Theo số liệu thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, tính đến ngày 18/9, toàn tỉnh ghi nhận 6.890 ca mắc SXH tại 98/102 xã, phường, số ca mắc tăng 39,4% so với cùng kỳ năm 2025; ghi nhận 02 ca tử vong. Toàn tỉnh phát hiện 317 ổ dịch, trong đó 238 ổ dịch đã kết thúc và 79 ổ dịch đang hoạt động. Số ổ dịch tăng 17,8% so với cùng kỳ 2025. Một số xã, phường ghi nhận số mắc tăng cao trong thời gian gần đây như xã Ea Drăng, Ea Na, Ea Súp, Ea H’leo, Sông Hinh, Hòa Phú, Ea Tul, Cư M’gar, Xuân Lãnh, Krông Bông, phường Ea Kao và phường Thành Nhất. So với giai đoạn đầu năm, thời điểm hiện tại số mắc SXH đã có xu hướng gia tăng mạnh, đồng thời xuất hiện các địa bàn có số mắc cao kéo dài và các ổ dịch phát sinh liên tiếp. Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, ngành Y tế tỉnh Đắk Lắk đang tăng cường điều tra, giám sát, đánh giá nguy cơ và hỗ trợ các địa phương triển khai các biện pháp phòng, chống SXH, trong đó tập trung vào những địa bàn có số ca mắc cao, nhiều ổ dịch hoặc nguy cơ dịch tiếp tục gia tăng. Theo bác sĩ CKII Huỳnh Lê Xuân Bích - Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk, trước tình hình SXH diễn biến phức tạp, Sở Y tế liên tục tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản, kế hoạch chỉ đạo địa phương tăng cường phòng, chống dịch, tổ chức tổng vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy và xử lý các yếu tố nguy cơ tại cộng đồng. Đặc biệt, đối với 10 xã, phường được xác định có nguy cơ mắc SXH rất cao trong thời gian gần đây, Sở Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường triển khai các biện pháp phòng, chống dịch và báo cáo kết quả thực hiện định kỳ vào thứ sáu hằng tuần để tổng hợp, theo dõi và kịp thời chỉ đạo. Sở Y tế cũng giao Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh làm đầu mối theo dõi, đánh giá nguy cơ SXH theo từng tuần, phân loại các địa bàn theo nhóm nguy cơ cao, nguy cơ cao vừa và nhóm có nguy cơ gia tăng. Trên cơ sở đó, ngành Y tế chủ động tổ chức các đoàn điều tra, giám sát, hỗ trợ chuyên môn cho tuyến cơ sở; hướng dẫn địa phương xử lý ổ dịch, tuyên truyền người dân phòng bệnh và triển khai phun hóa chất diệt muỗi khi có chỉ định.
Bác sĩ CKII Nay Phi La, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk, làm việc với UBND phường Ea Kao về tình hình và các giải pháp phòng, chống SXH.
Cùng với giám sát dịch tễ, công tác chuẩn bị vật tư, hóa chất phục vụ phòng, chống SXH cũng được ngành Y tế chú trọng. Theo Sở Y tế, đến đầu tháng 9/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh còn khoảng 4.300 kg Cloramin B cùng các loại hóa chất khác, bảo đảm phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh và chủ động ứng phó với các bệnh truyền nhiễm có thể phát sinh trong mùa mưa bão. Bác sĩ CKII Huỳnh Lê Xuân Bích cho rằng, việc ngành Y tế tổ chức phun hóa chất chỉ là một trong những biện pháp xử lý khi có nguy cơ hoặc ổ dịch. Để kiểm soát SXH bền vững, yếu tố quyết định vẫn là sự tham gia chủ động của từng hộ gia đình. “Hiện nay nhiều người dân vẫn còn tâm lý chờ ngành Y tế đến phun hóa chất mới cho rằng địa bàn đã được xử lý. Trong khi đó, nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh SXH chủ yếu nằm ngay trong khu dân cư, tại các dụng cụ chứa nước, vật phế thải có khả năng đọng nước. Vì vậy, mỗi gia đình phải chủ động vệ sinh môi trường, loại bỏ vật dụng chứa nước không cần thiết, thường xuyên kiểm tra và diệt lăng quăng, bọ gậy. Không thể chỉ trông chờ vào việc phun hóa chất của ngành Y tế”, bác sĩ Huỳnh Lê Xuân Bích nhấn mạnh.
