SỞ Y TẾ TỈNH ĐẮK LẮK

Nỗ lực đẩy mạnh công tác y tế dự phòng

22/07/2026 09:51

Trong bối cảnh dịch bệnh truyền nhiễm vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, cùng với những tác động của biến đổi khí hậu, đô thị hóa và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân, ngành Y tế Đắk Lắk tiếp tục xác định y tế dự phòng là nền tảng trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Với tinh thần chủ động, linh hoạt và đồng bộ trong triển khai các giải pháp, hệ thống y tế từ tỉnh đến cơ sở đã kiểm soát hiệu quả dịch bệnh, góp phần bảo vệ và chăm sóc sức khỏe người dân ngày càng tốt hơn.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tình hình dịch bệnh trên địa bàn tỉnh cơ bản được kiểm soát. Tỉnh Đắk Lắk không ghi nhận các bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm thuộc nhóm A như cúm A/H5N1, cúm A/H5N6, MERS-CoV, Ebola hay đậu mùa khỉ. Các bệnh truyền nhiễm lưu hành như COVID-19, sởi, sốt xuất huyết, tay chân miệng, quai bị... xuất hiện rải rác nhưng đều được phát hiện, xử lý kịp thời, không để bùng phát trên diện rộng. Để đạt được kết quả đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã duy trì thường xuyên công tác giám sát dịch tễ, nâng cao năng lực cảnh báo sớm và xử lý nhanh các ổ dịch ngay từ khi mới phát sinh. Đặc biệt, trước diễn biến phức tạp của bệnh dại, ngành Y tế đã tăng cường phối hợp với ngành nông nghiệp, thú y trong điều tra, xử lý ổ dịch trên động vật; đồng thời đẩy mạnh truyền thông, hướng dẫn người dân xử trí đúng khi bị động vật cắn và tiêm vắc xin phòng dại sau phơi nhiễm, góp phần hạn chế tối đa nguy cơ tử vong.

Cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật điều trị dịch tễ ổ dịch thủy đậu tại thôn 20, xã Ea Riêng, tỉnh Đắk Lắk (ảnh: Bảo Trọng).

Bác sĩ chuyên khoa II Lê Phúc – Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật cho biết: Năm 2026, dự báo là năm có nhiều dịch bệnh truyền nhiễm có xu hướng gia tăng. Trong bối cảnh đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật đã chủ động tham mưu Sở Y tế xây dựng nhiều kế hoạch, tăng cường giám sát dịch tễ, củng cố hệ thống cảnh báo sớm. Y tế dự phòng không chỉ xử lý khi dịch xảy ra mà quan trọng hơn là phát hiện sớm nguy cơ để ngăn chặn từ đầu. Các đội đáp ứng nhanh luôn duy trì trạng thái thường trực, sẵn sàng triển khai điều tra, khoanh vùng và xử lý ổ dịch ngay khi có tình huống phát sinh. Hệ thống xét nghiệm tiếp tục được đầu tư theo hướng hiện đại, nâng cao năng lực phát hiện sớm tác nhân gây bệnh, tạo thế chủ động trong phòng, chống dịch.

Song song với công tác giám sát dịch bệnh, tiêm chủng vẫn là “lá chắn” hiệu quả nhất trong phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Chiến dịch tiêm bù, tiêm vét do Dự án GAVI hỗ trợ được triển khai đồng loạt tại vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhằm thu hẹp khoảng trống miễn dịch. Trong 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh đã tiêm bù cho 21.393/33.106 trẻ thuộc diện đối tượng, đạt 64,6%. Công tác đảm bảo an toàn tiêm chủng được thực hiện nghiêm túc tại tất cả các địa phương. Mặc dù vậy, việc triển khai tiêm chủng vẫn gặp nhiều khó khăn do một bộ phận phụ huynh còn tâm lý e ngại, trong khi nguồn cung một số loại vắc xin có thời điểm chưa ổn định. Trước thực tế đó, Ngành Y tế đang tiếp tục điều tiết nguồn vắc xin hợp lý, đồng thời tăng cường truyền thông để nâng cao nhận thức, vận động người dân đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch.

