1. Điều chỉnh môi trường sống và hoạt động
• Sử dụng điều hòa nhiệt độ: Đây là cách hiệu quả nhất để hạ nhiệt. Nếu không có điều hòa, hãy tìm đến các địa điểm công cộng mát mẻ như công viên, thư viện hoặc trung tâm thương mại.
• Lưu ý khi dùng quạt: Chỉ sử dụng quạt khi nhiệt độ phòng dưới 32°C (90°F). Nếu nhiệt độ cao hơn, quạt có thể làm thân nhiệt tăng thêm thay vì làm mát.
• Tránh ra ngoài giờ cao điểm: Hạn chế tối đa việc ra ngoài trời trong khoảng từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều. Nếu bắt buộc phải ra ngoài, hãy chọn những nơi có bóng râm, mặc quần áo sáng màu, rộng rãi, đội mũ rộng vành và dùng kem chống nắng.
• Giảm cường độ vận động: Khi nhiệt độ và chỉ số ô nhiễm không khí (AQI) tăng cao (AQI > 100), hãy nghỉ ngơi nhiều hơn và thực hiện các hoạt động ít tốn sức hơn.
2. Nguyên tắc "vàng" khi làm mát cơ thể
Khi cơ thể đang ở nhiệt độ cao, các mạch máu ngoại vi giãn ra để thải nhiệt; việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến mạch máu co lại tức thì để giữ nhiệt. Điều này làm tăng áp lực lên thành mạch, khiến huyết áp tăng vọt - có thể dẫn tới chảy máu não hoặc nhồi máu não. Bên cạnh đó, ngày nắng nóng cũng dễ dẫn tới tình trạng máu cô đặc, dễ tạo cục máu đông do mất nước. Nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh qua mồ hôi. Tình trạng này làm tăng độ nhớt của máu, giảm thể tích tuần hoàn. Khi máu trở nên “đặc” và lưu thông chậm, kết hợp với nhịp tim thay đổi, các cục máu đông rất dễ hình thành, gây tắc mạch não ngay sau đó.
Thời tiết nắng, nóng khiến huyết áp dễ tăng cao và có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm.
Để tắm trong ngày nắng nóng mà không bị đột quỵ người dân cần lưu ý:
• Nghỉ ngơi trước khi tắm: Sau khi đi ngoài trời nắng về, cần nghỉ ngơi từ 20-30 phút ở nơi thoáng mát để cơ thể hạ nhiệt tự nhiên trước khi tắm.
• Làm quen với nước dần dần: Không dội nước lạnh đột ngột lên người. Hãy bắt đầu bằng việc lau người bằng khăn ẩm hoặc rửa chân tay trước để cơ thể thích nghi.
3. Chế độ ăn uống và bù nước
• Uống đủ nước: Uống nước lọc một cách đều đặn suốt cả ngày, ngay cả khi không thấy khát.
• Hạn chế đồ uống gây mất nước: Tránh rượu bia, đồ uống có quá nhiều đường, muối hoặc caffein.
• Chế độ ăn ít muối: Duy trì lượng muối tiêu thụ dưới 2 gram mỗi ngày để giúp kiểm soát huyết áp tốt hơn. Tăng cường ăn rau xanh và trái cây.
4. Quản lý y tế và dùng thuốc
• Tuân thủ dùng thuốc: Tuyệt đối không tự ý ngưng hoặc thay đổi liều lượng thuốc (đặc biệt là thuốc huyết áp và thuốc lợi tiểu) mà không có chỉ định của bác sĩ.
• Theo dõi huyết áp thường xuyên: Kiểm tra huyết áp hàng ngày, đặc biệt là khi thời tiết chuyển nắng nóng gay gắt.
• Kiểm soát chất lượng không khí: Ô nhiễm không khí kết hợp với nắng nóng làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch. Hãy đóng cửa và sử dụng máy lọc không khí (màng lọc HEPA hoặc MERV 13+) khi chỉ số AQI vượt quá 100.
5. Nhận diện các dấu hiệu nguy hiểm
Hãy đi khám ngay nếu bạn gặp các triệu chứng như: nhức đầu dữ dội, lú lẫn, nhìn mờ, đau ngực, khó thở hoặc đánh trống ngực. Các dấu hiệu của đột quỵ (FAST) bao gồm: méo miệng, yếu liệt tay chân hoặc nói khó cũng cần được cấp cứu ngay lập tức
Bài: H'Dơng Niê; Ảnh: Quang Nhật