Từ ngày 1/7/2026, chương trình được triển khai đồng loạt tại 102 xã, phường trên địa bàn tỉnh. Sau thời gian đầu tổ chức, số người được khám đã đạt gần 2 triệu người. Riêng trong tuần 32, toàn tỉnh thực hiện 8.017 lượt khám. Những con số này cho thấy chương trình đang được triển khai với quy mô lớn, thu hút sự tham gia của người dân và các địa phương. Tuy nhiên, phía sau kết quả gần 2 triệu người được khám vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục giải quyết. Đến nay, cả 102/102 xã, phường đã ban hành kế hoạch triển khai, song mới có 38 địa phương xây dựng lịch khám dự kiến. Đáng chú ý, vẫn còn 1.556.517 người thuộc nhóm đối tượng theo Quyết định số 1858 của UBND tỉnh chưa được khám. Điều này cho thấy khối lượng công việc phía trước còn rất lớn, đòi hỏi các địa phương phải tiếp tục đẩy nhanh tổ chức thực hiện, chủ động tháo gỡ những khó khăn về nhân lực, rà soát đối tượng và bố trí lịch khám phù hợp. Nếu không có giải pháp kịp thời, tiến độ giữa các địa bàn có thể tiếp tục chênh lệch, ảnh hưởng đến mục tiêu chung của chương trình. Theo Bác sĩ CKII Nay Phi La - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk, với số lượng người đã được khám lên tới gần 2 triệu người, một trong những vấn đề quan trọng đặt ra lúc này là làm sao để kết quả của những lần khám không dừng lại ở việc hoàn thành một lượt khám, mà tiếp tục được sử dụng trong quản lý sức khỏe người dân. Theo bác sĩ Nay Phi La, khi toàn bộ người dân được lập hồ sơ sức khỏe điện tử và khám sức khỏe định kỳ, ngành Y tế sẽ từng bước hình thành một cơ sở dữ liệu sức khỏe thống nhất, được cập nhật thường xuyên. Từ đó, có thể theo dõi diễn biến bệnh tật của từng cá nhân, đồng thời dự báo xu hướng dịch tễ trên từng địa bàn để xây dựng các chương trình phòng bệnh phù hợp.
Bí thư Tỉnh ủy Lương Nguyễn Minh Triết cùng đoàn công tác đi kiểm tra công tác khám sức khỏe định kỳ cho người dân phường Ea Kao.
Đây cũng là lý do việc cập nhật kết quả khám lên hồ sơ sức khỏe điện tử cần được thực hiện song song với hoạt động khám. Thực tế triển khai cho thấy, dữ liệu dân cư tại một số nơi chưa đồng bộ, phần mềm quản lý tiếp tục được hoàn thiện, khiến việc liên thông thông tin giữa các cơ sở khám, chữa bệnh với hệ thống quản lý sức khỏe điện tử chưa thật sự thông suốt. Nếu chỉ nhìn vào số người đã khám, chương trình có thể được đánh giá qua một con số rất lớn. Nhưng để chương trình tạo ra giá trị lâu dài, điều quan trọng hơn là mỗi người sau khi khám phải được ghi nhận đầy đủ tình trạng sức khỏe, các yếu tố nguy cơ và có hướng theo dõi phù hợp. Khi đó, dữ liệu từ hàng triệu lượt khám mới thực sự trở thành cơ sở để ngành y tế chuyển từ việc xử lý bệnh tật sang chủ động phòng bệnh và quản lý sức khỏe.
Cùng với dữ liệu là vấn đề tổ chức thực hiện tại cơ sở. Trước khi triển khai, việc rà soát chính xác đối tượng được xác định là một trong những khâu quan trọng nhằm tránh bỏ sót và không để xảy ra trùng lặp. Một số địa phương phải đối chiếu dữ liệu dân cư với thực tế cư trú, đồng thời xác định những người đã được khám từ các chương trình khác để tránh lãng phí nguồn lực. Trong khi đó, hệ thống y tế cơ sở vẫn phải thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ. Toàn tỉnh có 102 trạm y tế xã, phường với 257 bác sĩ, nhưng chỉ 17 trạm đủ số lượng bác sĩ theo quy định, 85 trạm còn thiếu nhân lực. Đây là áp lực không nhỏ khi các trạm vừa phải duy trì hoạt động khám, chữa bệnh thường xuyên, vừa triển khai chương trình khám sức khỏe quy mô lớn. Vì vậy, bài toán đặt ra không chỉ là tăng số lượt khám mà còn phải tổ chức nhân lực hợp lý, điều phối lực lượng phù hợp giữa các địa bàn, nhất là những nơi còn thiếu bác sĩ. Với những địa phương đã có tiến độ tốt, cần tiếp tục duy trì; Những nơi còn chậm phải xác định rõ nguyên nhân để có giải pháp tháo gỡ cụ thể, tránh tình trạng tiến độ chỉ tập trung ở một số địa bàn.
