Sức khỏe là vốn quý giá nhất của con người, là nền tảng cho hạnh phúc và sự phát triển của mỗi cá nhân, gia đình và xã hội. Mỗi một công dân khỏe mạnh là “một viên gạch” góp phần dựng xây nên đất nước phồn vinh. Có nhiều yếu tố quyết định sức khỏe như: di truyền, môi trường sống, hệ thống y tế, hành vi và lối sống… Trong đó hành vi và lối sống có vai trò quan trọng và là yếu tố duy nhất mà mỗi cá nhân có thể làm chủ, thay đổi để phù hợp với điều kiện bản thân. Hành vi và lối sống khoa học bao gồm dinh dưỡng hợp lý, an toàn, lành mạnh và vận động điều độ, phù hợp với thể trạng. Đây là yếu tố mang tính chất bền vững, là cách làm đơn giản, ít tốn kém nhưng hiệu quả nhất.
Để hình thành văn hóa sức khỏe, cần biến nhận thức thành hành động, thói quen và lối sống hằng ngày, chuyển tư duy từ “tập trung chữa bệnh" sang “chủ động phòng bệnh". Hiện nay, rất nhiều người đã ý thức sâu sắc vai trò của vận động đối với sức khỏe, vì vậy, các phong trào tập luyện thể dục, tham gia các câu lạc bộ (CLB) thể thao ngày càng phát triển, đặc biệt là xu hướng kết hợp tập luyện, nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần.
Đều đặn mỗi cuối tuần, CLB Raja Yoga Ngọc Anh tại phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk lại tổ chức một buổi tập ngoài trời. Địa điểm thường là những nơi rộng rãi, thoáng mát như Hồ Ea Kao, trường Đại học Tây Nguyên, Quảng trường 10/3… Tại đây, nhóm khoảng 20 phụ nữ từ trẻ đến già hăng say tập yoga theo điệu nhạc du dương, gương mặt ai cũng rạng rỡ và tràn đầy năng lượng. Là một trong những thành viên tích cực của CLB, cô Hồ Huyền Giang (62 tuổi) ở phường Ea Kao đã nhiều năm mệt mỏi với bệnh rối loạn tiền đình, tăng huyết áp và thoái hóa đốt sống cổ. Từ khi tham gia tập yoga cô cảm thấy sức khỏe cải thiện rất nhiều, xương khớp bớt đau nhức, nhịp tim ổn định, tinh thần thoải mái và cơ thể thon, gọn hơn. Cô Giang chia sẻ:“Người cao tuổi như chúng tôi rèn luyện thể dục thể thao không chỉ để chăm sóc sức khỏe bản thân mà còn là cách để không phụ thuộc và làm phiền con cháu. Tôi cũng thường chia sẻ và vận động bạn bè hãy vận động hợp lý, tham gia một câu lạc bộ thể thao vì không những giúp tăng cường sức khỏe thể chất mà còn được giao lưu, chia sẻ trò chuyện với mọi người sẽ khiến tinh thần thoải mái hơn, bớt cô đơn, từ đó sống vui, sống khỏe và có ích hơn”.
CLB Raja Yoga Ngọc Anh tổ chức buổi tập tại Trường Đại học Tây Nguyên. Ảnh: Quang Nhật
Chị Ngô Thị Ngọc Anh, trưởng CLB Raja Yoga Ngọc Anh cho biết việc thành lập CLB xuất phát từ một mong muốn rất đơn giản là có một nơi để chị em phụ nữ được chăm sóc sức khỏe vì khi có sức khỏe thể chất thì sức khỏe tinh thần cũng được nâng lên, từ đó chị em sẽ có nhiều năng lượng làm việc, chăm sóc bản thân và gia đình, sống hạnh phúc hơn. Nói về lí do tổ chức các buổi tập ngoài trời, chị Ngọc Anh cho biết: “Thỉnh thoảng mọi người cũng muốn thay đổi không khí, hòa mình vào thiên nhiên. Ngoài ra bản thân tôi và tất cả các thành viên trong CLB đều mong muốn lan tỏa giá trị của thể dục thể thao với sức khỏe đến cộng đồng như lan tỏa một thông điệp văn hóa ý nghĩa. Có vô vàn lý do được nhiều người đưa ra để trì hoãn việc tập luyện nhưng khi bạn nhìn thấy một hình ảnh đẹp về thể dục thể thao như chúng tôi đang thể hiện, có thể bạn sẽ có thêm động lực để bắt đầu”.
