Đổi mới từ nền tảng số
Đối với Đắk Lắk - địa phương có diện tích rộng, dân cư phân bố không đồng đều, khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế giữa các khu vực còn chênh lệch - chuyển đổi số được xác định là giải pháp mang tính đột phá để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, đồng thời tạo nền tảng xây dựng hệ thống y tế hiện đại, đồng bộ và phát triển bền vững. Những năm gần đây, chuyển đổi số đã được triển khai đồng bộ tại nhiều cơ sở khám chữa bệnh trong tỉnh và từng bước mang lại hiệu quả rõ nét. Từ số hóa thủ tục hành chính, triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, khám chữa bệnh từ xa đến ứng dụng các hệ thống quản lý thông minh tại bệnh viện, công nghệ đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong quản lý và điều hành, giúp giảm áp lực cho đội ngũ y tế, rút ngắn thời gian chờ đợi và nâng cao trải nghiệm của người bệnh.
Tại Bệnh viện Đa khoa Phú Yên, nhiều hệ thống như quản lý thông tin bệnh viện (HIS), lưu trữ và truyền hình ảnh y tế (PACS), quản lý thông tin xét nghiệm (LIS) đã được triển khai đồng bộ, góp phần tối ưu hóa toàn bộ quy trình khám chữa bệnh. Bác sĩ CKI Bùi Anh Hòa - Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Phú Yên cho biết: Bệnh viện được thiết kế với quy mô 500 giường bệnh nội trú và khoảng 500 lượt khám mỗi ngày. Tuy nhiên, hiện nay số bệnh nhân điều trị nội trú thường xuyên đạt khoảng 1.000 người, gấp đôi công suất thiết kế. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số trở thành giải pháp quan trọng giúp đồng bộ dữ liệu từ khâu tiếp nhận, quản lý hồ sơ, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh đến điều hành chuyên môn, giảm đáng kể khối lượng công việc hành chính để đội ngũ y tế tập trung nhiều hơn vào chăm sóc và điều trị người bệnh. Cùng với đó, việc áp dụng phương pháp LEAN và thực hành 5S cũng góp phần sắp xếp quy trình khám bệnh khoa học hơn, sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng cao sự hài lòng của người dân.
Việc các bệnh viện trên địa bàn tỉnh trang bị ki-ốt thông minh giúp đơn giản hóa quy trình tiếp đón, giảm thời gian chờ đợi và nâng cao trải nghiệm của người bệnh.
Không chỉ tại các bệnh viện, chuyển đổi số còn đang tạo nên sự thay đổi trong toàn hệ thống y tế. Đến nay, 100% bệnh viện tuyến tỉnh đã kết nối hệ thống khám chữa bệnh từ xa (Telehealth) với các bệnh viện trung ương. Toàn tỉnh có 46/48 cơ sở khám chữa bệnh triển khai thành công bệnh án điện tử, đạt tỷ lệ 95,83%; nhiều đơn vị đã vận hành theo mô hình bệnh viện không giấy tờ. Đồng thời, 100% cơ sở khám chữa bệnh bảo hiểm y tế đã sử dụng căn cước công dân để tra cứu thông tin khám chữa bệnh với hơn 11,5 triệu lượt tra cứu được thực hiện. Việc kết nối dữ liệu theo Đề án 06 cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Ngành y tế đã liên thông hơn 175 nghìn giấy khám sức khỏe lái xe, gần 119 nghìn giấy chứng sinh, hơn 1.700 giấy chứng tử cùng hàng chục nghìn giấy chuyển tuyến, giấy hẹn khám lại. Đặc biệt, hơn 1,23 triệu Sổ sức khỏe điện tử của người dân đã được tích hợp trên nền tảng VNeID, tạo nền tảng quan trọng để quản lý sức khỏe cá nhân một cách xuyên suốt.
