02/04/2026 08:37
Ở nhiều vùng nông thôn, câu chuyện nước sạch và vệ sinh môi trường không chỉ dừng lại ở nhu cầu sinh hoạt hằng ngày, mà còn là thước đo chất lượng cuộc sống và mức độ phát triển bền vững. Tại xã Hòa Xuân (tỉnh Đắk Lắk), việc triển khai hiệu quả chương trình tín dụng “Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn” đang trở thành một “đòn bẩy” quan trọng, góp phần giúp địa phương hoàn thành tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới.
Những ngày cuối mùa khô, khi nhiều giếng đào trong thôn cạn dần, đục ngầu và bốc mùi, gia đình chị Dương Thị Sâm ở xã Hòa Xuân (tỉnh Đắk Lắk) từng phải đi xin từng can nước về sinh hoạt. Nước không đảm bảo, nhà vệ sinh tạm bợ, nỗi lo bệnh tật luôn thường trực, nhất là với trẻ nhỏ. “Có thời điểm phải đi xin nước hàng xóm, rất bất tiện. Biết là không sạch nhưng cũng đành chịu”, chị Sâm nhớ lại. Câu chuyện của gia đình chị Sâm từng là thực tế phổ biến ở nhiều hộ dân nông thôn, nơi nước sạch và công trình vệ sinh hợp chuẩn vẫn còn là điều xa xỉ. Tuy nhiên, từ khi chương trình tín dụng “Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn” được triển khai sâu rộng, những đổi thay đã bắt đầu từ chính những điều tưởng chừng nhỏ bé nhất, một giếng nước, một nhà vệ sinh.
.jpg)
Từ nguồn nước không đảm bảo, nhiều hộ dân đã chủ động đầu tư công trình nước sạch phục vụ sinh hoạt.
Năm 2025, thông qua Tổ tiết kiệm và vay vốn của Hội Nông dân xã, chị Sâm được tiếp cận khoản vay ưu đãi 20 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội. Số tiền không lớn, nhưng đủ để gia đình chị khoan giếng, lắp đặt hệ thống lọc nước và xây dựng lại công trình vệ sinh. Từ đó, sinh hoạt của gia đình thay đổi rõ rệt. Nước trong hơn, không còn mùi lạ. Bữa cơm không còn nỗi lo “nước bẩn”. Trẻ nhỏ trong nhà cũng ít bị rối loạn tiêu hóa như trước. “Từ ngày có nước sạch, mình yên tâm hơn nhiều. Không chỉ tiện sinh hoạt mà còn đỡ lo bệnh tật”, chị Sâm nói.
Không riêng gia đình chị Sâm, nhiều hộ dân tại xã Hòa Xuân cũng đang từng bước thay đổi điều kiện sống nhờ nguồn vốn tín dụng chính sách. Qua các buổi sinh hoạt tại thôn, buôn, chị Dương Thị Tuyết Linh được tuyên truyền về chương trình vay vốn nước sạch và vệ sinh môi trường. Sau khi hoàn tất thủ tục, chị được giải ngân 20 triệu đồng để đầu tư hệ thống cấp nước và nhà vệ sinh kiên cố. “Trước đây nhà vệ sinh tạm bợ, mùa mưa rất bất tiện. Giờ có công trình kiên cố, nước sạch đầy đủ, sinh hoạt ổn định hơn, nhất là đối với trẻ nhỏ”, chị Linh chia sẻ. Những khoản vay tuy nhỏ, nhưng đã gỡ đúng nút thắt của người dân nông thôn có nhu cầu, có nhận thức, nhưng thiếu nguồn lực để thực hiện.
.jpg)
Nước sạch không chỉ thay đổi sinh hoạt, mà còn thay đổi nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường.
