02/04/2026 09:32
Hiện nay, không ít người vẫn còn xem nhẹ vai trò của việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, dẫn đến tình trạng nhiều bệnh lý chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn. Trong khi đó, tầm soát định kỳ không chỉ giúp phát hiện bệnh kịp thời mà còn là giải pháp quan trọng để phòng ngừa và nâng cao sức khỏe một cách chủ động.
Tầm soát sức khỏe là quá trình kiểm tra định kỳ bằng các phương pháp lâm sàng và cận lâm sàng, bao gồm: Xét nghiệm máu, chẩn đoán hình ảnh, nội soi… nhằm phát hiện các dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ bệnh tật ngay cả khi chưa có triệu chứng. Điều này khác với khám chữa bệnh thông thường, vốn chỉ diễn ra khi cơ thể đã có biểu hiện rõ rệt. Tầm soát mang ý nghĩa chủ động hơn, giúp mỗi người nắm được tình trạng sức khoẻ của bản thân để kịp thời điều chỉnh lối sống hoặc điều trị.
Bà H.T.B, 64 tuổi (tỉnh Đắk Lắk) phát hiện bị u phổi giai đoạn 4 khi có biểu hiện ho ra máu, đau tức ngực, khó thở. Theo chia sẻ của bà B, bà không có thói quen khám sức khoẻ định kỳ vì nghĩ rằng bản thân vẫn khoẻ mạnh, không có triệu chứng nào bất thường, chỉ đến khi ho ra máu bà mới đến Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh để kiểm tra mới phát hiện u phổi, lúc này bệnh đã ở giai đoạn muộn, khả năng điều trị không còn hiệu quả.
Ông Y.T.B.Y, 59 tuổi (tỉnh Đắk Lắk), có tiền sử mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và thường duy trì uống thuốc theo đơn cũ mà không tái khám định kỳ. Gần đây, ông Y xuất hiện các triệu chứng ho kéo dài, tức ngực, khó thở tăng dần nên mới đến bệnh viện kiểm tra. Tại Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, sau khi chụp CT ngực và thực hiện các kiểm tra cần thiết, bác sĩ phát hiện tổn thương khối u phổi trái di căn cột sống, tổn thương thứ phát đốt sống ngực và đợt cấp phổi tắc nghẽn mạn tính.
Người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên cần được khám sức khoẻ thường xuyên hơn giúp phát hiện bệnh sớm, điều trị bệnh hiệu quả và chi phí điều trị thấp hơn.
Qua hai trường hợp trên, có thể thấy sự chủ quan trong việc theo dõi sức khỏe và không đi kiểm tra sức khỏe định kỳ đã khiến nhiều người đối diện với nguy cơ cao. Bác sĩ Võ Thị Diệu Hà - Khoa Lão, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên chia sẻ: Một trong những lợi ích quan trọng nhất của tầm soát định kỳ là giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Nhiều bệnh lý nguy hiểm như: Ung thư, đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, các vấn đề về gan, thận… đều có giai đoạn diễn tiến âm thầm mà người bệnh không cảm nhận được triệu chứng nào rõ ràng. Việc phát hiện sớm cho phép can thiệp y tế kịp thời, tăng hiệu quả điều trị, giảm thiểu biến chứng và nâng cao tỷ lệ sống sót. Không chỉ vậy, việc tầm soát định kỳ còn giúp giảm gánh nặng tài chính trong điều trị. Điều trị bệnh khi đã tiến triển nặng thường tốn kém hơn nhiều lần so với phát hiện sớm. Hơn nữa, người bệnh còn đối mặt với nguy cơ mất sức lao động, ảnh hưởng đến chất lượng sống và sinh hoạt hàng ngày.
Tầm soát sức khỏe định kỳ phù hợp với mọi lứa tuổi, tuy nhiên việc tầm soát nên được thực hiện theo định kỳ tùy vào từng nhóm đối tượng. Với người khỏe mạnh dưới 40 tuổi, việc khám tổng quát mỗi năm một lần là hợp lý. Đối với người từ 40 đến 60 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ, nên khám định kỳ 6 - 12 tháng một lần và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, ung thư... cũng cần được theo dõi sát sao và kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ. Người có lối sống không lành mạnh, thường xuyên hút thuốc, uống rượu, căng thẳng, ít vận động… cũng nên tầm soát sớm để kịp thời điều chỉnh.
“Đặc biệt, những người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên cần được khám sức khoẻ thường xuyên hơn, bởi ở độ tuổi này sức đề kháng và khả năng hấp thu dinh dưỡng đã giảm nhiều, các chức năng của cơ thể cũng không còn hoạt động tốt như trước. Do đó họ dễ mắc bệnh và thường gặp là: mỡ máu, tiểu đường, tim mạch, loãng xương… Nguy hiểm hơn là các bệnh ác tính như ung thư tử cung, ung thư dạ dày, ung thư phổi…Nên khám sức khỏe định kỳ cho dù có bệnh hay không. Việc làm này không chỉ là để theo dõi tình hình sức khỏe hiện tại mà còn sớm phát hiện bệnh, từ đó có phương pháp điều trị kịp thời giúp người bệnh vừa tiết kiệm chi phí vừa phòng chống bệnh tốt hơn. Đối với những trường hợp có bệnh, đang điều trị và theo dõi thì cần đi khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa để có hướng điều trị và xử lý kịp thời khi bệnh có chiều hướng xấu. Hiện nay, việc tầm soát sức khỏe định kỳ có thể thực hiện tại nhiều cơ sở y tế như: Bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, thành phố, các Bệnh viện tư nhân hoặc Phòng khám chất lượng cao. Điều quan trọng là lựa chọn nơi có đội ngũ chuyên môn vững vàng và trang thiết bị hiện đại để đảm bảo kết quả chính xác, giúp bác sĩ đưa ra hướng xử trí phù hợp nhất”, bác sĩ Hà cho biết thêm./.
Bài: Mỹ Hạnh - Ảnh: Đình Thi
Facebook
Tweet
Mail
Google-plus
Các tin khác