Người cao tuổi là một trong những đối tượng ưu tiên khám sức khỏe định kỳ.
Theo bác sĩ Nay Phi La, để chương trình thực sự trở thành nền tảng chăm sóc sức khỏe lâu dài, chính quyền địa phương giữ vai trò rất quan trọng trong việc rà soát đối tượng, xây dựng kế hoạch, huy động người dân tham gia và bảo đảm các điều kiện tổ chức khám. Ngành Y tế chịu trách nhiệm hướng dẫn chuyên môn, chuẩn bị nhân lực, trang thiết bị, tổ chức khám và quản lý dữ liệu. Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và ngành y tế, cùng với sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và người có uy tín trong cộng đồng, sẽ quyết định hiệu quả chương trình.
Để tháo gỡ những khó khăn từ cơ sở, sự phối hợp giữa Trung tâm Y tế và các trạm y tế có vai trò quan trọng, nhất là trong bố trí nhân lực, trang thiết bị và tổ chức lịch khám phù hợp với từng địa bàn. Bác sĩ Nguyễn Khắc Hiếu – Giám đốc Trung tâm Y tế Ea H’leo cho biết: “Khi các trạm y tế có đề nghị phối hợp triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ cho người dân, Trung tâm Y tế luôn sẵn sàng hỗ trợ về nhân lực, máy móc, trang thiết bị và chuyên môn để cùng các trạm tổ chức khám hiệu quả, an toàn. Tùy nhu cầu thực tế của từng địa bàn, Trung tâm sẽ phối hợp bố trí lực lượng, phương tiện phù hợp, tạo điều kiện để người dân được tiếp cận dịch vụ thuận lợi và bảo đảm chất lượng khám”.
Các địa phương cập nhật dữ liệu dân cư nhằm đồng bộ hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân.
Từ phía tuyến xã, quá trình triển khai chương trình vẫn còn không ít khó khăn, nhất là về cơ sở vật chất, nhân lực và công tác rà soát đối tượng. Tuy nhiên, các trạm đã và đang từng bước gỡ khó để đảm bảo chương trình diễn ra đúng tiến độ. Bác sĩ Y Nham Niê – Giám đốc Trạm Y tế xã Buôn Đôn chia sẻ: “Trạm còn gặp khó khăn về cơ sở vật chất, nhân lực, trong khi việc rà soát, đối chiếu danh sách đối tượng cần nhiều thời gian. Để triển khai chương trình hiệu quả, Trạm đã chủ động đề nghị Trung tâm Y tế Buôn Đôn phối hợp, hỗ trợ về nhân lực, trang thiết bị và chuyên môn trong quá trình tổ chức khám. Đồng thời, Trạm phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng ở cơ sở tăng cường tuyên truyền, vận động để người dân tham gia khám đầy đủ, thuận lợi và an toàn”.
Đắk Lắk là tỉnh có địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, trong đó còn nhiều vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Để hoàn thành mục tiêu mỗi người dân thuộc diện được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm, theo Giám đốc Sở Y tế Nay Phi La, cần sự chung sức của cả hệ thống chính trị, sự nỗ lực của ngành y tế và đặc biệt là sự hưởng ứng tích cực của người dân. Mỗi người dân cần xem việc khám sức khỏe định kỳ là trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và cộng đồng, chủ động chăm sóc sức khỏe của mình. Với tiến độ hiện nay, yêu cầu đặt ra không còn chỉ là đưa chương trình vào vận hành mà là tiếp tục gỡ từng điểm nghẽn để bảo đảm tiến độ đồng đều giữa các địa phương, nâng chất lượng từng lượt khám và sử dụng hiệu quả dữ liệu sức khỏe sau khám. Đây là điều kiện quan trọng để chương trình không dừng ở một đợt khám quy mô lớn, mà trở thành nền tảng cho việc theo dõi, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe người dân lâu dài.
Từ gần 2 triệu lượt khám đã được thực hiện, một khối lượng dữ liệu sức khỏe rất lớn đang được hình thành. Nếu được cập nhật, quản lý và khai thác hiệu quả, những dữ liệu này sẽ giúp ngành y tế có cái nhìn rõ hơn về sức khỏe người dân, nhận diện các nhóm nguy cơ và chủ động xây dựng các giải pháp phòng bệnh phù hợp. Khi đó, giá trị của chương trình sẽ không chỉ được tính bằng số người đã khám, mà bằng những bệnh lý được phát hiện sớm, những nguy cơ được kiểm soát và những người dân được quản lý sức khỏe tốt hơn trong những năm tiếp theo./.
Bài: Mai Lê - Ảnh: Bảo Trọng