Theo bác sĩ CKII Nay Phi La - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk, chuyển đổi số không chỉ giúp giảm thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ mà còn tạo ra kho dữ liệu y tế tập trung, phục vụ công tác quản lý, dự báo và hoạch định chính sách. Đây là nền tảng để ngành y tế từng bước chuyển mạnh từ mô hình điều trị bệnh sang quản lý, chăm sóc sức khỏe chủ động cho người dân.
Hướng tới hệ sinh thái y tế thông minh
Những kết quả bước đầu đang tạo nền tảng quan trọng để ngành Y tế Đắk Lắk tiếp tục xây dựng hệ sinh thái y tế số từ tuyến cơ sở đến tuyến chuyên sâu. Theo Chương trình hành động số 05-CTr/TU ngày 10/12/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới, tỉnh xác định phát triển hệ thống y tế theo hướng hiện đại, đồng bộ, lấy người dân làm trung tâm; trong đó chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lương Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh, ngành Y tế cần tập trung xây dựng hệ sinh thái y tế số từ tuyến cơ sở đến tuyến chuyên sâu; đẩy nhanh hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, liên thông dữ liệu y tế và phát triển các nền tảng số phục vụ quản lý, khám chữa bệnh. Đồng thời, toàn ngành cần quyết liệt thực hiện cải cách hành chính, cắt giảm tối thiểu 50% thời gian và 50% chi phí thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến người dân và doanh nghiệp.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, ngành y tế đang tiếp tục hoàn thiện bệnh án điện tử, xây dựng kho dữ liệu y tế tập trung bảo đảm nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”; phát triển y tế cơ sở trên nền tảng số; đẩy mạnh ứng dụng Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID và nghiên cứu ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) trong quản lý, chẩn đoán, điều trị và y tế dự phòng.
Ứng dụng căn cước công dân gắn chip trong khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế là một trong những kết quả nổi bật của chuyển đổi số ngành Y tế Đắk Lắk.
Theo Giám đốc Sở Y tế Nay Phi La, giai đoạn 2026-2030, ngành tiếp tục lấy người dân làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số. Trọng tâm là hoàn thiện hệ sinh thái y tế số, trong đó Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID trở thành công cụ quản lý sức khỏe cá nhân xuyên suốt vòng đời; phấn đấu đến năm 2030 tỷ lệ người dân có Sổ sức khỏe điện tử đạt trên 95%. Cùng với đó, ngành tiếp tục đầu tư hạ tầng số, nâng cao chất lượng dữ liệu theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”; tăng cường đào tạo nhân lực số; thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới trong quản lý, khám chữa bệnh và y tế dự phòng. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng nền y tế thông minh, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế nhanh hơn, thuận tiện hơn, được quản lý và chăm sóc sức khỏe chủ động hơn; đồng thời giúp ngành y tế nâng cao hiệu quả quản trị, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trên địa bàn.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình chuyển đổi số trong ngành Y tế vẫn còn không ít khó khăn khi hạ tầng công nghệ thông tin ở một số đơn vị chưa đồng bộ; việc làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu còn nhiều thách thức; cơ chế pháp lý về liên thông dữ liệu trong một số lĩnh vực vẫn đang tiếp tục được hoàn thiện. Thế nhưng, với sự quyết tâm, sự quan tâm của tỉnh cùng nỗ lực của toàn ngành, ngành Y tế Đắk Lắk đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền y tế thông minh, hiện đại, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân.
Khi dữ liệu được kết nối, công nghệ được ứng dụng sâu rộng và mọi hoạt động đều hướng tới người dân, hệ thống y tế không chỉ nâng cao hiệu quả quản trị, chất lượng khám chữa bệnh mà còn từng bước thực hiện mục tiêu quản lý sức khỏe chủ động, toàn diện cho mỗi người dân. Với định hướng rõ ràng, cùng sự chủ động, chuyển đổi số sẽ tiếp tục là nền tảng vững chắc để Đắk Lắk xây dựng hệ thống y tế thông minh, đảm bảo mọi người dân đều được hưởng lợi từ những thành tựu khoa học, công nghệ hiện đại./.
Bài: Mai Lê - Ảnh: Bảo Trọng