Mới đây, bà N.T.B. xã Ea Kiết bị tôn cắt vào chân, định buột vải lại rồi tiếp tục làm việc nhưng máu chảy không cầm nên bà B mới đến Trạm Y tế xã Ea Kiết để xử lý vết thương. “Trong lúc quây tạm khu vực chuồng trại phía sau nhà, tôi dùng những tấm tôn cũ để gia cố. Khi đang di chuyển một tấm tôn, do bất cẩn trượt tay, mép tôn sắc đã cứa mạnh vào cẳng chân. Vết thương khá sâu khiến máu chảy nhiều. Lúc đó tôi chỉ lấy khăn buộc tạm rồi tiếp tục làm cho xong việc. Nghĩ làm nông quanh năm, trầy xước là chuyện bình thường nên cũng chủ quan. Tuy nhiên, vết thương bắt đầu đau nhức nhiều hơn, chảy máu liên tục nên tôi đến Trạm Y tế xã Ea Kiết để kiểm tra. Các bác sĩ tiến hành làm sạch vết thương, khâu lại và hướng dẫn tôi đi tiêm phòng uốn ván”, bà B kể.
Bà Nguyễn Thị Hiền - Quyền giám đốc Trạm Y tế xã Ea Kiết (tỉnh Đắk Lắk) cho biết: Từ đầu năm đến nay, Trạm Y tế đã tiếp nhận và sơ cứu khoảng 40 trường hợp tai nạn lao động. Do Trạm y tế là nơi khám chữa bệnh gần nhất nên đa số người dân khi gặp tai nạn trong quá trình lao động đều được đưa đến đây để xử lý ban đầu trước khi chuyển tuyến nếu cần thiết. Các trường hợp tai nạn lao động được ghi nhận là những người thường xuyên tiếp xúc với dao, rựa, máy cắt cỏ, máy xay xát, máy cưa, máy tuốt lúa và nhiều loại thiết bị cơ giới khác. Chỉ một chút bất cẩn trong quá trình vận hành có thể dẫn đến đứt tay, dập nát chi, tổn thương mắt hoặc chấn thương nặng. Bên cạnh đó, các tai nạn do té ngã khi leo cây thu hoạch trái, sửa mái nhà, thu hái nông sản trên đồi dốc cũng thường xuyên xảy ra. Không ít trường hợp bị gãy xương, chấn thương sọ não hoặc tổn thương cột sống vì chủ quan, không sử dụng các biện pháp bảo hộ cần thiết. Một nguy cơ khác thường gặp là tai nạn do vật sắc nhọn như đinh, dây kẽm, mảnh kim loại hoặc dụng cụ lao động gây ra. Nguyên nhân phần lớn các vụ tai nạn được xác định là do sự chủ quan, bất cẩn của người lao động. Nhiều người chưa chú ý đến các biện pháp bảo đảm an toàn, không sử dụng dụng cụ bảo hộ lao động hoặc thực hiện công việc trong điều kiện thiếu an toàn. Bên cạnh đó, việc sử dụng các loại máy móc, thiết bị nông nghiệp đã cũ hoặc không được bảo dưỡng thường xuyên cũng tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn.
Bà N.T.B. được sơ cứu tại Trạm Y tế xã Ea Kiết, tỉnh Đắk Lắk.
Cũng theo bà Hiền: những vết thương do tôn, kim loại hoặc vật sắc nhọn gây ra thường có nguy cơ tổn thương sâu đến cơ, gân, mạch máu và dây thần kinh. Nhiều trường hợp chủ quan cho rằng chỉ là vết cắt ngoài da nên tự xử lý tại nhà, dẫn đến nhiễm trùng hoặc biến chứng nghiêm trọng. Do vậy, khi xảy ra tai nạn lao động gây chảy máu, việc sơ cứu ban đầu có ý nghĩa quyết định đối với kết quả điều trị. Người hỗ trợ cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nguy hiểm, sử dụng gạc sạch hoặc khăn sạch để ép trực tiếp lên vị trí chảy máu nhằm cầm máu. Nếu máu thấm qua lớp băng, không nên tháo bỏ mà cần chồng thêm lớp gạc mới để tiếp tục ép vết thương. Trong trường hợp vết thương sâu hoặc nghi ngờ đứt gân, tổn thương mạch máu, người bị nạn cần được chuyển đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Không tự ý đắp bất kỳ lá cây, thuốc nam hoặc các loại thuốc nam không rõ nguồn gốc lên vết thương có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và gây khó khăn cho quá trình điều trị.
Không chỉ riêng tai nạn do tôn cắt, nhiều dạng tai nạn lao động khác cũng đòi hỏi phải được sơ cứu đúng cách và đưa đến bệnh viện sớm. Chẳng hạn như điện giật, điều quan trọng nhất là ngắt nguồn điện hoặc tách nạn nhân khỏi nguồn điện bằng vật cách điện trước khi tiếp cận. Nếu nạn nhân ngừng thở hoặc ngừng tim, cần nhanh chóng tiến hành hồi sức tim phổi và gọi cấp cứu. Với các trường hợp bỏng, vùng da bị bỏng cần được làm mát bằng nước sạch chảy liên tục trong nhiều phút, tuyệt đối không bôi kem đánh răng, dầu gió hoặc các loại thuốc dân gian lên vết bỏng. Đối với tai nạn dập nát tay chân hoặc nghi ngờ gãy xương, người hỗ trợ cần cố định vùng tổn thương, hạn chế di chuyển không cần thiết và nhanh chóng đưa nạn nhân đến bệnh viện. Những thao tác sai trong quá trình vận chuyển có thể khiến tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn.
“Một trong những vấn đề đặc biệt lưu ý là nguy cơ mắc bệnh uốn ván sau các tai nạn do vật sắc nhọn, kim loại gỉ sét hoặc vết thương bị nhiễm bẩn. Vi khuẩn gây uốn ván có thể xâm nhập qua các vết thương hở. Đây là căn bệnh nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời. Do đó, sau khi bị tôn cắt, đinh đâm, vật sắc nhọn gây thương tích hoặc bất kỳ vết thương hở nào có nguy cơ nhiễm bẩn, người lao động cần đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và tiêm phòng uốn ván khi cần thiết. Việc tiêm huyết thanh kháng uốn ván hoặc vắc xin phòng bệnh theo chỉ định của bác sĩ là biện pháp hiệu quả giúp ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm”, bà Hiền cho biết thêm.
Tai nạn lao động trong công việc và sinh hoạt hằng ngày có thể xảy ra với bất kỳ ai. Vì vậy, mỗi người cần nâng cao ý thức phòng ngừa, sử dụng đầy đủ các phương tiện bảo hộ khi làm việc và trang bị kiến thức sơ cứu cơ bản cho bản thân cũng như gia đình. Sự cẩn trọng trong từng thao tác lao động, cùng với việc sơ cứu đúng cách và đến cơ sở y tế kịp thời, sẽ góp phần giảm thiểu những hậu quả đáng tiếc, bảo vệ sức khỏe và tính mạng cho người dân./.
Bài: Mỹ Hạnh - Ảnh: Bảo Trọng