Tại CDC Đắk Lắk, việc nói không với thuốc lá đang dần trở thành yêu cầu gắn với văn hóa công sở và trách nhiệm của mỗi cán bộ, viên chức, người lao động. Từ phòng làm việc, phòng họp, hội trường đến khu vực tiếp đón, khám, tư vấn, xét nghiệm, tiêm chủng, sân, vườn, lối đi và toàn bộ khuôn viên Trung tâm đều được xác định là khu vực cấm hút thuốc lá, có biển cấm hút thuốc lá. Trung tâm đã thành lập Ban chỉ đạo phòng, chống tác hại thuốc lá của đơn vị, đồng thời ban hành Quy định “Cơ sở không khói thuốc lá”, áp dụng đối với toàn thể viên chức, người lao động, học viên, sinh viên thực tập, người đến học tập, công tác, các tổ chức, cá nhân đến liên hệ và mọi người có mặt tại Trung tâm. Quy định không chỉ yêu cầu không hút thuốc mà còn nghiêm cấm quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại, trưng bày, mua bán các sản phẩm thuốc lá trong khuôn viên đơn vị.
Điểm đáng ghi nhận là quy định đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của toàn thể cán bộ, viên chức, người lao động trong Trung tâm. Mỗi người đều được xác định không chỉ là người thực hiện mà còn là một “mắt xích” trong việc duy trì môi trường không khói thuốc. Việc không hút thuốc trong khuôn viên, không mời thuốc trong các cuộc họp, hội nghị, chủ động nhắc nhở đồng nghiệp, khách đến liên hệ công tác và vận động người thân không sử dụng thuốc lá được xem là những hành động thiết thực để cùng xây dựng môi trường làm việc lành mạnh. Thạc sĩ, bác sĩ CKII Hoàng Hải Phúc - Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, cho rằng: Đối với một đơn vị làm công tác phòng bệnh và bảo vệ sức khỏe nhân dân, việc xây dựng môi trường không khói thuốc phải được bắt đầu từ chính cơ quan và từng cán bộ y tế. “Chúng tôi xác định phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ là nhiệm vụ tuyên truyền ra bên ngoài mà trước hết phải được thực hiện nghiêm túc trong chính đơn vị. Mỗi cán bộ y tế phải gương mẫu thực hiện, từ đó mới có thể tuyên truyền, vận động người dân một cách thuyết phục. Khi toàn thể cán bộ cùng hưởng ứng, môi trường làm việc không khói thuốc sẽ không còn là một quy định trên giấy mà trở thành ý thức và thói quen trong công việc hằng ngày”, bác sĩ Hoàng Hải Phúc chia sẻ.
Cán bộ CDC Đắk Lắk tích cực tìm hiểu các quy định, kiến thức về phòng, chống tác hại thuốc lá để nâng cao hiệu quả tuyên truyền. Ảnh Quang Nhật
Tinh thần gương mẫu này cũng được cụ thể hóa trong quy định của Trung tâm khi Ban Giám đốc có trách nhiệm thực hiện không hút thuốc, không sử dụng thuốc lá khi tiếp khách, hội họp; đồng thời chỉ đạo đưa nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá vào kế hoạch hoạt động hằng năm và quy chế làm việc của cơ quan. Việc thực hiện quy định được xác định là trách nhiệm của từng cá nhân và được đưa vào tiêu chí đánh giá thi đua, khen thưởng hằng năm.
Không khí hưởng ứng cũng được lan tỏa đến từng khoa, phòng. Cán bộ, viên chức, người lao động Trung tâm không chỉ tự giác chấp hành mà còn tích cực nhắc nhở nhau cùng thực hiện. Với những cán bộ trực tiếp làm công tác truyền thông, đây còn là dịp để mỗi người đưa thông điệp phòng, chống tác hại thuốc lá từ hoạt động chuyên môn vào chính môi trường làm việc và đời sống hằng ngày. Chị Trần Thị Lan – Phó Trưởng Khoa Truyền thông Giáo dục sức khỏe – Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, chia sẻ: “Tôi cho rằng cán bộ y tế phải là những người đi đầu trong việc nói không với thuốc lá. Khi cơ quan thực hiện nghiêm, mỗi cán bộ cùng có ý thức và nhắc nhở nhau thì thông điệp sẽ có sức lan tỏa hơn. Với nhiệm vụ của Khoa Truyền thông, chúng tôi quán triệt tinh thần chỉ đạo của Ban Giám đốc, nhắc nhở anh em thực hiện nghiêm môi trường không khói thuốc. Đồng thời tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân thông qua các hoạt động truyền thông”.
