SỞ Y TẾ TỈNH ĐẮK LẮK

Những thành tựu đáng ghi nhận trong cấp cứu và điều trị trẻ sinh non tại Đắk Lắk

02/04/2026 09:59

Sinh non là một trong những tai biến sản khoa nguy hiểm, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, tính mạng trẻ. Cấp cứu, điều trị cho các trường hợp sinh non luôn là thách thức lớn đối với nền y học. Cùng với sự đầu tư về trang thiết bị y tế và nhân lực trong lĩnh vực chăm sóc sơ sinh, những năm qua, ngành y tế Đắk Lắk đã đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận, cứu sống nhiều trẻ sinh cực non, điều mà trước đây chỉ có bệnh viện chuyên khoa tuyến Trung ương mới làm được.

Đầu tư cho Phòng Chăm sóc đặc biệt (NICU)

Tại Bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên, phòng NICU được đặt tại khoa Hồi sức cấp cứu Nhi và Nhi sơ sinh, thực hiện chăm sóc và điều trị các bệnh lý của trẻ sơ sinh với các trường hợp nặng như suy hô hấp cần can thiệp hỗ trợ thở, nhiễm trùng huyết sơ sinh, sơ sinh non tháng nhẹ cân... Hiện nay, phòng NICU được bố trí 20 giường bệnh là những giường sưởi, lồng ấp và được trang bị đầy đủ trang thiết bị cần thiết đảm bảo cho việc điều trị, hồi sức sơ sinh gồm: 10 lồng kính; 18 máy thở, 15 máy hỗ trợ thở (CPAP), một số máy CPAP di động được đặt tại các giường bên ngoài phòng NICU, dành cho các bệnh nhi có tiến triển tốt để giảm áp lực cho đơn vị này.

Chăm sóc trẻ sơ sinh tại phòng NICU – BVĐK Vùng Tây Nguyên.

Theo Thầy thuốc ưu tú (TTƯT), Bác sĩ CKII Hoàng Ngọc Anh Tuấn, Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu Nhi và Nhi sơ sinh, tỷ lệ sinh non trên địa bàn tỉnh ngày càng gia tăng, trung bình chiếm khoảng 30% tổng số trẻ sơ sinh nhập viện, có thời điểm lên đến 37%. Với trẻ sinh non, gần như tất cả các bộ phận trong cơ thể chưa hoàn chỉnh nên dễ mắc bệnh. Trẻ dễ bị hạ thân nhiệt, hạ đường huyết, hạ can xi huyết, nguy cơ xuất hiện các cơn ngưng thở hoặc mắc bệnh màng trong, bệnh phổi mạn tính như loạn sản phổi, vàng da nhân, xuất huyết não, viêm ruột hoại tử… nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng cao. Do đó, để có thể cứu sống một đứa trẻ sinh non đòi hỏi sự cẩn thận, chuyên môn cao, nhiều kinh nghiệm của đội ngũ y, bác sĩ và một hệ thống trang thiết bị y tế hiện đại, cơ sở vật chất phải đảm bảo đúng quy định, chất lượng đáp ứng chăm sóc cấp cứu hồi sức sơ sinh toàn diện.

Làm chủ được nhiều kỹ thuật cấp cứu chuyên sâu

Hầu hết trẻ sinh non hệ hô hấp rất yếu, trẻ không tự thở được, nguy cơ suy hô hấp cao, do vậy khi trẻ vừa sinh cần phải can thiệp về hô hấp ngay từ giây đầu tiên để tránh tình trạng xẹp phổi, đồng thời phải ủ ấm để tránh hạ thân nhiệt, một trong những yếu tố tiên lượng tử vong. Để thực hiện được những kỹ thuật này, khoa Sản và khoa Nhi đã có sự phối hợp rất chặt chẽ ngay từ những giây phút đầu tiên trẻ chào đời, thời điểm “vàng” quyết định sự sống còn của trẻ. “Về trang thiết bị máy móc cơ bản đáp ứng được nhu cầu người bệnh và rất ít trường hợp phải chuyển tuyến. Một số thủ thuật mới triển khai gần đây như bơm surfactant cho trẻ sinh non mắc bệnh màng trong đã cứu sống rất nhiều trẻ; nhiều năm qua chúng tôi đã áp dụng phương pháp KMC (Kangaroo-da kề da) mang lại hiệu quả rất tốt, giảm thời gian điều trị và nguy cơ tử vong. Tiến tới chúng tôi sẽ thành lập một Trung tâm KMC với quy mô lớn và tiện ích hơn, tạo điều kiện chăm sóc tốt nhất cho bé”, bác sĩ Tuấn nói.

