SỞ Y TẾ TỈNH ĐẮK LẮK

Ngành Y tế Đắk Lắk tiếp tục nỗ lực kiểm soát bệnh Dại

22/07/2026 09:41

Theo báo cáo của Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đắk Lắk, hiện nay, tỷ lệ tiêm phòng vắc xin Dại trên đàn chó, mèo của tỉnh Đắk Lắk hiện mới đạt 28,3% tổng đàn, thấp hơn nhiều so với ngưỡng an toàn để tạo miễn dịch cộng đồng. Trong bối cảnh bệnh Dại vẫn lưu hành trên diện rộng, ngành Y tế đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kiểm soát nguồn lây, nâng cao nhận thức của người dân và giảm số ca tử vong do căn bệnh nguy hiểm này.

Ông Lê Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk (CDC Đắk Lắk) cho biết, bệnh Dại là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất lây từ động vật sang người, với tỷ lệ tử vong gần như 100% khi đã phát bệnh. Tuy nhiên, đây cũng là bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người bị phơi nhiễm được xử trí vết thương đúng cách và tiêm vắc xin, huyết thanh kháng Dại kịp thời.

Vi rút Dại vẫn đang lưu hành trên diện rộng và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát nếu không được kiểm soát hiệu quả.

Theo số liệu của Cục Phòng bệnh, tính từ đầu năm 2026 đến ngày 28/6/2026, cả nước ghi nhận 40 trường hợp tử vong do bệnh Dại tại 18 tỉnh, thành phố, giảm 6 trường hợp so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tỉnh Đắk Lắk, trong 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận 3 trường hợp tử vong do bệnh Dại tại các xã: Buôn Đôn, Krông Năng và Tuy An Nam. Mặc dù số ca tử vong giảm một trường hợp so với cùng kỳ năm trước, Đắk Lắk vẫn là một trong những địa phương có số ca tử vong do bệnh Dại ở mức cao trong nhiều năm liên tiếp. Số liệu giám sát của Khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm - Kiểm dịch Y tế Quốc tế, CDC tỉnh Đắk Lắk, từ năm 2022 đến giữa tháng 7/2026, bệnh Dại đã xuất hiện tại 13/24 địa phương trong tỉnh với tổng cộng 28 trường hợp tử vong. Trong đó, xã Krông Pắc ghi nhận 6 ca, xã Cư M'gar 5 ca, phường Buôn Ma Thuột và xã Ea H'leo cùng ghi nhận 3 ca. Nhiều ổ dịch Dại trên động vật cũng được phát hiện tại nhiều địa phương, cho thấy vi rút Dại vẫn đang lưu hành trên diện rộng và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát nếu không được kiểm soát hiệu quả.

Bên cạnh những nguy cơ hiện hữu, công tác dự phòng bệnh Dại trên địa bàn tỉnh cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Số người đến tiêm vắc xin và huyết thanh kháng Dại tăng qua từng năm. Nếu năm 2022 toàn tỉnh có hơn 12.500 người tiêm vắc xin phòng Dại thì đến năm 2025 con số này đã tăng lên trên 21.000 người. Riêng 6 tháng đầu năm 2026 đã có gần 11.700 người tiêm vắc xin và hơn 1.700 người được tiêm huyết thanh kháng Dại. Cùng với việc bảo đảm công tác điều trị dự phòng, ngành Y tế tỉnh Đắk Lắk đã đẩy mạnh các hoạt động truyền thông phòng, chống bệnh Dại trên địa bàn toàn tỉnh. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh phối hợp với các trung tâm y tế địa phương tổ chức tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng, lồng ghép nội dung phòng, chống bệnh Dại trong các buổi sinh hoạt thôn, buôn, trường học; đồng thời tăng cường truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống truyền thanh cơ sở và nền tảng mạng xã hội nhằm hướng dẫn người dân quản lý vật nuôi, đưa chó, mèo đi tiêm phòng đầy đủ, xử trí đúng cách khi bị chó, mèo cắn, cào và đến cơ sở y tế để được tư vấn, điều trị dự phòng kịp thời. Các hoạt động truyền thông được triển khai thường xuyên, đặc biệt tập trung tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những địa phương từng ghi nhận ca bệnh Dại, góp phần nâng cao nhận thức, từng bước thay đổi hành vi của người dân trong phòng, chống bệnh Dại.

