Theo báo cáo của Chi cục chăn nuôi và thú y tỉnh Đắk Lắk, đến tháng 9/2026, tổng đàn chó, mèo trên địa bàn tỉnh khoảng 234.842 con, số vắc xin dại đã tiêm là 66.586 liều. Trong 9 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn tỉnh ghi nhận 14 con chó mắc bệnh dại và cắn nhiều người dân địa phương. Để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống bệnh dại trên địa bàn, tỉnh Đắk Lắk đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030 nâng tỷ lệ tiêm vắc xin dại lên hơn 80% tổng đàn thuộc diện tiêm.
Thạc sĩ bác sĩ chuyên khoa 2 Lê Phúc – Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết, vi rút dại có trong nước bọt của động vật có vú máu nóng như chó, mèo, khỉ, chuột… Vi rút có thể lây sang người qua vết cắn, vết cào, hoặc khi nước bọt của động vật nhiễm bệnh tiếp xúc với vùng da bị tổn thương, niêm mạc mắt, mũi, miệng. Sau khi xâm nhập cơ thể, vi rút không gây bệnh ngay lập tức mà thường khu trú tạm thời ở mô cơ, rồi âm thầm di chuyển dọc theo hệ thần kinh ngoại biên về tủy sống và não bộ. Khi vi rút đã xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương và gây triệu chứng lâm sàng, tỷ lệ tử vong gần như 100%. Điều nguy hiểm là thời gian ủ bệnh của dại rất khác nhau, có thể chỉ 7-10 ngày nhưng cũng có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí lâu hơn. Vị trí vết thương càng gần thần kinh trung ương như vùng đầu, mặt, cổ, hoặc ở nơi có nhiều đầu mút thần kinh như ngón tay, ngón chân, nguy cơ vi rút lên não càng nhanh, thời gian ủ bệnh càng ngắn. Các biểu hiện lâm sàng điển hình của bệnh dại khi đã phát bệnh gồm sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng, kích thích, co giật, tăng tiết nước bọt, rối loạn thần kinh thực vật, vã mồ hôi, tụt huyết áp… Đây là giai đoạn rất nặng và hầu như không thể cứu chữa. Chính vì vậy, bệnh dại là bệnh bắt buộc phải phòng từ sớm, không được chờ triệu chứng.
Không đùa nghịch với chó mèo đề phòng bệnh dại.
Từ thực tế công tác phòng, chống bệnh dại cho thấy, một trong những yếu tố làm gia tăng nguy cơ là tâm lý chủ quan của người dân. Nhiều gia đình vẫn cho rằng chó, mèo nuôi trong nhà thì không có khả năng mắc bệnh dại, nên chưa quan tâm đúng mức đến việc tiêm vắc xin phòng bệnh định kỳ. Trong khi đó, chó, mèo là nguồn truyền bệnh dại chủ yếu sang người. Vì vậy, quản lý vật nuôi, tiêm phòng đầy đủ và không để chó, mèo thả rông là những biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Tiêm phòng đầy đủ và không để chó, mèo thả rông là những biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Để chủ động phòng, chống bệnh dại, các cơ quan chức năng đề nghị người dân thực hiện nghiêm các quy định về quản lý chó, mèo nuôi; đưa vật nuôi đi tiêm phòng vắc xin dại đầy đủ và đúng thời gian quy định; không thả rông chó, mèo; áp dụng các biện pháp bảo đảm an toàn khi đưa vật nuôi ra nơi công cộng.
Ông Huỳnh Lê Xuân Bích – Phó Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk nhấn mạnh, hiện tại y học thế giới vẫn chưa có thuốc điều trị bệnh dại khi đã phát bệnh, biện pháp duy nhất cứu sống người khi bị chó mèo nghi dại cắn đó là xử lý vết thương bằng nước và xà phòng liên tục trong 15 phút, nếu không có xà phòng thì phải xối rửa vết thương bằng nước sạch, đây là biện pháp sơ cứu hiệu quả để (giảm thiểu lượng vi rút dại tại vết thương) giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh dại khi bị chó, mèo cắn. Hạn chế làm dập vết thương và không được băng kín vết thương. Sau đó tiếp tục rửa vết thương bằng cồn 70%, cồn iod hoặc Povidone, Iodine. Đến ngay cơ sở tế gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng dại kịp thời. Tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa, không nhờ thầy lang chữa bệnh dại. Đừng đề sự chủ quan phải trả giá bằng tính mạng.
Bài, ảnh: Kim Oanh