Những ngày này, tại các tuyến đường, khu dân cư, chợ, siêu thị và cửa hàng tạp hóa, các loại bánh Trung thu được bày bán khá đa dạng, từ bánh truyền thống đến nhiều sản phẩm với mẫu mã, kích thước và loại nhân khác nhau. Bên cạnh những sản phẩm có thương hiệu, nguồn gốc rõ ràng, đầy đủ thông tin về thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản, người tiêu dùng cũng có thể bắt gặp các sản phẩm không có nhãn mác đầy đủ hoặc không rõ nguồn gốc. Đối với người tiêu dùng, bên cạnh việc lựa chọn bánh Trung thu với mẫu mã đẹp mắt còn cần quan tâm đến chất lượng và nguồn gốc sản phẩm. Bánh Trung thu sử dụng nhiều nguyên liệu như bột, đường, dầu, trứng, thịt, các loại hạt, đậu và nhiều loại nhân khác nhau. Nếu nguyên liệu không bảo đảm, quá trình chế biến không hợp vệ sinh hoặc sản phẩm được bảo quản không đúng điều kiện, nguy cơ nhiễm vi sinh vật, nấm mốc, biến chất có thể xảy ra. Chị Nguyễn Thị Hồng (trú tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) cho biết, mỗi dịp Trung thu, gia đình chị thường mua bánh để các con và người thân cùng thưởng thức. Tuy nhiên, chị luôn ưu tiên những sản phẩm có thương hiệu, được bán tại các địa điểm uy tín. “Trước khi mua tôi thường xem kỹ ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần và thông tin của cơ sở sản xuất. Nếu bao bì bị rách, bánh có dấu hiệu bất thường hoặc không có thông tin rõ ràng thì tôi không mua. Với trẻ nhỏ, gia đình cũng chỉ cho các cháu ăn một lượng vừa phải”, chị Hồng chia sẻ.
Theo ngành Y tế, để bảo đảm an toàn thực phẩm trong dịp Trung thu, các cơ sở sản xuất bánh cần kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu đầu vào, bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn nước, vệ sinh của người trực tiếp sản xuất và thực hiện đúng quy trình chế biến, bảo quản. Các cơ sở kinh doanh cũng cần bảo quản bánh, kẹo và thực phẩm tại nơi sạch sẽ, khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp, nguồn gây ô nhiễm và tuân thủ hướng dẫn bảo quản ghi trên nhãn. Ông Trần Quang Hưng - Phó Trưởng phòng Vệ sinh an toàn thực phẩm, Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk, cho biết dịp Tết Trung thu là thời điểm nhu cầu tiêu thụ thực phẩm tăng cao, do đó việc chủ động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn thực phẩm cần được đặt lên hàng đầu. “Người dân khi mua bánh Trung thu cũng như các loại thực phẩm phục vụ dịp Trung thu cần lựa chọn những sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, được sản xuất bởi các cơ sở có uy tín. Khi mua cần kiểm tra kỹ nhãn sản phẩm, ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần và hướng dẫn bảo quản; không lựa chọn những sản phẩm có bao bì bị rách, biến dạng, có dấu hiệu bất thường hoặc không rõ nguồn gốc”, ông Hưng khuyến cáo.
Bên cạnh bánh Trung thu, người dân cũng cần lưu ý đến các loại thực phẩm thường được sử dụng trong các buổi liên hoan, tiệc gia đình và hoạt động vui chơi của trẻ em như thức ăn chế biến sẵn, đồ ăn đường phố, nước giải khát, bánh kẹo. Nếu không được chế biến, bảo quản và sử dụng đúng cách, những thực phẩm này cũng có thể trở thành nguồn gây ngộ độc. Đáng lưu ý, hiện nay nhiều loại bánh và thực phẩm được quảng cáo, bán qua mạng xã hội với hình thức bắt mắt, giá thành hấp dẫn. Tuy nhiên, người tiêu dùng có thể khó kiểm chứng điều kiện sản xuất, nguyên liệu sử dụng cũng như quá trình vận chuyển, bảo quản. Đặc biệt, đối với bánh Trung thu làm thủ công, bánh đặt hàng trực tuyến hoặc sản phẩm không có bao bì, nhãn mác đầy đủ, người dân cần thận trọng khi lựa chọn. Không chỉ chú ý khi mua, việc bảo quản và sử dụng thực phẩm sau đó cũng đóng vai trò quan trọng. Người dân cần đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì, bảo quản theo đúng yêu cầu của nhà sản xuất; không nên mua quá nhiều nếu không có nhu cầu sử dụng trong thời gian ngắn. Sau khi mở bao bì, cần sử dụng sản phẩm trong thời gian phù hợp và không tiếp tục sử dụng nếu bánh có thay đổi về màu sắc, mùi, vị hoặc xuất hiện nấm mốc.
Để đảm bảo ATTP dịp Tết Trung thu, mỗi người dân nên lựa chọn các loại bánh kẹo, thực phẩm tại các cửa hàng uy tín.
Cùng với ý thức của người tiêu dùng, công tác kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm trong dịp Trung thu cũng được ngành chức năng chú trọng. Các đoàn kiểm tra tập trung vào cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh Trung thu, bánh kẹo, nước giải khát, nguyên liệu thực phẩm, cơ sở dịch vụ ăn uống và các điểm kinh doanh phục vụ nhu cầu tăng cao trong dịp lễ. Qua đó, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý các hành vi vi phạm, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân. Theo ông Trần Quang Hưng, trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm không chỉ thuộc về cơ quan quản lý mà còn là trách nhiệm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng. Các cơ sở cần tuân thủ quy định, kiểm soát nguyên liệu đầu vào, thực hiện đúng quy trình sản xuất, chế biến, bảo quản và chịu trách nhiệm về sản phẩm đưa ra thị trường. Ngành Y tế sẽ phối hợp với các ngành chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý các trường hợp vi phạm. Để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, người dân cần hình thành thói quen đọc kỹ nhãn sản phẩm, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, không mua sản phẩm hết hạn hoặc có dấu hiệu bất thường. Khi mua thực phẩm tại chợ, cửa hàng và các điểm bán, nên lựa chọn nơi bảo đảm điều kiện vệ sinh, tránh thực phẩm được bày bán dưới nền đất, gần nguồn ô nhiễm hoặc không được che đậy. Trong quá trình chế biến và sử dụng, cần thực hiện nguyên tắc ăn chín, uống sôi; rửa tay trước khi chế biến và trước khi ăn; sử dụng dụng cụ chế biến sạch; tách riêng thực phẩm sống và chín. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ ngộ độc thực phẩm như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt hoặc các biểu hiện bất thường sau khi ăn, người dân cần đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và xử trí kịp thời.
Tết Trung thu là dịp để gia đình sum họp, trẻ em vui chơi và thưởng thức những món ăn truyền thống. Vì vậy, bảo đảm an toàn thực phẩm cần bắt đầu từ sự lựa chọn của mỗi người tiêu dùng. Khi cơ sở sản xuất, kinh doanh tuân thủ quy định, cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát và người dân chủ động lựa chọn, bảo quản, sử dụng thực phẩm an toàn, nguy cơ ngộ độc thực phẩm sẽ được hạn chế, góp phần để mọi gia đình trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đón một mùa Trung thu vui tươi, an toàn và trọn vẹn./.
Bài: Mai Lê - Ảnh: Bảo Trọng