Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên vừa cấp cứu, điều trị cho hai bệnh nhân bị ngộ độc củ ấu tàu sau khi ăn loại củ này. Đáng chú ý, một bệnh nhân diễn tiến nguy kịch với biểu hiện sốc tim, rối loạn nhịp tim, suy tim cấp, đe dọa tính mạng. Trước đó, chiều 5/11, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên tiếp nhận hai vợ chồng là chị H.T.P. (SN 1976) và anh H.V.K. (SN 1975), được chuyển đến từ Trung tâm Y tế Ea H’leo sau khi ăn củ ấu tàu. Theo thông tin từ người nhà, khoảng 10 phút sau khi ăn, cả hai xuất hiện các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, tức ngực, khó thở và tê quanh miệng. Qua thăm khám, xét nghiệm, các bác sĩ nhận định bệnh nhân có biểu hiện ngộ độc aconitin – độc chất có trong củ ấu tàu, tác động mạnh lên hệ thần kinh và tim mạch. Sau điều trị can thiệp tại Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt, huyết áp dần ổn định, giảm khó thở và kiểm soát được rối loạn nhịp tim. Đến sáng 6/11, chị P. tỉnh táo, các chỉ số sinh tồn ổn định. Bệnh nhân H.V.K. cũng giảm dần các triệu chứng ngộ độc, huyết động ổn định.
.jpg)
Khi nghi ngờ ngộ độc củ ấu tàu, người dân cần nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được can thiệp và điều trị kịp thời.
Củ ấu tàu (còn gọi là ô đầu, phụ tử, củ ấu) là một loại rễ củ của cây ô đầu (Aconitum), thuộc họ Mao lương. Đây là một vị thuốc được sử dụng trong y học cổ truyền, nhưng đặc biệt cần thận trọng vì có độc tính rất cao. Củ ấu tàu là phần rễ của cây ô đầu, thường mọc ở vùng núi cao, khí hậu lạnh. Củ tươi có chứa các alkaloid độc, đặc biệt là aconitine.
Theo cảnh báo của các bác sĩ, củ ấu tàu chứa aconitin – một độc chất có độc tính cao, có khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thần kinh và hoạt động điện học của tim. Ngộ độc có thể xuất hiện nhanh sau khi ăn hoặc sử dụng các chế phẩm từ loại củ này. Các triệu chứng thường gặp gồm tê môi, tê lưỡi, tê quanh miệng, buồn nôn, nôn, đau bụng, tức ngực, khó thở. Trường hợp nặng có thể xuất hiện rối loạn nhịp tim, tụt huyết áp, sốc tim, suy tim cấp, ngừng tuần hoàn và tử vong. Đáng lưu ý, những biểu hiện ban đầu như tê môi, tê lưỡi, buồn nôn sau khi ăn có thể là dấu hiệu cảnh báo ngộ độc, không nên chủ quan hoặc chờ triệu chứng tự thuyên giảm.
Để phòng tránh ngộ độc củ ấu tàu, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần thực hiện nghiêm các biện pháp sau:
1. Tuyệt đối không tự ý ăn củ ấu tàu: Không sử dụng loại củ này làm thực phẩm, kể cả khi đã sơ chế, nấu chín hoặc chế biến theo kinh nghiệm dân gian khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
2. Không tự ý ngâm rượu, làm thuốc: Không sử dụng củ ấu tàu để ngâm rượu uống, ngâm rượu xoa bóp hoặc chế biến thành các bài thuốc truyền miệng.
3. Không chủ quan với các phương pháp khử độc dân gian: Không cho rằng việc ngâm, luộc, nấu hoặc chế biến theo kinh nghiệm có thể bảo đảm loại bỏ hoàn toàn độc tính của củ ấu tàu.
4. Bảo quản an toàn: Để củ ấu tàu và các chế phẩm từ loại củ này xa tầm tay trẻ em, tránh nhầm lẫn với các loại thực phẩm thông thường.
5. Chủ động nhận biết dấu hiệu ngộ độc: Nếu xuất hiện tình trạng tê môi, tê lưỡi, buồn nôn, đau bụng, tức ngực hoặc khó thở sau khi ăn hay sử dụng chế phẩm từ củ ấu tàu, cần nghĩ đến nguy cơ ngộ độc và đi cấp cứu ngay. Đặc biệt, khi nghi ngờ ngộ độc, người dân cần nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu. Không tự ý gây nôn, sử dụng thuốc hay các biện pháp giải độc truyền miệng tại nhà. Nếu có thể, cần cung cấp thông tin về loại củ đã sử dụng, thời điểm ăn và lượng đã ăn để hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán, điều trị.
Các bác sĩ nhấn mạnh, ngộ độc củ ấu tàu có thể diễn tiến rất nhanh và gây biến chứng tim mạch nghiêm trọng. Vì vậy, phòng ngừa bằng cách không tự ý sử dụng loại củ có độc tính cao này là biện pháp an toàn nhất để bảo vệ sức khỏe và tính mạng của bản thân, gia đình./.
Tin: Mỹ Hạnh -
Ảnh: Bảo Trọng