Xã Krông Á hiện có 16 thôn với 2.250 hộ dân, dân số 10.970 người. Sau khi sáp nhập với xã Cư San, địa bàn quản lý được mở rộng, tạo ra không ít khó khăn trong công tác tổ chức, giám sát và triển khai các hoạt động y tế cơ sở. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo của Trung tâm Y tế khu vực M’Drắk cùng sự hỗ trợ chuyên môn từ Dự án RAI4E, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, Việc Sốt rét ký sinh trùng- Côn trùng Trung ương, Trạm Y tế xã Krông Á vẫn duy trì hiệu quả các hoạt động phòng, chống và loại trừ sốt rét theo đúng kế hoạch.
Theo kết quả giám sát 6 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn xã Krông Á không ghi nhận trường hợp mắc sốt rét. Không phát hiện người nghi ngờ mắc bệnh, không phát sinh trường hợp phải lấy lam máu, thực hiện test chẩn đoán nhanh hoặc chuyển tuyến để xét nghiệm. Đây là tín hiệu tích cực, phản ánh hiệu quả của công tác phòng chống sốt rét tại địa phương. Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành y tế, nguy cơ bệnh quay trở lại vẫn hiện hữu khi xã nằm giáp huyện Khánh Vĩnh (tỉnh Khánh Hòa) - khu vực vẫn còn nguy cơ lây truyền sốt rét. Cùng với đó, nhiều người dân địa phương vẫn thường xuyên vào rừng, ngủ lại trên nương rẫy trong thời gian dài, làm gia tăng nguy cơ tiếp xúc với muỗi truyền bệnh. Chính vì vậy, địa phương xác định không được phép chủ quan dù đã nhiều năm không ghi nhận ca mắc. Các hoạt động giám sát chủ động, phát hiện sớm và truyền thông phòng bệnh vẫn được duy trì thường xuyên, liên tục.
Đưa hoạt động phòng chống sốt rét đến từng hộ dân
Trong quý II năm 2026, Trạm Y tế xã Krông Á đã duy trì giám sát định kỳ tại tất cả các thôn, mỗi tháng một lần theo quy định của Dự án RAI4E. Toàn xã hiện có 14 y tế thôn bản trực tiếp tham gia hoạt động phòng chống sốt rét; tại 2 thôn chưa bố trí được nhân viên y tế thôn bản, trưởng thôn được huy động tham gia hỗ trợ thực hiện các nhiệm vụ y tế cộng đồng. Riêng trong tháng 6/2026 y tế thôn, bản đã đến thăm 147 hộ gia đình và thực hiện 147 buổi truyền thông trực tiếp về phòng, chống sốt rét. Nội dung truyền thông tập trung hướng dẫn người dân sử dụng màn khi ngủ rẫy, mặc quần áo dài khi đi rừng, chủ động phòng tránh muỗi đốt và đến cơ sở y tế ngay khi có biểu hiện sốt để được xét nghiệm, điều trị kịp thời. Song song với đó, công tác quản lý dân di biến động tiếp tục được thực hiện đầy đủ. Xã duy trì sổ theo dõi theo đúng quy định của dự án; trong kỳ giám sát không ghi nhận trường hợp dân di biến động trên địa bàn. Bên cạnh các hoạt động truyền thông và giám sát cộng đồng, công tác thống kê, báo cáo được Trạm Y tế xã Krông Á thực hiện nghiêm túc. Trong 6 tháng đầu năm 2026, 100% báo cáo bệnh truyền nhiễm cơ sở và báo cáo sử dụng test xét nghiệm được gửi đầy đủ, đúng thời gian quy định. Các số liệu giữa sổ sách, báo cáo giấy và hệ thống eCDS cơ bản thống nhất. Trạm Y tế có cán bộ chuyên trách phụ trách công tác sốt rét, góp phần bảo đảm chất lượng chuyên môn và tính chính xác của hệ thống báo cáo.
Đoàn công tác của Ban quản lý Dự án RAI4E kiểm tra công tác phòng, chống sốt rét tại xã Krông Á.
