Từ con số 95,2%... đến những trăn trở của người dân
Trong những năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã xác định phát triển hệ thống y tế và thực hiện chính sách BHYT là nhiệm vụ chính trị hàng đầu. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác tuyên truyền, vận động đã đi vào chiều sâu, từng bước làm thay đổi nhận thức của người dân về ý nghĩa nhân văn và tính chia sẻ cộng đồng của BHYT. Tính đến năm 2025, tỷ lệ người dân tham gia BHYT trên địa bàn tỉnh đã đạt 95,2%. Đây là một thành tựu đáng ghi nhận, khẳng định sự bền vững của hệ thống an sinh xã hội tại địa phương tiến tới tiệm cận mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân.
Tuy nhiên, trong hành trình tiến tới bao phủ 100% dân số, Đắk Lắk vẫn đối mặt với những thách thức không nhỏ. Tại các kỳ họp HĐND tỉnh và các diễn đàn tiếp xúc cử tri, nhiều đại biểu và người dân đã thẳng thắn chỉ ra những "điểm nghẽn" khiến một bộ phận nhân dân vẫn còn tâm lý e ngại. Tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế xảy ra cục bộ tại một số thời điểm; danh mục thuốc BHYT dù đã được chuẩn hóa nhưng đôi khi chưa đáp ứng kịp thời các phác đồ điều trị tiên tiến hoặc kỳ vọng của người bệnh.
Người dân đăng ký khám bệnh theo BHYT tại Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên.
Ông Tr.V.L (sinh năm 1978 tú tại phường Thành Nhất), chia sẻ: "BHYT là chính sách an sinh tuyệt vời, giúp nhiều gia đình tránh được nguy cơ 'bệnh tật dẫn đến nghèo đói'. Nhưng, nếu người dân đi khám mà vẫn phải tự bỏ tiền túi mua thuốc ngoài danh mục, hay vật tư y tế tại bệnh viện không đủ, thì niềm tin của người dân vào chất lượng KCB sẽ bị ảnh hưởng. Chúng tôi mong muốn các cơ quan chức năng quyết liệt hơn nữa để thẻ BHYT thực sự là 'tấm lá chắn' bảo vệ sức khỏe cho người nghèo và mọi người dân."
Theo ông Nay Phi La - Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk, những trăn trở về chính sách BHYT không chỉ là ý kiến cá nhân mà là sự phản ánh xác đáng thực trạng, đòi hỏi những thay đổi đột phá từ các cấp, các ngành và các địa phương. Sở Y tế Đắk Lắk cũng thẳng thắn nhìn nhận chất lượng KCB giữa các tuyến chưa đồng đều; tình trạng thiếu hụt cục bộ thuốc, hóa chất, vật tư y tế vẫn xảy ra, tác động trực tiếp đến sự hài lòng của người bệnh. Trong thời gian tới, để giải quyết triệt để vấn đề trên, Sở Y tế Đắk Lắk đã nhìn thẳng vào các nguyên nhân cốt lõi. Trong đó, về khách quan, công tác đấu thầu, mua sắm thuốc, vật tư y tế thời gian qua chịu tác động mạnh bởi biến động phức tạp của nguồn cung và giá cả thị trường toàn cầu. Việc một số gói thầu không lựa chọn được nhà thầu, hoặc nhà thầu không cung ứng được hàng hóa đúng cam kết đã tạo ra những đứt gãy trong chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, các quy định pháp luật về mua sắm trong lĩnh vực y tế liên tục được cập nhật, đòi hỏi sự thận trọng và quy trình thủ tục khắt khe, đôi khi làm chậm tiến độ cung ứng.
Về danh mục thuốc BHYT, đây là danh mục thống nhất trên phạm vi cả nước do Bộ Y tế ban hành. Danh mục này được xây dựng trên cơ sở cân đối Quỹ BHYT, đảm bảo hiệu quả điều trị tối ưu và khả năng chi trả bền vững. Tuy nhiên, trong thực tiễn KCB, nhu cầu về các loại thuốc mới, thuốc biệt dược gốc hoặc thuốc có chi phí cao thường vượt ngoài khả năng thanh toán của Quỹ hiện tại. Điều này đặt ra bài toán về sự hài hòa giữa khả năng tài chính của Quỹ và quyền lợi người bệnh.