Điều dưỡng hướng dẫn sản phụ cho bé sinh non bú mẹ tại BVĐK Vùng Tây Nguyên.

Để có thể làm chủ được các kỹ thuật chuyên sâu này, các y, bác sĩ chuyên khoa Nhi đã liên tục được cử đi đào tạo các kĩ thuật, thủ thuật mới tại các bệnh viện chuyên khoa tuyến Trung ương để đáp ứng nhu cầu thực tế. Nhờ sự hỗ trợ của các thiết bị y tế hiện đại cùng đội ngũ thầy thuốc có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm và hơn hết là tinh thần, trách nhiệm và lòng yêu trẻ đã cứu sống được nhiều trẻ sinh non rất yếu. Trung bình mỗi năm, khoa Hồi sức cấp cứu Nhi và Nhi sơ sinh điều trị cho từ 350 - 400 trẻ sinh non. Trong đó trẻ non nhất là 29 tuần, cân nặng khi sinh 800gr. Tỷ lệ tử vong giảm từ 7,2% năm 2021 xuống còn dưới 4% năm 2025.

Việc một cơ sở y tế công lập tuyến tỉnh đạt được những thành tựu này đã góp phần giảm tải cho y tế tuyến trên, đồng thời, giảm áp lực kinh tế cho mỗi gia đình bệnh nhân vì chi phí nuôi dưỡng và chăm sóc một đứa trẻ sinh non rất tốn kém.

Cứu sống được nhiều trẻ sinh cực non (dưới 28 tuần)

Bên cạnh các bệnh viện công lập, Bệnh viên đa khoa (BVĐK) Thiện Hạnh là một cơ sở y tế tư nhân có sự đầu tư lớn trong lĩnh vực cấp cứu và điều trị trẻ sinh non. Từ nhiều năm trước, bệnh viện đã thành lập phòng NICU đặt tại Khoa Nhi. Thạc sĩ, Bác sĩ Trần Thị Mỹ Giêng, Trưởng khoa Nhi cho biết, trung bình mỗi ngày phòng NICU tiếp nhận điều trị cho 3-4 trẻ sinh non, mỗi năm điều trị cho hàng nghìn trẻ, trong đó khoảng 100 trẻ dưới 32 tuần. Theo thống kê của khoa Nhi, trong hai năm 2024 và 2025, tỷ lệ cứu sống trẻ từ 26-27 tuần đạt 75,6 %, trẻ từ 28-31 tuần đạt 95,2%. Bệnh viện đã có khả nuôi sống những trẻ sinh từ rất sớm, dưới 26 tuần, đặc biệt có một trường hợp mới được 24 tuần, cân nặng lúc sinh chỉ khoảng 600gr. Sau 104 ngày điều trị tích cực, bé đã xuất viện với cân nặng 2200gr, có thể tự thở, tự bú bình mỗi 50ml/cữ, được tiêm vắc xin viêm gan B và lao trước khi ra viện. Bác sĩ Giêng cho biết thêm: “Với em bé sinh lúc 24 tuần này, đánh giá ở thời điểm 6 tháng sau sinh, hiệu chỉnh là 3 tháng tuổi, đã được hơn 5 kg, bắt đầu biết lật và giao tiếp mắt rất tốt, đánh giá bước đầu về thần kinh, tổn thương thần kinh nặng là không có”. Đây được xem là một trong những thành tựu nổi bật, đáng tự hào và khẳng định hiệu quả của việc đầu tư cơ sở vật chất cũng như năng lực đội ngũ y, bác sĩ của bệnh viện, điều mà rất ít cơ sở y tế tuyến tỉnh có thể làm được.