Theo ông Vi Văn Đài - Giám đốc Trạm Y tế xã Krông Á: Mặc dù đạt được những kết quả tích cực trong công tác phòng chống sốt rét tại xã Krông Á nhưng hiện Trạm vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn. Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, địa bàn quản lý rộng hơn trong khi một số thôn, bản chưa bố trí được cộng tác viên y tế. Theo phương án sắp xếp mới, số lượng thôn dự kiến giảm từ 16 xuống còn 9, kéo theo sự thay đổi về nhân sự và phạm vi phụ trách của cán bộ y tế cơ sở. Điều này ảnh hưởng nhất định đến công tác giám sát, thống kê, quản lý đối tượng nguy cơ và triển khai các hoạt động tại cộng đồng. Ngoài ra, kế hoạch triển khai Dự án RAI4E năm 2026 được giao xuống địa phương muộn nên nhiều hoạt động chỉ bắt đầu thực hiện từ quý II, làm chậm tiến độ một số nội dung trong quý I. Về vật tư chuyên môn, Trạm Y tế hiện vẫn bảo đảm đủ lam kính và kim lấy máu phục vụ xét nghiệm. Tuy nhiên, dầu soi và thuốc nhuộm Giemsa còn thiếu, cần sớm được bổ sung để đáp ứng yêu cầu giám sát lâu dài.
Mới đây, vào ngày 14-15/6/2026, Đoàn công tác của Ban Quản lý Dự án RAI4E do ông Nguyễn Đình Năm - Điều phối viên Dự án đã đi kiểm tra thực tế tại Trung tâm Y tế khu vực M’Drắk và Trạm Y tế xã Krông Á, Đoàn công tác đánh giá cao những kết quả địa phương đã đạt được trong công tác phòng, chống và loại trừ sốt rét; công tác giám sát, xét nghiệm, thống kê, báo cáo được Trạm triển khai tương đối đầy đủ; hồ sơ, sổ sách quản lý được thực hiện đúng quy định. Tuy nhiên, địa phương cần tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các hoạt động còn lại của Dự án RAI4E; tăng cường giám sát y tế thôn bản, nhất là tại các khu vực nguy cơ sau sáp nhập; bổ sung kịp thời vật tư xét nghiệm; rà soát thường xuyên hạn sử dụng thuốc điều trị và cập nhật chính xác số liệu trên hệ thống báo cáo điện tử. Đặc biệt, việc duy trì giám sát nhóm người thường xuyên đi rừng, ngủ rẫy, tăng cường truyền thông thay đổi hành vi và phát hiện sớm ca bệnh tiếp tục được xác định là những giải pháp then chốt để bảo vệ thành quả loại trừ sốt rét. Giai đoạn tiếp theo loại trừ sốt rét đòi hỏi các địa phương phải duy trì hệ thống giám sát chủ động, tăng cường truyền thông cho nhóm nguy cơ, bảo đảm đầy đủ thuốc, vật tư xét nghiệm và không được lơ là trước nguy cơ bệnh quay trở lại, đặc biệt tại các địa bàn giáp ranh như xã Krông Á. Đoàn công tác cũng đề xuất tỉnh Đắk Lắk sớm xây dựng lộ trình duy trì và tiến tới loại trừ hoàn toàn sốt rét giai đoạn 2027–2030, xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm, nhu cầu nguồn lực và giải pháp duy trì bền vững thành quả sau loại trừ.
Những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy xã Krông Á đang từng bước củng cố vững chắc hệ thống giám sát và phòng chống sốt rét ngay từ cơ sở. Trong bối cảnh nguy cơ bệnh vẫn còn hiện hữu tại các khu vực giáp ranh, việc duy trì quyết tâm, không chủ quan và triển khai đồng bộ các giải pháp sẽ là yếu tố quyết định để giữ vững thành quả loại trừ sốt rét, góp phần cùng tỉnh Đắk Lắk hiện thực hóa mục tiêu loại trừ sốt rét bền vững vào năm 2030./.
Bài: Mỹ Hạnh - Ảnh: Nương Nguyễn