Theo kết quả thống kê của WHO, hàng năm có khoảng 1 tỷ ca nhiễm cúm, trong đó có tới 3 – 5 triệu ca cúm diễn biến nặng. Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm cấp tính đường hô hấp, do Influenza virus tuýp A (H1N1, H3N2) với gần 200 phân tuýp nhỏ và tuýp B (Yamagata, Victoria) gây ra.
Tại Việt Nam, trong năm 2025 đã ghi nhận trên 900 trường hợp mắc cúm mùa, chưa ghi nhận trường hợp nào tử vong; số mắc giảm 97,4% so với năm 2024. (Năm 2024 cả nước ghi nhận 289.214 trường hợp mắc cúm mùa, 8 ca tử vong). Tại tỉnh Đắk Lắk, trong năm 2025 cũng đã ghi nhận 4.456 trường hợp mắc cúm mùa, giảm 38,2% so với năm 2024. (Năm 2024 toàn tỉnh ghi nhận 7211 trường hợp mắc cúm mùa, trong đó có 01 ca tử vong).
|

|
|
Tiêm Vắc xin cúm hằng năm để tăng cường miễn dịch phòng chống bệnh cúm.
|
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Thắng- Phó Trưởng khoa, Phụ trách khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, Kiểm dịch y tế quốc tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk cho biết, vi rút cúm mùa có thể gây suy hô hấp, sốc nhiễm khuẩn, tổn thương phổi lan tỏa, và thậm chí tử vong. Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính đường hô hấp và thường gây ra các triệu chứng khởi phát dễ nhầm lẫn với bệnh cảm thông thường như sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau nhức cơ, mệt mỏi toàn thân, cảm giác yếu ớt, ho nặng và kéo dài, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy…Tuy nhiên, những triệu chứng của cúm thường diễn biến với mức độ nghiêm trọng hơn, có thể biến chứng làm tăng nguy cơ viêm phổi gấp 100 lần, nhồi máu cơ tim gấp 6 lần và đột quỵ gấp 8 lần cùng tình trạng viêm não, viêm xoang, viêm tai giữa, suy hô hấp, hội chứng guillain-barré và tử vong.
Về vấn đề phòng bệnh cúm khi thời tiết giao mùa, Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Thắng cũng cho rằng, bệnh cúm mùa đã có từ rất lâu ở hầu hết các nơi trên thế giới, thường gây ra bởi vi rút cúm A/H1N1, A/H3N2 và cúm B, lây trực tiếp từ người sang người qua đường hô hấp. Trên thế giới cũng đã ghi nhận nhiều đại dịch cúm với hàng trăm triệu người mắc và có thể tử vong cướp đi sinh mạng của hàng triệu người. Tại nước ta cũng đã ghi nhận nhiều bệnh nhân mắc cúm mùa phải thở máy và đã có trường hợp tử vong. Những bệnh nhân nặng thường là những người già, có bệnh nền.
“Chúng ta cần thận trọng trong việc phân biệt rõ triệu chứng cảm lạnh và bệnh cúm. Cảm lạnh (cold) là cơ thể bị nhiễm gió lạnh, mưa lạnh thường gây mệt mỏi qua loa vài ngày tự khỏi, còn cúm (flu) là một bệnh do tác nhân là virus cúm gây ra các triệu chứng đường hô hấp như: Ho, sốt, ngạt mũi, hắt hơi, khó thở... và có thể gây biến chứng nguy hiểm cần phải điều trị. Thuốc kháng virus điều trị cúm là: Oseltamivir (Tamiflu) giúp điều trị giảm nhanh triệu chứng, nhưng cần phải có chỉ định và theo dõi chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa. Bệnh cúm mùa cũng dễ lây lan thành dịch mỗi khi giao mùa, do vậy việc tiêm vắc xin cúm hằng năm để tăng cường miễn dịch phòng chống bệnh cúm. Đối với trẻ em, tiêm vắc xin cúm mùa giúp giảm 60% nguy cơ nhiễm cúm, giảm 74% nguy cơ mắc cúm nặng đe dọa tính mạng. Đối với phụ nữ có thai giúp giảm 51% nguy cơ thai chết lưu, giảm 72% nguy cơ trẻ dưới 6 tháng tuổi nhập viện do cúm. Đối với nhân viên y tế, vắc xin giúp giảm 66% trường hợp người bệnh nhập viện. Đối với người có bệnh nền, giúp giảm 70% nguy cơ tử vong ở bệnh nhân có bệnh hô hấp, giảm 55% nguy cơ tử vong ở bệnh nhân có bệnh mạch vành, giảm 58% nguy cơ tử vong ở bệnh nhân đái tháo đường. Đối với người cao tuổi, vắc xin cúm mùa giúp giảm nguy cơ 50% tử vong do mọi nguyên nhân, giảm 40% tỉ lệ mắc Alzheimer ” Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Thắng chia sẻ.
Ngoài việc tiêm vắc xin phòng bệnh cúm mùa, người dân cần rửa mũi, súc họng bằng dung dịch nước muối sinh lý hằng ngày, rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi ra ngoài, khi tiếp xúc đông người, nâng cao sức đề kháng bằng dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, tập thể dục. Giữ ấm cơ thể, khi thời tiết trở lạnh cần mặc đủ ấm, phù hợp với mức độ lạnh bên ngoài. Mặc thêm áo ấm, mũ len, mang thêm bao tay, tất, khăn, đeo khẩu trang khi ra đường, đội mũ kín tai, sử dụng nước ấm. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc các bệnh về đường hô hấp, tuyệt đối không nên tự mua thuốc điều trị ở nhà mà cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa để được chẩn đoán bệnh và xác định các bệnh căn bệnh kèm theo (nếu có) nhằm có hướng điều trị thích hợp. Điều trị sớm các bệnh về đường hô hấp sẽ giúp kiểm soát và loại bỏ nhanh chóng bệnh, tránh biến chứng nguy hiểm.
Để chủ động phòng chống cúm mùa, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các nội dung sau:
1. Đảm bảo vệ sinh cá nhân, che miệng khi hắt hơi; thường xuyên rửa tay với xà phòng với nước sạch; vệ sinh mũi, họng hàng ngày bằng nước muối.
2. Giữ ấm cơ thể, ăn uống đủ chất dinh dưỡng để nâng cao thể trạng.
3. Tiêm vắc xin cúm mùa để tăng cường miễn dịch phòng chống cúm.
4. Hạn chế tiếp xúc với bệnh nhân cúm hoặc các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh khi không cần thiết; Sử dụng khẩu trang y tế khi cần thiết.
5. Người dân không tự ý mua thuốc và sử dụng thuốc kháng vi rút (như thuốc Tamiflu) mà cần phải theo hướng dẫn và có chỉ định của thầy thuốc.
6. Khi có triệu chứng ho, sốt, sổ mũi, đau đầu, mệt mỏi cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, xử trí kịp thời.
Bài: Bảo Trọng; ảnh: Đình Thi