24/03/2026 04:08
Trong cuộc sống hàng ngày, không ít người từng bị dị vật rơi vào mắt, như: hạt bụi, cát… Hầu hết đều có cảm giác cộm, xốn, nhưng nhiều người đã nhanh chóng bỏ qua hoặc tự xử lý theo kinh nghiệm. Tuy nhiên, chính sự chủ quan này có thể dẫn đến những tổn thương nghiêm trọng.
Trên đường di chuyển qua một đoạn đường nhiều bụi tại Đắk Lắk, chị H’B. Bya (xã Ea Siêng, thị xã Buôn Hồ) bất ngờ bị bụi bay vào mắt. Ban đầu, chị chỉ cảm thấy cộm nhẹ, kèm đau rát và chảy nước mắt, những biểu hiện dễ khiến người bệnh nghĩ đến kích ứng thông thường. Chủ quan với triệu chứng ban đầu, chị không đi khám mà tự mua thuốc về sử dụng. Tuy nhiên, tình trạng không những không cải thiện mà còn diễn tiến nặng hơn: đau tăng dần, mắt đỏ rõ, kèm sưng và giảm thị lực. Chỉ đến khi mắt đau nhiều và bắt đầu nhìn mờ, chị mới đến Bệnh viện Mắt Đắk Lắk thăm khám. Tại đây, chị được chẩn đoán tổn thương giác mạc và chỉ định điều trị tích cực. Dù đã được làm sạch bề mặt nhãn cầu, dùng thuốc và theo dõi, nhưng do can thiệp muộn, quá trình hồi phục gặp nhiều hạn chế; thị lực cải thiện chậm và chưa trở lại bình thường.
Bác sĩ thăm khám cho chị H’B Bya.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Minh Hải, Phó khoa Điều trị tổng hợp, Bệnh viện Mắt Đắk Lắk, chấn thương mắt do dị vật là tình trạng gặp khá thường xuyên, đặc biệt trong môi trường nhiều bụi. Giác mạc là lớp mô trong suốt, rất mỏng, đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn truyền và hội tụ ánh sáng. Khi có dị vật bám trên bề mặt, chỉ cần một tác động nhỏ như dụi mắt cũng có thể khiến dị vật bị ép sâu vào lớp biểu mô, gây trầy xước rộng, thậm chí tổn thương lan xuống các lớp sâu hơn. Không dừng lại ở đó, việc tự ý dùng thuốc hoặc xử lý sai cách có thể làm phá vỡ lớp bảo vệ tự nhiên của giác mạc, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Khi này, tổn thương không còn đơn thuần là cơ học mà có thể tiến triển thành viêm hoặc loét giác mạc, những biến chứng nặng, nguy cơ để lại sẹo và suy giảm thị lực lâu dài.
Qua thực tế điều trị, các bác sĩ nhận thấy phần lớn trường hợp đều diễn tiến theo một kịch bản quen thuộc: chủ quan vì nghĩ chỉ là bụi; tự ý dùng thuốc; và chỉ đi khám khi triệu chứng trở nên rõ rệt. Chính những xử trí sai lệch này đã khiến tổn thương ban đầu vốn nhẹ và dễ kiểm soát trở thành các tổn thương sâu hơn, thậm chí kèm nhiễm trùng. Đáng lưu ý, đây không phải trường hợp cá biệt, mà là thói quen phổ biến ở những người thường xuyên di chuyển trong môi trường nhiều bụi hoặc làm việc ngoài trời.
Chị H’B Bya nhập viện theo dõi điều trị.
Giác mạc được ví như cửa sổ của mắt. Khi lớp này bị tổn thương, người bệnh sẽ cảm nhận rõ tình trạng cộm, xốn. Khi tổn thương lan rộng, thị lực bắt đầu suy giảm. Nếu để lại sẹo, sự suy giảm này có thể kéo dài, thậm chí không hồi phục hoàn toàn. Nguy hiểm hơn, dị vật trong môi trường như bụi đường, đất cát hay vật liệu xây dựng thường mang theo vi khuẩn. Khi hàng rào bảo vệ bị phá vỡ, vi sinh vật có thể xâm nhập, gây viêm loét giác mạc, biến chứng nặng, diễn tiến nhanh và khó điều trị. Trong nhiều trường hợp, chính nhiễm trùng thứ phát mới là nguyên nhân chính dẫn đến suy giảm thị lực nghiêm trọng.
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân tuyệt đối không chủ quan khi có dị vật bay vào mắt, dù triệu chứng ban đầu nhẹ. Nguyên tắc quan trọng nhất là không dụi mắt. Đây là hành động có thể khiến dị vật đi sâu hơn và làm tổn thương lan rộng. Khi gặp tình huống này, cần: Rửa mắt nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc dung dịch phù hợp; Không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định; Đi khám chuyên khoa nếu còn cộm, đau, đỏ hoặc nhìn mờ. Đồng thời, cần chủ động phòng ngừa bằng cách đeo kính bảo vệ khi di chuyển trong môi trường nhiều bụi hoặc khi lao động.
Bài: Thu Phượng - Ảnh: Đình Thi
Facebook
Tweet
Mail
Google-plus
Các tin khác