Cùng với phòng, chống bệnh truyền nhiễm, công tác quản lý bệnh không lây nhiễm cũng được quan tâm triển khai đồng bộ. Đến nay, toàn tỉnh đang quản lý điều trị 40.871 bệnh nhân tăng huyết áp, 25.598 bệnh nhân đái tháo đường và 2.648 bệnh nhân ung thư. Đối với công tác phòng, chống HIV/AIDS, ngành Y tế duy trì điều trị thuốc kháng vi rút (ARV) cho 1.325 bệnh nhân, đồng thời mở rộng điểm điều trị ARV về 04 Trung tâm Y tế gồm: M’Drắk, Krông Năng, Cư M’gar và Ea Súp, tạo điều kiện thuận lợi để người bệnh tiếp cận điều trị lâu dài ngay tại địa phương; Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe sinh sản, chất lượng dịch vụ tiếp tục được nâng cao với 79,8% phụ nữ mang thai được khám thai từ bốn lần trở lên và 98,9% ca sinh được cán bộ y tế có chuyên môn đỡ đẻ, góp phần bảo đảm an toàn cho mẹ và trẻ sơ sinh.

Song hành với các hoạt động chuyên môn, công tác truyền thông giáo dục sức khỏe không ngừng được đổi mới, đẩy mạnh theo hướng chủ động cả về hình thức gián tiếp lẫn trực tiếp. Chỉ trong 6 tháng đầu năm, Ngành Y tế đã thực hiện và đăng tải 459 tin, bài, xây dựng 78 bộ infographic và phối hợp với các cơ quan báo chí thực hiện nhiều chuyên mục tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe, phòng chống dịch bệnh. Các chương trình về sức khỏe môi trường - y tế trường học - bệnh nghề nghiệp; dinh dưỡng; phòng chống ký sinh trùng - côn trùng cũng được triển khai thường xuyên, góp phần nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân. Các đơn vị trong ngành y tế đã tổ chức được hơn 30.084 buổi truyền thông trực tiếp tuyên truyền phòng, chống dịch bệnh với 120.000 lượt người tham dự.

Nếu tuyến tỉnh giữ vai trò tham mưu, chỉ đạo thì trạm y tế xã, phường chính là “cánh tay nối dài” của hệ thống y tế dự phòng. Với lợi thế gần dân, sát dân, cán bộ y tế cơ sở là lực lượng đầu tiên phát hiện ca bệnh nghi ngờ, điều tra dịch tễ, khoanh vùng và xử lý ổ dịch ngay tại cộng đồng. Bà Phạm Thị Hạ Quyên – Phó Giám đốc Trạm Y tế xã Phú Xuân, tỉnh Đắk Lắk cho hay: “Ngay khi phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, trạm y tế kịp thời báo cáo, phối hợp điều tra dịch tễ, khoanh vùng và xử lý ổ dịch ngay trong ngày. Đồng thời, chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương huy động các ban, ngành, đoàn thể cùng tham gia các chiến dịch như tiêm chủng, vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng và tuyên truyền phòng bệnh, tạo sự đồng thuận của người dân trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng”.

Một buổi truyền thông trực tiếp về phòng, chống dịch bệnh tại cộng đồng do Trung tâm Kiểm soát bệnh tật phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức (ảnh: Võ Quỳnh).

Tại Hội nghị giao ban Sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 về công tác y tế dự phòng, BS.CKII Huỳnh Lê Xuân Bích - Phó Giám đốc Sở Y tế nhấn mạnh: Định hướng của Ngành Y tế trong thời gian tới là tiếp tục củng cố năng lực hệ thống y tế dự phòng theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, lấy phòng bệnh là trọng tâm. Nhiệm vụ chính cần thực hiện đó là tập trung nâng cao chất lượng giám sát dịch tễ, tăng tỷ lệ bao phủ tiêm chủng, đẩy mạnh chuyển đổi số. Đồng thời, cần tiếp tục phát huy vai trò tham mưu để huy động mạnh mẽ sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân. Đây cũng là định hướng phù hợp với việc triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, trong đó y tế dự phòng tiếp tục được xác định là nền tảng của hệ thống y tế.

Trong bối cảnh dịch bệnh vẫn còn nhiều diễn biến khó lường, đầu tư cho y tế dự phòng chính là đầu tư cho sự phát triển bền vững. Với sự chủ động của Ngành Y tế, sự phối hợp của các cấp, các ngành cùng sự đồng hành của người dân, Đắk Lắk đang từng bước xây dựng hệ thống y tế dự phòng vững mạnh, nâng cao năng lực ứng phó với dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội./.

Bài: Võ Quỳnh