Thạc sĩ, Bác sĩ Trần Thị Mỹ Giêng cùng em bé sinh non (27 tuần) được xuất viện.

Không chỉ chú trọng cứu sống trẻ sinh non, việc tầm soát và điều trị biến chứng về sức khỏe lâu dài ở nhóm trẻ này cũng được các cơ sở y tế quan tâm như tầm soát bệnh võng mạc (ROP), một nhóm bệnh lý tăng sinh mạch máu võng mạc thường gặp ở trẻ sinh non, nếu không điều trị kịp thời sẽ gây mù vĩnh viễn; đo chức năng ốc tai, chức năng thần kinh thính giác; đánh giá toàn diện sự phát triển thể chất, tâm thần vận động định kỳ, đến đủ 24 tháng tuổi hiệu chỉnh hoặc lâu hơn… Đây là một hoạt động quan trọng góp phần bảo vệ chất lượng cuộc sống cho trẻ sinh non, vốn đã có khởi đầu thiệt thòi.

Tiếp tục đầu tư cho công tác cấp cứu và điều trị sinh non

Theo TTƯT, Bác sĩ CKII Hoàng Ngọc Anh Tuấn có nhiều nguyên nhân dẫn đến sinh non, trong đó yếu tố liên quan đến sự phát triển kinh tế-xã hội có tác động không nhỏ như: tại một số vùng khó khăn, thai phụ không được chăm sóc dinh dưỡng hợp lý, phải làm việc nặng nhọc, tiếp xúc với hóa chất độc hại; Tỷ lệ mang thai dưới 20 tuổi hoặc sinh con đầu lòng trên 35 tuổi tăng… Do vậy thực trạng sinh non có thể tiếp tục gia tăng. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về chăm sóc sức khỏe trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ sơ sinh non tháng, khoa đã được Ban giám đốc BVĐK vùng Tây Nguyên phê duyệt, cử y, bác sĩ lên tuyến trên đào tạo, triển khai phương pháp điều trị làm lạnh toàn thân ở trẻ sơ sinh mắc bệnh não thiếu oxy, thiếu máu cục bộ, đây là một kỹ thuật cao nhằm hạ nhiệt độ cơ thể trẻ sơ sinh có tổn thương não do thiếu oxy, thiếu máu cục bộ. Đồng thời, đề xuất mua các trang thiết bị chuyên dụng như máy hạ thân nhiệt chỉ huy kèm theo áo chuyên dụng và bổ sung thêm nhân lực để đáp ứng nhu cầu, đảm bảo việc chăm sóc, điều trị tốt nhất với vai trò là cơ sở y tế tuyến cuối của tỉnh.

Bác sĩ CKI Hoàng Minh Ngọc, Phó Trưởng khoa Nhi, BVĐK Thiện Hạnh cho biết, khoa đã có kế hoạch trình Ban giám đốc Bệnh viện mở rộng thêm cơ sở vật chất để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của bệnh nhân trên địa bàn. Đồng thời, tiến hành đánh giá về tâm thần kinh, sự phát triển tâm lý, vận động về sau để đưa ra chương trình theo dõi lâu dài đối với những trẻ sinh non, nhất là nhóm cực non và rất non. Bởi vì khi đã làm chủ được các kỹ thuật chuyên sâu thì mục tiêu tiếp theo không đơn thuần là cứu sống mà là nuôi dưỡng thành công để sau này trẻ còn hòa nhập với cộng đồng, xã hội.

Với sự quan tâm, đầu tư ngày càng lớn của Nhà nước cũng như y tế tư nhân, hy vọng rằng ngành y tế tỉnh Đắk Lắk sẽ ngày càng đạt được nhiều thành tựu hơn nữa trong lĩnh vực sản-nhi nói chung, cấp cứu, điều trị trẻ sinh non nói riêng, góp phần nâng cao sức khỏe, chất lượng cuộc sống của mỗi công dân, mỗi gia đình, tạo nền tảng cho sự phát triển xã hội./.

Bài: Nguyễn Huế - Ảnh: Đình Thi

Facebook Tweet Mail Google-plus