Tại phường Ea Kao, một trong những địa phương đang ghi nhận số mắc SXH tăng cao, công tác phòng, chống dịch đang được triển khai tại nhiều khu dân cư. Đến nay, địa phương ghi nhận gần 400 trường hợp mắc SXH và 21 ổ dịch; trong đó 11 ổ dịch đang hoạt động. Riêng trong tháng 9, phường ghi nhận 178 ca mắc. Một số khu vực có số ca bệnh cao gồm buôn Hwiê, buôn Kao, buôn Cư ÊBông và buôn Tong Ju. Theo ông Nguyễn Xuân Nở - Phó Chủ tịch UBND phường Ea Kao, địa phương đang tập trung triển khai các biện pháp phòng, chống SXH, phối hợp với ngành Y tế điều tra ca bệnh, xử lý ổ dịch, tuyên truyền và vận động người dân vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy. “Ea Kao có địa bàn rộng, dân cư phân bố ở nhiều khu vực, trong đó có nhiều ao hồ và những nơi có khả năng phát sinh lăng quăng, bọ gậy. Một bộ phận người dân chưa thực sự chủ động trong việc vệ sinh môi trường, xử lý các vật dụng chứa nước tại gia đình nên công tác phòng, chống dịch còn gặp khó khăn. Địa phương đang tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân cùng tham gia, bởi nếu chỉ xử lý tại một thời điểm mà sau đó không duy trì thì nguy cơ phát sinh ca bệnh vẫn còn”, ông Nở cho biết.
Ngành Y tế tăng cường phun hóa chất tại các địa bàn có ca bệnh, góp phần kiểm soát nguy cơ lây lan SXH.
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh sốt xuất huyết, hiện nay, tại các khu dân cư có ca bệnh, cán bộ y tế đang tích cực phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền trực tiếp, hướng dẫn người dân kiểm tra các dụng cụ chứa nước trong và xung quanh nhà. Những vật dụng không sử dụng được vận động loại bỏ; các dụng cụ chứa nước được hướng dẫn đậy kín hoặc xử lý phù hợp để hạn chế môi trường sinh sản của muỗi. Chị Trần Thị Nhung (trú tại buôn Tong Ju, phường Ea Kao), chia sẻ: Trước đây gia đình chủ yếu chú ý đến việc dọn dẹp nhà cửa, chưa thường xuyên kiểm tra những khu vực bên ngoài như chậu cây, vật dụng bỏ không hoặc các dụng cụ chứa nước. Sau khi địa phương tuyên truyền, gia đình đã chủ động kiểm tra, úp các vật dụng không sử dụng và vệ sinh khu vực quanh nhà thường xuyên hơn. Gia đình tôi cũng hiểu rằng nếu xung quanh nhà còn lăng quăng, muỗi thì nguy cơ mắc bệnh vẫn có nên mình phải chủ động, không chờ đến khi có người mắc bệnh mới dọn vệ sinh.
Theo ngành Y tế, SXH chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, trong khi muỗi truyền bệnh sinh sản ngay trong môi trường sống của con người. Vì vậy, cùng với việc phát hiện sớm ca bệnh, giám sát và xử lý ổ dịch, việc duy trì vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy cần được thực hiện thường xuyên tại từng hộ gia đình. Trong thời gian tới, Sở Y tế tiếp tục theo dõi sát diễn biến SXH trên địa bàn, nhất là các xã, phường có số mắc tăng nhanh; tăng cường giám sát, hỗ trợ chuyên môn cho tuyến cơ sở, hướng dẫn xử lý ổ dịch và triển khai phun hóa chất tại những khu vực cần thiết. Ngành Y tế đồng thời đề nghị chính quyền địa phương duy trì các hoạt động vệ sinh môi trường và tuyên truyền để người dân không chủ quan, không chờ đến khi dịch bệnh gia tăng mới thực hiện các biện pháp phòng bệnh.
Việc kiểm soát SXH vì vậy không chỉ là nhiệm vụ của ngành Y tế mà cần sự phối hợp của chính quyền cơ sở và sự tham gia thường xuyên của người dân. Khi mỗi gia đình chủ động loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, phát hiện sớm người có triệu chứng nghi ngờ và phối hợp với cán bộ y tế khi có ca bệnh, nguy cơ hình thành và lan rộng các ổ dịch sẽ được hạn chế./.
Bài: Mai Lê - Ảnh: Bảo Trọng