Ngành Y tế Đắk Lắk tập trung giải quyết nhằm đảm bảo quyền lợi người dân
Cũng theo Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk Nay Phi La, để khắc phục những tồn tại và nâng cao vị thế của chính sách BHYT, Sở Y tế Đắk Lắk hiện đang triển khai 5 nhóm giải pháp chiến lược, hướng tới mục tiêu "chăm sóc toàn diện:
Thứ nhất, nâng cao năng lực dự báo và chiến lược cung ứng: Sở Y tế chỉ đạo các cơ sở KCB không được bị động. Việc dự báo nhu cầu phải dựa trên số liệu thực tế, tình hình dịch bệnh và mô hình bệnh tật tại địa phương. Kế hoạch mua sắm phải được xây dựng từ sớm, sát với nhu cầu, đảm bảo tính liên tục, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu thuốc, vật tư do lỗi chủ quan trong công tác lập kế hoạch.
Thứ hai, thiết lập mạng lưới điều hòa nguồn lực linh hoạt: Đây là giải pháp "phòng thủ" quan trọng. Ngành y tế thiết lập cơ chế điều tiết thuốc, hóa chất, vật tư y tế giữa các bệnh viện trong tỉnh. Khi một đơn vị phát sinh thiếu hụt cục bộ, ngay lập tức sẽ được bù đắp từ các đơn vị khác, đảm bảo hoạt động KCB không bị gián đoạn, quyền lợi người bệnh được ưu tiên cao nhất.
Thứ ba, hiện đại hóa và nâng tầm năng lực y tế cơ sở: Để người dân tin tưởng vào y tế tuyến địa phương, tỉnh tiếp tục tập trung đầu tư hạ tầng, trang thiết bị y tế hiện đại. Đặc biệt, Sở đẩy mạnh chương trình chuyển giao kỹ thuật từ các bệnh viện tuyến trung ương (như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM) về Đắk Lắk. Khi các kỹ thuật chuyên sâu được triển khai ngay tại tỉnh, người bệnh sẽ giảm chi phí đi lại, giảm áp lực chuyển tuyến, tăng tỷ lệ hài lòng.
Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với cải cách hành chính: Chuyển đổi số là "chìa khóa" để tinh gọn thủ tục. Sở Y tế Đắk Lắk đang tập trung số hóa hồ sơ bệnh án, ứng dụng VNeID, CCCD gắn chip trong đăng ký khám bệnh BHYT, giúp người dân tiết kiệm thời gian. Song song đó, ngành thường xuyên khảo sát sự hài lòng của người bệnh để chấn chỉnh kịp thời thái độ phục vụ của đội ngũ y bác sĩ, lấy sự hài lòng của người bệnh làm thước đo chất lượng.
Thứ năm, kiến nghị hoàn thiện chính sách, tối ưu hóa Quỹ BHYT: Sở Y tế phối hợp chặt chẽ với cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh để quản lý Quỹ hiệu quả. Đồng thời, dựa trên thực tiễn KCB tại tỉnh, ngành sẽ chủ động tổng hợp, kiến nghị Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam nghiên cứu, bổ sung các danh mục thuốc, vật tư y tế mới vào diện được thanh toán, phù hợp với xu thế điều trị hiện đại.
Người tham gia BHYT được thăm, khám và điều trị bệnh tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh.
"Sở Y tế Đắk Lắk xác định chất lượng dịch vụ y tế là yếu tố quyết định để giữ chân người bệnh, để người dân chủ động, tự nguyện tham gia BHYT. Chúng tôi sẽ tiếp tục quyết liệt trong quản lý, minh bạch trong đấu thầu và tận tâm trong phục vụ. Ngoài ra, trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, xem việc bảo đảm đầy đủ thuốc, vật tư y tế, nâng cao chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của người bệnh là nhiệm vụ trọng tâm của các cơ sở khám, chữa bệnh. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, không để tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế kéo dài ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia BHYT” ông Nay Phi La- Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk khẳng định.
Hy vọng, với việc triển khai đồng bộ các giải pháp của ngành y tế cùng với sự phối hợp của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của nhân dân, chất lượng khám, chữa bệnh trên địa bàn tỉnh sẽ tiếp tục được nâng cao, quyền lợi của người tham gia BHYT được bảo đảm ngày càng tốt hơn, qua đó củng cố niềm tin của người dân đối với chính sách BHYT, giữ vững và từng bước nâng cao tỷ lệ bao phủ BHYT toàn dân, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Bài, ảnh: Bảo Trọng