Cán bộ Khoa Truyền thông – Giáo dục sức khỏe, CDC Đắk Lắk tập huấn, cung cấp kiến thức về phòng, chống tác hại của thuốc lá cho các đơn vị.
Không chỉ xây dựng môi trường không khói thuốc tại cơ quan, CDC Đắk Lắk còn phát huy vai trò chuyên môn trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Trong đó, Khoa Phòng, chống Bệnh không lây nhiễm giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch và triển khai các hoạt động chuyên môn liên quan đến phòng, chống tác hại của thuốc lá, trong đó có các hoạt động điều tra, thu thập thông tin về tình hình sử dụng thuốc lá và những ảnh hưởng liên quan, làm cơ sở cho công tác theo dõi, đánh giá và xây dựng các hoạt động can thiệp phù hợp. Bên cạnh đó, Khoa Truyền thông Giáo dục sức khỏe cũng phát huy vai trò tích cực trong việc tuyên truyền PCTHTL, phối hợp triển khai các hoạt động truyền thông, cung cấp thông tin, kiến thức về tác hại của thuốc lá, lợi ích của việc không hút thuốc và vận động người dân xây dựng môi trường không khói thuốc. Các nội dung truyền thông được lồng ghép trong hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe, góp phần đưa thông tin đến nhiều nhóm đối tượng trong cộng đồng. Cùng với công tác truyền thông, việc vừa thực hiện nghiêm môi trường không khói thuốc tại đơn vị, vừa trực tiếp triển khai các hoạt động truyền thông, điều tra và chuyên môn về tác hại của thuốc lá giúp CDC Đắk Lắk thể hiện rõ vai trò của một đơn vị y tế dự phòng trong công tác này. Từ cán bộ quản lý đến các khoa, phòng chuyên môn, mỗi bộ phận đều có một phần trách nhiệm trong việc giảm tác hại của thuốc lá và thúc đẩy lối sống lành mạnh. Theo quy định của Trung tâm, Phòng Tổ chức - Hành chính có trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, phổ biến Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và các quy định liên quan; Các trưởng khoa, phòng có trách nhiệm nhắc nhở, giám sát; viên chức, người lao động chủ động nhắc nhở đồng nghiệp, khách đến liên hệ công tác và tích cực vận động người thân không sử dụng thuốc lá. Trung tâm cũng tổ chức kiểm tra định kỳ, đột xuất và xem kết quả thực hiện là căn cứ đánh giá thi đua của các khoa, phòng, cá nhân.
Hoạt động tuyên truyền tác hại thuốc lá cho trường học cũng được CDC chú trọng đẩy mạnh.
Theo Thạc sĩ, bác sĩ CKII Hoàng Hải Phúc, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá cần được thực hiện lâu dài, liên tục, không thể chỉ tập trung vào một đợt truyền thông hay một ngày hưởng ứng. “Điều quan trọng là phải duy trì được sự tự giác của cán bộ và tạo được sự chuyển biến trong nhận thức của cộng đồng. CDC sẽ tiếp tục phối hợp giữa truyền thông, các hoạt động chuyên môn, giám sát và vận động để công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá được triển khai thực chất, thường xuyên”, Giám đốc CDC nhấn mạnh.
Cán bộ CDC còn tích cực trong hoạt động điều tra, thu thập thông tin phục vụ công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại cộng đồng.
Từ việc mỗi cán bộ tự giác không hút thuốc, đến việc các khoa chuyên môn tích cực truyền thông, điều tra và triển khai hoạt động phòng, chống tác hại thuốc lá, CDC Đắk Lắk đang từng bước tạo nên một cách làm đồng bộ: “Cơ quan y tế đi đầu trong thực hiện, cán bộ y tế gương mẫu trong hưởng ứng và chuyên môn y tế dự phòng đồng hành cùng cộng đồng”.
Một môi trường không khói thuốc tại CDC không chỉ mang lại không gian làm việc lành mạnh cho cán bộ, người lao động và người dân đến liên hệ, mà còn là thông điệp trực quan về trách nhiệm của ngành Y tế trong bảo vệ sức khỏe. Khi chính những người làm công tác phòng bệnh thực hiện trước, thông điệp “nói không với thuốc lá” sẽ có thêm sức thuyết phục để lan tỏa rộng hơn trong cộng đồng./.
Bài: Mai Lê