Theo cán bộ y tế địa phương, việc sử dụng nguồn nước không đảm bảo và thiếu công trình vệ sinh hợp chuẩn là nguyên nhân dẫn đến nhiều bệnh lý phổ biến ở nông thôn như tiêu chảy, nhiễm khuẩn đường ruột, giun sán, đặc biệt ở trẻ em. Khi các công trình nước sạch và vệ sinh được đầu tư đồng bộ, nguy cơ này giảm rõ rệt. Người dân không chỉ cải thiện điều kiện sinh hoạt mà còn chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe. Đây cũng là lý do tiêu chí môi trường luôn được xem là một trong những tiêu chí khó trong xây dựng nông thôn mới, bởi nó không chỉ phụ thuộc vào hạ tầng, mà còn gắn với thói quen và nhận thức của người dân.
.jpg)
Cán bộ y tế hướng dẫn người dân xã Hòa Xuân xử lý, sử dụng nước sạch đảm bảo vệ sinh trong sinh hoạt.
Tại xã Hòa Xuân, hiệu quả của chương trình không chỉ dừng lại ở từng hộ gia đình, mà còn lan tỏa ra cộng đồng. Khi một hộ đầu tư công trình nước sạch, các hộ xung quanh cũng dần thay đổi. “Từ chỗ còn e dè, nhiều người dân nay đã chủ động đăng ký vay vốn để làm nhà vệ sinh, khoan giếng, cải tạo hệ thống thoát nước”, chị Hà Thị Mỹ Loan, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Hòa Xuân cho biết. Theo chị Loan, điều quan trọng nhất mà chương trình mang lại không chỉ là nguồn vốn, mà là sự thay đổi trong nhận thức: người dân hiểu rằng đầu tư cho nước sạch và vệ sinh môi trường chính là đầu tư cho sức khỏe và tương lai của gia đình. Sự thay đổi này tạo nên hiệu ứng lan tỏa tích cực, góp phần hình thành nếp sống mới – sạch hơn, khoa học hơn trong cộng đồng dân cư.
Từ đầu năm 2025 đến nay, Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Đông Hòa đã giải ngân gần 9,9 tỷ đồng cho 205 lượt hộ dân tại xã Hòa Xuân, qua đó xây dựng 205 công trình nước sạch và vệ sinh môi trường. Đằng sau những con số là hàng trăm câu chuyện đổi thay, từ những giếng nước trong hơn, những công trình vệ sinh kiên cố, đến những thói quen sinh hoạt dần được cải thiện. Hiệu quả này có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng chính sách, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể. Nguồn vốn được triển khai đúng đối tượng, đúng mục đích, đồng thời gắn với công tác tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng hiệu quả. Không chỉ hỗ trợ trước mắt, chương trình còn tạo nền tảng lâu dài cho việc nâng cao chất lượng môi trường sống ở nông thôn.
.jpg)
Hướng dẫn người dân xử lý nước sinh hoạt là một trong những giải pháp góp phần hoàn thành tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới.
Trong bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới, môi trường luôn là tiêu chí khó, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và người dân. Việc hoàn thành tiêu chí này không chỉ giúp địa phương về đích, mà còn là nền tảng để hướng tới nông thôn mới nâng cao.
Tại Hòa Xuân, những công trình nước sạch, nhà vệ sinh hợp chuẩn không chỉ làm thay đổi diện mạo nông thôn, mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và gìn giữ môi trường sống. Từ những giếng nước trong veo vừa được khoan mới, từ những mái nhà có công trình vệ sinh kiên cố, một nếp sống mới đang dần hình thành, nơi người dân không chỉ đủ dùng mà còn sống sạch, sống khỏe. Và từ những thay đổi nhỏ trong từng gia đình, hành trình xây dựng nông thôn mới bền vững không còn là khẩu hiệu, mà đã hiện hữu bằng những chuyển biến cụ thể, thiết thực trong đời sống mỗi ngày.
Bài: Thu Phượng - Ảnh: Bảo Trọng
Facebook
Tweet
Mail
Google-plus
Các tin khác