này vẫn còn phổ biến?
Ths.Bs Phạm Hòa Anh: Đây là tình trạng tôi gặp rất thường xuyên trong quá trình thăm khám, hầu hết bệnh nhân chỉ phát hiện bệnh khi ở giai đoạn muộn. Nguyên nhân có thể kể đến như: triệu chứng ung thư giai đoạn đầu không rõ ràng hoặc nếu có cũng rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường, nên người bệnh thường tự mua thuốc điều trị tại nhà, không đi khám ngay. Thiếu thói quen tầm soát nguy cơ ung thư, hầu hết người dân chỉ đi khám khi không chịu nổi các triệu chứng, lúc này thường bệnh đã đi đến những giai đoạn tiến triển nguy hiểm.
Bác sĩ Khoa Nội soi, Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh thực hiện nội soi tiêu hóa – một trong những phương pháp quan trọng giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư và ung thư đường tiêu hóa.
PV Khoa TTGDSK: Có ý kiến cho rằng “không có triệu chứng thì chưa cần tầm soát ung thư”. Quan điểm này có đúng không, thưa bác sĩ? Những đối tượng nào nên chủ động tầm soát và nên bắt đầu từ độ tuổi nào?
Ths.Bs Phạm Hòa Anh: Đây là một quan điểm sai lầm, dẫn đến con số tử vong hàng năm vì ung thư ở nước ta rất cao. Như đã nói, phần lớn các bệnh ung thư diễn tiến rất âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng, một khi đã xuất hiện triệu chứng rõ ràng, tức là bệnh đã phát triển đến giai đoạn nguy hiểm hoặc di căn sang những cơ quan khác. Chúng ta cần phải hiểu rõ, mục đích của tầm soát nguy cơ ung thư là gì. Đó là phát hiện bệnh trước khi có triệu chứng, khi khối u còn nhỏ, chưa di căn, lúc này hiệu quả điều trị mới có thể đạt tới mức tối ưu, tăng tỷ lệ sống cho người bệnh. Ngược lại, nếu đợi đến khi có triệu chứng mới đi khám thì không chỉ tốn kém hơn, khó điều trị hơn mà tiên lượng sống của người bệnh cũng kém hơn rất nhiều. Người trưởng thành nói chung đều nên đi khám tầm soát nguy cơ ung thư, đặc biệt là những người thuộc đối tượng nguy cơ cao, bao gồm: Người có tiền sử gia đình mắc ung thư; Những người có thói quen xấu: hút thuốc, lạm dụng rượu bia, là những đối tượng có khả năng rất cao mắc các loại ung thư như: gan, phổi, thực quản, dạ dày...; Những người làm việc trong môi trường ô nhiễm, thường xuyên hít khói bụi, khí chất độc hại; Đặc biệt đối với phụ nữ, việc khám tầm soát nên bắt đầu từ sớm với các loại ung thư như: ung thư vú, ung thư tuyến giáp, ung thư cổ tử cung.
PV Khoa TTGDSK: Hiện nay, Bệnh viện Thiện Hạnh đang triển khai những phương pháp tầm soát ung thư nào? Đặc biệt, đối với phụ nữ, cần lưu ý những loại ung thư nào và nên thực hiện các phương pháp tầm soát ra sao?
Ths.Bs Phạm Hòa Anh: Bệnh viện Thiện Hạnh hiện đang triển khai 8 gói tầm soát nguy cơ ung thư cho các bệnh ung thư phổ biến như: ung thư gan, phổi, dạ dày - thực quản, vú, tuyến giáp, cổ tử cung, đại trực tràng, vòm họng. Tùy vào từng loại ung thư, các gói khám sẽ có phương pháp tầm soát khác nhau, ví dụ như: xét nghiệm, nội soi, chụp CT-scan, chụp MRI... Đối với phụ nữ, có 3 loại ung thư: tuyến giáp, vú, cổ tử cung là cần đặc biệt lưu ý, vì đây là những loại có tỷ lệ mắc rất cao. Bệnh viện Thiện Hạnh cũng đang triển khai 3 gói tầm soát này với các phương pháp như:
Ung thư vú: Siêu âm đàn hồi mô vú, chụp X-quang tuyến vú Ung thư tuyến giáp: Xét nghiệm máu, siêu âm tuyến giáp, chọc hút tế bào tuyến giáp dưới hướng dẫn siêu âm (FNA), chụp cộng hưởng từ MRI
Ung thư cổ tử cung: Xét nghiệm HPV genotype PCR hệ thống tự động, xét nghiệm tế bào học bằng phương pháp tế bào học chất lỏng, siêu âm tử cung buồng trứng qua đường âm đạo
PV Khoa TTGDSK: Cuối chương trình, bác sĩ có lời khuyên nào dành cho khán giả để mỗi người có thể chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm ung thư và bảo vệ sức khỏe của bản thân cũng như gia đình?
Ths.Bs Phạm Hòa Anh: Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành chỉ thị 17/CT-TTg ngày 6/5/2026, về việc hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Chỉ thị này nhằm cụ thể hóa và tổ chức triển khai các mục tiêu của Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09 tháng 9 năm 2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Trong đó, chuyển mạnh từ tư duy tập trung vào khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh sớm không chỉ là khuyến cáo của ngành y tế, mà đã trở thành một chủ trương lớn, được Nhà nước đặc biệt quan tâm và khuyến khích toàn dân thực hiện.
Hiện nay, với sự tiến bộ của y học, nhiều phương pháp kĩ thuật hiện đại đã có thể kiểm soát và điều trị ung thư với tiên lượng rất tích cực ở những giai đoạn đầu. Do đó, mọi người hãy chủ động phòng ngừa, ngăn chặn ung thư từ sớm bằng cách rất đơn giản là đi khám tầm soát định kỳ. Chi phí này thấp hơn rất nhiều so với việc điều trị ung thư khi bệnh đã biến chứng nặng nề. Bảo vệ bản thân khỏi ung thư cũng chính là cách để bảo vệ người thân khỏi nỗi lo lắng, gánh nặng chăm sóc, thậm chí là sự kiệt quệ về tài chính và sức lực. Vậy nên, mỗi người, mỗi gia đình hãy sắp xếp thời gian để đi khám sức khỏe, tầm soát nguy cơ ung thư sớm nhất có thể để bảo vệ sức khỏe cho chính mình.
Cảm ơn bác sĩ với những thông tin vừa rồi!
Thực hiện: Thu Phượng - Ảnh: Đình Thi