Tuy nhiên, theo ông Lê Phúc, hiện công tác phòng chống bệnh Dại vẫn đang gặp một số khó khăn. Tổng đàn chó, mèo trên địa bàn tỉnh rất lớn và tiếp tục tăng do nhu cầu giữ nhà, giữ rẫy, trong khi tỷ lệ tiêm phòng vắc-xin dại trên toàn tỉnh hiện chỉ đạt 28,3% tổng đàn, mức thấp dưới ngưỡng an toàn để tạo miễn dịch cộng đồng, tạo điều kiện để vi rút Dại tiếp tục lưu hành. Các trường hợp tử vong do bệnh Dại phần lớn đều không được xử trí đúng ngay sau khi bị chó, mèo cắn hoặc không tiêm vắc xin, huyết thanh kháng Dại đầy đủ theo chỉ định. Ngoài ra, chi phí điều trị dự phòng bệnh Dại vẫn còn khá cao, trung bình từ trên một đến hơn hai triệu đồng mỗi người, trở thành rào cản đối với nhiều hộ nghèo, hộ cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số….Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa ngành Y tế, ngành Thú y và chính quyền cơ sở ở một số địa phương chưa thật sự thường xuyên; việc chia sẻ thông tin và xử lý ổ dịch có thời điểm chưa đồng bộ. Một bộ phận người dân vẫn còn chủ quan khi bị chó, mèo cắn, cào nhưng không đến cơ sở y tế để được tư vấn, điều trị dự phòng vì cho rằng con vật vẫn khỏe mạnh hoặc tin vào các phương pháp chữa bệnh dân gian. Trong khi đó, công tác giám sát các trường hợp phơi nhiễm tại tuyến cơ sở chưa thật sự đầy đủ; kinh phí dành cho hoạt động phòng, chống bệnh Dại còn hạn chế nên nhiều hoạt động giám sát, truyền thông phải lồng ghép với các chương trình khác, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai.

Ông Lê Phúc khẳng định, để kiểm soát hiệu quả bệnh Dại trong thời gian tới, ngành Y tế đang đề xuất UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành và địa phương tăng cường phối hợp theo mô hình "Một sức khỏe"; quản lý chặt đàn chó, mèo; vận động người dân đăng ký vật nuôi, thực hiện xích, nhốt, đeo rọ mõm khi đưa chó ra nơi công cộng; tổ chức tiêm phòng vắc xin cho đàn chó, mèo đạt tỷ lệ theo quy định; đồng thời chủ động giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các ổ dịch trên động vật; Cùng với đó, ngành Y tế sẽ tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và trong trường học nhằm nâng cao nhận thức của người dân về các biện pháp phòng bệnh. Người dân được khuyến cáo rửa ngay vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy liên tục ít nhất 15 phút sau khi bị chó, mèo cắn, cào hoặc liếm, đồng thời đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị dự phòng theo đúng hướng dẫn chuyên môn.

Theo ngành Y tế, bệnh Dại là bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu kiểm soát tốt nguồn lây trên động vật và người dân được tiếp cận điều trị dự phòng kịp thời. Vì vậy, cùng với sự vào cuộc của các cấp, các ngành, việc nâng cao ý thức của người dân trong quản lý vật nuôi và chủ động tiêm phòng sau phơi nhiễm sẽ là yếu tố quyết định để từng bước kiểm soát bệnh Dại, giảm số ca tử vong và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trên địa bàn tỉnh./.

Bài, ảnh: Mỹ Hạnh - Bảo Trọng