26/03/2026 09:34
Tay chân miệng là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút thuộc nhóm Enterovirus gây ra. Bệnh lây từ người sang người chủ yếu qua đường tiêu hóa. Nguồn lây chính từ nước bọt, phỏng nước và phân của người bệnh. Để kiểm soát dịch bệnh, Ngành y tế Đắk Lắk đã chủ động triển khai các giải pháp phòng bệnh và khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh từ sớm để bảo vệ sức khỏe cho trẻ.
Chủ động phòng bệnh từ xa, từ sớm
Tại khoa Nhi tổng hợp Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, từ đầu năm 2026 đến nay ghi nhận 240 trường hợp mắc tay chân miệng nhập viện điều trị (tăng trên 25% so với năm 2025). Đa phần các trường hợp nhẹ được điều trị ổn định cho ra viện. Tuy nhiên cũng có một số trường hợp chuyển độ nhanh, nặng phải chuyển tuyến trên.
Tiến sĩ, bác sĩ Trần Thị Thúy Minh- Trưởng khoa Nhi tổng hợp- Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên cho biết, bệnh tay chân miệng là bệnh do vi rút đường ruột gây nên. Bệnh lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết có chứa vi rút gây bệnh. Một trong các chủng gây bệnh là EV71 có thể gây các biến chứng nặng như viêm màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp. Bệnh tay chân miệng là miễn dịch không bền vững, người bệnh có thể tái đi tái lại nhiều lần. Vì vậy, việc giữ gìn vệ sinh thân thể và vệ sinh thực phẩm là biện pháp chủ yếu phòng bệnh cho trẻ.
Trẻ mắc bệnh tay chân miệng được chăm sóc và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên.
Cũng theo Tiến sĩ, bác sĩ Trần Thị Thúy Minh, do tính chất lây truyền, đặc biệt là trong điều kiện vệ sinh không đảm bảo sẽ là yếu tố thuận lợi cho sự lây lan và phát triển của bệnh tay chân miệng. Đặc biệt, trong một vài năm trở lại đây, bệnh tay chân miệng có nhiều diễn biến phức tạp, mầm bệnh đang còn tiềm ẩn trong cộng đồng nên người dân không nên chủ quan. Đặc biệt, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu nên thời tiết thay đổi thất thường, nhất là thời điểm này bắt đầu bước vào giai đoạn nắng nóng gay gắt, nhiều diễn biến bất thường khiến cho dịch bệnh dễ tấn công vào các nhóm trẻ nhỏ. Đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi.
“Khi trẻ có các triệu chứng của bệnh tay chân miệng thì phụ huynh không nên chủ quan tự theo dõi tại nhà mà cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời, tránh hậu quả đáng tiếc. Trong đó, các dấu hiệu đặc trưng như: trẻ sốt cao trên 38,50c kéo dài hơn 48 giờ, không đáp ứng với thuốc hạ nhiệt. Trẻ mắc bệnh tay chân miệng có biểu hiện giật mình là dấu hiệu của tình trạng nhiễm độc thần kinh. Vì thế, cha mẹ nhớ chú ý để phát hiện triệu chứng này ở trẻ, ngay cả khi trẻ đang chơi và quan sát xem tần suất giật mình có tăng theo thời gian hay không. Ngoài ra, dấu hiệu trẻ quấy khóc nhiều, thậm chí quấy khóc cả đêm không ngủ, nếu ngủ khoảng 15 - 20 phút lại dậy quấy khóc rồi lại ngủ tiếp thì nên đưa trẻ đến bệnh viện ngay. Đây là tình trạng nhiễm độc thần kinh ở giai đoạn rất sớm, tuy nhiên nhiều cha mẹ chủ quan nghĩ rằng do bé có các nốt đau trong miệng nên quấy khóc”, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Thị Thúy Minh nhấn mạnh.
Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, tính đến ngày 24/3, toàn tỉnh ghi nhận 546 ca chân tay miệng, trong đó, khu vực Buôn Ma Thuột là địa phương có số ca mắc chân tay miệng nhiều nhất trong toàn tỉnh với 148 trường hợp, khu vực Sông Hinh 45 trường hợp, Buôn Đôn 40 trường hợp.
Ngay sau khi ghi nhận ca bệnh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk đã phối hợp Trung tâm y tế khu vực tổ chức giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh. Đồng thời, hướng dẫn các cơ sở giáo dục, nhóm trẻ cách sử dụng Chloramin B, cách khử khuẩn nhà cửa, đồ chơi, vật dụng cá nhân… khoanh vùng, xử lý triệt để ổ dịch. Trạm Y tế các xã, phường cũng đã tăng cường công tác giám sát, báo cáo ca bệnh, chuẩn bị đầy đủ phương tiện để điều trị bệnh và phòng, chống dịch bệnh tay chân miệng tại địa phương.
