04/05/2026 04:07
Phóng viên: Thưa bác sĩ, bệnh tim mạch được hiểu đầy đủ là gì? Hiện nay những nhóm bệnh tim mạch nào đang phổ biến và có xu hướng gia tăng?
Bác sĩ CKII Nguyễn Chí Huân:
Bác sĩ CKII Nguyễn Chí Huân – Trưởng Khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh.
Bệnh tim mạch là khái niệm rộng, bao gồm các bệnh lý của tim và hệ thống mạch máu trong cơ thể. Một trong những cơ chế phổ biến gây bệnh tim mạch là tình trạng xơ vữa mạch máu, hình thành huyết khối hoặc tắc mạch, làm cản trở lưu thông máu đến các cơ quan và gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Tùy vị trí tổn thương mà biểu hiện bệnh khác nhau. Nếu xảy ra ở động mạch chi dưới, người bệnh có thể xuất hiện đau cách hồi khi đi lại; khi bệnh tiến triển nặng có thể gây loét, hoại tử chi. Nếu tổn thương xảy ra ở tim có thể gây đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, lâu dài dẫn đến suy tim. Nếu xảy ra ở mạch máu não có thể gây thiếu máu não thoáng qua, nhồi máu não hoặc đột quỵ. Hiện nay, các bệnh lý về mạch vành, mạch máu não và bệnh động mạch ngoại biên, đặc biệt ở chi dưới, đang có xu hướng gia tăng rõ rệt.
Phóng viên: Thực trạng bệnh tim mạch hiện nay ra sao, thưa bác sĩ?
Bác sĩ CKII Nguyễn Chí Huân:
Không chỉ riêng Việt Nam mà trên toàn thế giới, nhiều bệnh lý tim mạch đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở các quốc gia đang phát triển. Nguyên nhân đến từ tuổi tác, lối sống thiếu lành mạnh và sự gia tăng của các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, béo phì cùng nhiều rối loạn chuyển hóa khác. Đáng chú ý, tăng huyết áp đang ngày càng phổ biến trong cộng đồng và là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến các biến cố tim mạch nguy hiểm. Cùng với đó, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và tình trạng thừa cân, béo phì cũng đang gia tăng, làm nguy cơ mắc bệnh tim mạch ngày càng lớn.
Phóng viên: Trong đời sống hiện nay, những yếu tố nguy cơ nào đang khiến bệnh tim mạch gia tăng?
Bác sĩ CKII Nguyễn Chí Huân:
Hiện nay, hai yếu tố tác động lớn nhất là lối sống và chế độ ăn uống. Việc ít vận động, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ăn nhiều muối, nhiều chất béo bão hòa, thức khuya kéo dài, căng thẳng thường xuyên… là những thói quen không tốt, làm gia tăng nguy cơ tăng huyết áp, tăng đường huyết, rối loạn mỡ máu và béo phì. Chính những yếu tố nguy cơ này âm thầm thúc đẩy quá trình xơ vữa mạch máu và làm gia tăng các bệnh lý tim mạch trong cộng đồng.
Phóng viên: Người dân có thể nhận biết sớm bệnh tim mạch qua những dấu hiệu nào?
Bác sĩ CKII Nguyễn Chí Huân:
Những người có yếu tố nguy cơ cao như người cao tuổi, hút thuốc lá, béo phì, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc ít vận động nên chủ động đi tầm soát sớm, không nên chờ đến khi bệnh biểu hiện rõ ràng mới đi khám. Các dấu hiệu tim mạch thường gặp là tức ngực khi gắng sức, khó thở khi hoạt động, hồi hộp, đánh trống ngực, mệt bất thường hoặc phù chân. Với các bệnh lý mạch máu não, cần đặc biệt lưu ý khi xuất hiện đột ngột các dấu hiệu như méo miệng, nói khó, nhìn mờ, yếu hoặc tê liệt một bên cơ thể. Đây là những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, cần đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và can thiệp sớm.
Phóng viên: Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh tim mạch có thể gây ra những biến chứng nào?
Bác sĩ CKII Nguyễn Chí Huân:
Nếu người bệnh chủ quan, không điều trị hoặc điều trị muộn, bệnh có thể tiến triển nặng và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như suy tim, rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim, đột quỵ não, suy giảm chất lượng cuộc sống, thậm chí tử vong đột ngột. Điều đáng lo ngại là nhiều biến chứng xảy ra rất nhanh và để lại hậu quả nặng nề, khiến người bệnh mất khả năng lao động hoặc phải sống phụ thuộc lâu dài vào người thân.
Phóng viên: Trong các trường hợp cấp cứu tim mạch, “thời gian vàng” quan trọng như thế nào?
Bác sĩ CKII Nguyễn Chí Huân:
Thời gian vàng có ý nghĩa quyết định trong cấp cứu tim mạch. Với nhồi máu cơ tim cấp, việc tái thông mạch vành cần được thực hiện càng sớm càng tốt, lý tưởng trong những giờ đầu, và tối đa trong khoảng 12 giờ đầu để cứu vùng cơ tim đang thiếu máu, hạn chế hoại tử cơ tim. Đối với đột quỵ nhồi máu não cấp, 4,5 giờ đầu tiên là thời gian vàng để điều trị tiêu sợi huyết; một số trường hợp phù hợp có thể được can thiệp lấy huyết khối trong khung thời gian rộng hơn nếu đến viện sớm. Vì vậy, khi có dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu và can thiệp càng sớm càng tốt.
Phóng viên: Bác sĩ có khuyến cáo gì để người dân chủ động phòng ngừa bệnh tim mạch?
Bác sĩ CKII Nguyễn Chí Huân:
Muốn phòng ngừa bệnh tim mạch hiệu quả, mỗi người cần xây dựng lối sống lành mạnh: ăn uống cân đối, giảm muối, hạn chế chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, tăng rau xanh, duy trì vận động thể lực đều đặn, kiểm soát cân nặng, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và kiểm soát căng thẳng, ngủ nghỉ hợp lý. Bên cạnh đó, cần khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu và các yếu tố nguy cơ khác. Chủ động phòng bệnh từ sớm chính là cách tốt nhất để bảo vệ trái tim và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.
Cảm ơn bác sĩ với những thông tin vừa rồi!
Thực hiện: Thu Phượng
Facebook
Tweet
Mail
Google-plus
Các tin khác