Tại Trung tâm dịch vụ khoa học kỹ thuật y tế dự phòng, Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên (phường Buôn Ma Thuột), số người đến tiêm vắc xin dại gia tăng so với trước đây. Chỉ trong tháng 4, Trung tâm đã xuất kho khoảng 700 liều vắc xin để tiêm phòng bệnh dại cho người dân. Bước sang tháng 5, số người đến tiêm tiếp tục tăng nhưng chưa có thống kê đầy đủ.Theo bác sĩ H’Bun Knul, Phó Giám đốc Trung tâm dịch vụ khoa học kỹ thuật y tế dự phòng, Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên cho biết: thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiều vật nuôi của các gia đình trở nên kích động, dễ cắn người khiến nhiều gia đình đưa cả người lớn và trẻ nhỏ đến tiêm sau khi bị chó, mèo cào, cắn. Đặc biệt, sau khi trên địa bàn tỉnh ghi nhận ca tử vong nghi do bệnh dại, người dân càng chú ý hơn đến việc tiêm phòng, cả những trường hợp trước đây thường chủ quan khi chỉ bị chó, mèo cào nhẹ.
Nhiều trường hợp cả gia đình cùng đến tiêm vắc xin sau khi bị chó cắn. Ông L.Đ.A (xã Hòa Thắng) cho biết, gia đình ông nuôi một con chó nhỏ khoảng 2 tháng tuổi. Trong lúc đùa giỡn, con chó bất ngờ cắn 3 người trong gia đình gây chảy máu nên mọi người đã cùng nhau đi tiêm vắc xin phòng dại.
Tương tự, ông Đ.Q.H (xã Ea Kal) cũng đến tiêm vắc xin sau khi bị chó nhà hàng xóm cắn vào chân. Ông H cho biết, sau khi biết thông tin về trường hợp trẻ nhỏ tử vong nghi do bệnh dại thời gian gần đây, ông rất lo lắng nên chủ động đi tiêm để bảo đảm an toàn.
Một trường hợp được khám sàng lọc trước khi tiêm vắc xin phòng bệnh dại tại Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên.
Năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 7 trường hợp tử vong nghi do bệnh dại. Trong 5 tháng đầu năm 2026, địa phương ghi nhận 2 trường hợp tử vong nghi do bệnh dại cùng nhiều trường hợp bị chó nghi dại cắn. Ông Hoàng Hải Phúc, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk cho biết, ngành y tế đã triển khai giám sát, khoanh vùng và xử lý ổ dịch; đồng thời phối hợp với các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng, chống bệnh dại, hướng dẫn người dân đến cơ sở y tế ngay khi bị chó, mèo cắn để được xử lý kịp thời. Đơn vị đã tham mưu UBND tỉnh bổ sung kinh phí để triển khai các hoạt động trọng tâm như tập huấn công tác phòng, chống bệnh dại cho 100% xã, phường; mua huyết thanh kháng dại và vắc xin phục vụ người dân, ưu tiên đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa và các đối tượng yếu thế.
Trước diễn biến phức tạp của bệnh dại, UBND tỉnh Đắk Lắk đã có công văn yêu cầu các sở, ngành và địa phương triển khai quyết liệt, hiệu quả công tác phòng, chống bệnh dại. UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tăng cường công tác tuyên truyền đến các xã, phường về việc quản lý chó, mèo và các động vật khác có nguy cơ gây bệnh dại; kịp thời điều tra, xử lý ổ dịch; đánh giá nguy cơ và triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh dại trên động vật. Sở Y tế kiểm tra, giám sát công tác tiêm vắc xin phòng dại và sử dụng huyết thanh kháng dại cho người theo đúng quy định; đồng thời, phối hợp với UBND các xã, phường và các cơ quan liên quan trong việc triển khai hiệu quả các biện pháp phòng, chống bệnh dại trên người....
Hiện nay, người dân cũng đã nhận thức rõ mức độ nghiêm trọng khi bị chó, mèo cào, cắn, bằng chứng là lượng người dân tiêm ngừa vắc xin phòng bệnh dại tăng cao nhưng các chuyên gia cũng đánh giá hiện vẫn còn một số rào cản như suy nghĩ động vật đã tiêm phòng vắc xin dại sẽ không lây bệnh dại hoặc tự điều trị bằng phương pháp truyền miệng khiến một số người còn chậm đi tiêm ngừa, dẫn đến nguy cơ tử vong do bệnh dại. “Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính, khi lên cơn dại thì khả năng tử vong là 100%. Vi rút dại có thể xâm nhập vào cơ thể thông qua mọi loại vết thương hở, không phân biệt lớn nhỏ, chảy máu hay không. Bệnh có thời gian ủ bệnh phức tạp, có thể chỉ từ 7-10 ngày hoặc kéo dài đến vài tuần, vài năm, phụ thuộc vào tình trạng và vị trí vết cắn. Vết thương càng gần hệ thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ, ngón tay… có thời gian ủ bệnh càng ngắn. Bệnh dại có thể hung dữ và thể liệt, trong đó thể hung dữ phổ biến hơn với 80% ca mắc. Dấu hiệu điển hình của thể hung dữ là sợ nước, sợ gió, ánh sáng, rối loạn tri giác, co giật toàn thân, co thắt cơ hô hấp, sặc, khó thở, ngưng tim, hôn mê, tử vong nhanh trong vòng 2 – 4 ngày kể từ khi khởi phát. Với thể liệt, bệnh nhân bị tê liệt toàn bộ cơ thể, rối loạn tiểu và đại tiện, liệt tay, chân và tử vong ngay khi liệt cơ hô hấp. Người mắc bệnh dại thể liệt vẫn tỉnh táo hoàn toàn và đau đớn cho đến lúc tử vong. Do đó, khi bị chó, mèo hoặc động vật hoang dã cắn, cào, cần sơ cứu vết thương để giảm thiểu lượng vi rút dại tại vết cắn. Các bước sơ cứu có thể thực hiện ngay tại nhà gồm rửa sạch vết thương dưới vòi nước sạch bằng xà phòng trong 15 phút, sau đó rửa lại vết thương bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn iốt. Sau bước sơ cứu, cần đến ngay trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ thăm khám và đưa ra chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Tuyệt đối không nên nặn máu, chà xát, tránh gây dập nát, không băng kín vết thương khiến vi rút dại xâm nhập nhanh hơn vào cơ thể”, các chuyên gia y tế khuyến cáo./.
Bài: Mỹ Hạnh - Ảnh: Bảo Trọng