Với những cố gắng của bản thân, năm 2025, chị Ngô Thị Ngọc Anh đã vinh dự được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tặng Giấy khen vì đã có nhiều thành tích trong sự nghiệp xây dựng và phát triển thể dục thể thao của tỉnh Đắk Lắk.
Ngoài vận động, dinh dưỡng hợp lý, lành mạnh cũng là một yếu tố quan trọng, tác động lớn đến sức khỏe mỗi cá nhân. Người xưa vẫn nói “Bệnh từ miệng mà vào” là khẳng định việc ăn uống khoa học, lành mạnh sẽ góp phần phòng tránh bệnh tật, ngược lại, thói quen sử dụng thực phẩm theo sở thích, thiếu an toàn và không kiểm soát có thể gây bệnh ngay lập tức hoặc nhiều bệnh mạn tính, nguy hiểm về sau.
Chăm sóc sức khỏe từ những thực phẩm lành mạnh, đủ chất dinh dưỡng, cân bằng các nhóm chất trong mỗi bữa cơm gia đình. Ảnh: Bảo Trọng
Chị Vũ Thị Bích Ngọc (26 tuổi) ở phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk đã sớm ý thức được vai trò của dinh dưỡng đối với sức khỏe nên trong khi nhiều bạn trẻ cùng trang lứa thoải mái lựa chọn thức ăn nhanh cho thực đơn hằng ngày thì Ngọc lại chọn hướng về “bữa cơm nhà” với những thực phẩm tươi, sống, đủ các nhóm chất, tăng cường vitamin từ rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, luân phiên nhóm tinh bột gồm cơm trắng, khoai lang, bắp, gạo lứt, đồng thời hạn chế đường, muối, chất béo xấu … Đây là cách mà các bạn trẻ ngày nay gọi là “ăn uống healthy”. “Ăn uống lành mạnh, theo em, không phải điều quá to lớn, khó khăn. Việc kiêng khem quá mức cũng không phải cách làm tốt mà cần đa dạng các nhóm thực phẩm theo tỷ lệ khuyến cáo. Sau một thời gian áp dụng cho bản thân và gia đình, em thấy sức khỏe tốt hơn, cơ thể nhẹ nhàng, giữ được cân nặng hợp lý và về lâu dài sẽ phòng được nhiều bệnh như mỡ máu, tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch…”, Ngọc chia sẻ.
Không chỉ thực hành dinh dưỡng hợp lý, khoa học cho bản thân và gia đình, Ngọc còn lan tỏa những kiến thức này trên trang Facebook cá nhân, chia sẻ công thức, thực đơn cho những “bữa ăn healthy” và cung cấp các suất ăn cho khách hàng có nhu cầu.
Nền văn hóa sức khỏe của một xã hội được hình thành từ ý thức xây dựng văn hóa sức khỏe mỗi cá nhân. Từ việc thực hành lối sống lành mạnh, dinh dưỡng, vận động hợp lý đến việc quan tâm khám, tầm soát nguy cơ sức khỏe định kỳ. Khi đó, cùng với hệ thống y tế ngày càng phát triển, các giải pháp về cơ chế, chính sách được triển khai đồng bộ hướng đến việc chăm sóc toàn diện cho người dân, chắc chắn rằng chất lượng cuộc sống của con người sẽ ngày càng nâng cao, tuổi thọ và số năm sống khỏe cũng tăng lên, tinh thần học tập, lao động và cống hiến hiệu quả hơn. Đó cũng chính là nền tảng để xây dựng đất nước hưng thịnh.
Bài: Nguyễn Huế