Thạc sĩ, bác sĩ CKII Hoàng Hải Phúc - Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk cho biết, cùng với sự xuất hiện trở lại của chủng gây bệnh EV71 có thể gây các biến chứng nặng như viêm màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp, ngành y tế Đắk Lăk nhận định trong thời gian tới, bệnh tay chân miệng vẫn còn diễn biến phức tạp, mầm bệnh đang còn tiềm ẩn trong cộng đồng nên người dân và các ngành chức năng không chủ quan mà tiếp tục nâng cao ý thức phòng, chống bệnh dịch. Đến thời điểm này, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk mặc dù số ca mắc tay chân miệng không cao nhưng ngành y tế cảnh báo các gia đình tuyệt đối không được lơ là chủ quan. Đặc biệt, giai đoạn này bệnh tay chân miệng đã được ghi nhận tại 24/24 khu vực trong toàn tỉnh thì nguy cơ dịch bùng phát rất cao. Theo đó, để bảo vệ trẻ trước dịch tay chân miệng phụ huynh và nhà trường cần đảm bảo thực hiện "nguyên tắc 3 sạch". Theo đó, trẻ cần được ăn uống sạch, ở sạch (trẻ được rửa tay, vệ sinh sạch sẽ, môi trường sống sạch sẽ), chơi sạch (đồ chơi của trẻ cần được vệ sinh thường xuyên). Yếu tố vệ sinh rất quan trọng trong việc phòng ngừa và kiểm soát bệnh tay chân miệng cũng như nhiều bệnh lây nhiễm khác. Đồng thời, gia đình, nhà trường nên thường xuyên vệ sinh, khử khuẩn môi trường sinh hoạt, học tập và đồ chơi cho trẻ. Đưa trẻ đi khám tại cơ sở y tế uy tín khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh. Khi trẻ mắc bệnh cần cho trẻ nghỉ ở nhà để tránh tiếp xúc lây lan sang các bạn khác.
“Đối với bệnh tay chân miệng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật đã tham mưu Sở Y tế ban hành kế hoạch phòng chống bệnh tay chân miệng riêng. Trong đó, yêu cầu y tế cơ sở, nhất là hệ điều trị cần phải chủ động chuẩn bị cơ sở vật chất, trang thiết bị cũng như hóa chất để phục vụ công tác chuyên môn trong phòng và điều trị bệnh một cách hiệu quả nhất. Trong đó, một trong những yếu tố quyết định là khi phát hiện ca bệnh đầu tiên phải tiến hành điều tra, khoanh vùng, xử lý mầm bệnh ngay tại chỗ. Đồng thời, nhanh chóng triển khai các bước cách ly, chăm sóc và điều trị kịp thời nhằm tránh các trường hợp tử vong xảy ra. Trong khi chờ Bộ Y tế cấp phép lưu hành vắc xin phòng bệnh tay chân miệng thì người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh như vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường nhằm hạn chế sự lây lan của bệnh” Thạc sĩ, bác sĩ CKII Hoàng Hải Phúc cho biết.
Cách phòng bệnh tay chân miệng
Để tích cực phòng chống, giảm thiểu ảnh hưởng của bệnh tay chân miệng đến sức khỏe trẻ em, ngành Y tế khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh như sau:
Vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày (cả người lớn và trẻ em), đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.
Vệ sinh ăn uống: Thức ăn cho trẻ cần đảm bảo đủ chất dinh dưỡng; ăn chín, uống chín; vật dụng ăn uống phải đảm bảo được rửa sạch sẽ trước khi sử dụng (tốt nhất là ngâm, tráng nước sôi); sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hằng ngày; không mớm thức ăn cho trẻ; không cho trẻ ăn bốc, mút tay, ngậm mút đồ chơi; không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như cốc, bát, đĩa, thìa, đồ chơi chưa được khử trùng.
Làm sạch đồ chơi, nơi sinh hoạt: Hộ gia đình, nhà trẻ mẫu giáo, các hộ trông trẻ tại nhà cần thường xuyên lau sạch các bề mặt, vật dụng tiếp xúc hằng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.
Thu gom và xử lý chất thải của trẻ: Sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, phân, chất thải của trẻ phải được thu gom, xử lý và đổ vào nhà tiêu hợp vệ sinh.
Theo dõi phát hiện sớm: Trẻ em phải được thường xuyên theo dõi sức khỏe để kịp thời phát hiện, tổ chức cách ly, điều trị các trường hợp mắc bệnh, tránh lây bệnh cho các trẻ khác.
Cách ly, điều trị kịp thời khi phát bệnh: Các nhà trẻ, mẫu giáo, nhóm trẻ tập trung và hộ gia đình có trẻ dưới 6 tuổi cần chủ động theo dõi sức khỏe của trẻ để kịp thời phát hiện và đưa ngay đến các cơ sở y tế để được điều trị kịp thời. Trẻ bị bệnh phải được cách ly ít nhất là 10 ngày kể từ khi khỏi bệnh, không cho trẻ có biểu hiện bệnh đến lớp và chơi với các trẻ khác.
Bài: Bảo Trọng - Ảnh: Đình Thi
Facebook
Tweet
Mail
Google-plus
Các tin khác