Theo bác sĩ CKII Ngô Văn Hùng – Trưởng khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, bệnh tim mạch hiện chiếm khoảng 31% nguyên nhân gây tử vong. Nguy cơ mắc bệnh tăng rõ sau tuổi 50-60, tuy nhiên hiện nay nhiều trường hợp mới 30-40 tuổi đã mắc tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh mạch vành, thậm chí là bị đột quỵ. Bác sĩ Hùng cho biết: “Nhiều người còn chủ quan với các dấu hiệu ban đầu của bệnh tim mạch nên chỉ đến bệnh viện khi bệnh đã nặng. Trong khi đó, nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì hoàn toàn có thể giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm”.
Cấp cứu đúng cách khi có dấu hiệu tim mạch hoặc đột quỵ giúp tăng cơ hội phục hồi cho người bệnh.
Theo bác sĩ CKII Ngô Văn Hùng, người dân cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu cảnh báo bệnh tim mạch như đau tức ngực, khó thở, hồi hộp trống ngực, tim đập nhanh bất thường, mệt kéo dài, phù chân, choáng váng, ngất hoặc huyết áp tăng cao kéo dài. Đây có thể là biểu hiện sớm của tăng huyết áp, bệnh mạch vành, rối loạn nhịp tim hoặc suy tim. Đối với đột quỵ, việc nhận biết sớm các dấu hiệu có ý nghĩa rất quan trọng vì “thời gian là vàng”. Càng đưa người bệnh đến cơ sở y tế sớm thì cơ hội cứu sống và giảm di chứng càng cao. Bác sĩ Hùng khuyến cáo người dân cần nhớ nguyên tắc BEFAST để nhận diện đột quỵ:
- B – Balance: mất thăng bằng, chóng mặt, đi loạng choạng đột ngột.
- E – Eyes: nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực đột ngột một hay hai mắt.
- F – Face: méo miệng, lệch mặt.
- A – Arm: yếu hoặc tê một bên tay chân.
- S – Speech: nói khó, nói đớ hoặc không nói được.
- T – Time: cần gọi cấp cứu ngay và đưa người bệnh đến cơ sở y tế sớm nhất.
“Khi nghi ngờ đột quỵ, tuyệt đối không tự ý cho người bệnh uống thuốc, không cạo gió, không chích lễ hay cho ăn uống vì có thể làm tình trạng nặng thêm. Người bệnh cần được đặt nằm nghiêng an toàn nếu nôn ói, theo dõi hô hấp và nhanh chóng đưa đến bệnh viện có khả năng cấp cứu đột quỵ”, bác sĩ Hùng nhấn mạnh.
Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân đang điều trị, góp phần phát hiện sớm nguy cơ và điều chỉnh hướng chăm sóc phù hợp.
Không chỉ người lớn tuổi, nhiều người trẻ hiện nay cũng đối mặt nguy cơ mắc bệnh tim mạch do thức khuya kéo dài, ăn nhiều đồ dầu mỡ, ít vận động, hút thuốc lá, sử dụng rượu bia thường xuyên và căng thẳng kéo dài.
Anh T.V.H (trú tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) chia sẻ: “Cha của tôi từng bị đột quỵ. Lúc đó, gia đình ai cũng hoang mang, lo lắng và không biết phải sơ cứu thế nào. Sau này được bác sĩ tư vấn, tôi mới hiểu rằng khi có dấu hiệu đột quỵ thì việc đưa người bệnh đến bệnh viện càng sớm càng quan trọng. Đặc biệt, người bị đột quỵ tuyệt đối không nên cạo gió, chích lễ hay tự ý cho uống thuốc vì có thể làm chậm thời gian cấp cứu và khiến tình trạng nặng hơn. Giờ tôi thường xuyên theo dõi huyết áp cho người thân và tìm hiểu thêm kiến thức để phòng ngừa bệnh tim mạch, đột quỵ để đảm bảo sức khỏe cho bản thân và gia đình”.
Cùng quan điểm, chị H.M.K (trú tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) cho biết gia đình từng có người thân bị đột quỵ nên hiện nay chị đặc biệt quan tâm đến việc theo dõi huyết áp và khám sức khỏe định kỳ. “Tôi thấy việc nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ rất quan trọng. Nếu phát hiện sớm và đưa người bệnh đi cấp cứu kịp thời thì cơ hội hồi phục sẽ cao hơn, đồng thời giảm được nguy cơ để lại di chứng nặng nề”, chị H.M.K chia sẻ.
Theo các bác sĩ chuyên khoa tim mạch, phần lớn bệnh tim mạch và đột quỵ có thể phòng ngừa được nếu người dân duy trì lối sống lành mạnh như ăn giảm muối, hạn chế thức ăn nhanh, tăng vận động thể lực, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc và khám sức khỏe định kỳ. “Đừng chờ đến khi có bệnh mới bắt đầu quan tâm đến sức khỏe tim mạch. Việc kiểm tra huyết áp, đường huyết, mỡ máu định kỳ và thay đổi lối sống ngay từ sớm sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và các biến chứng nguy hiểm”, bác sĩ CKII Ngô Văn Hùng khuyến cáo.
Trong bối cảnh bệnh tim mạch và đột quỵ ngày càng có xu hướng trẻ hóa, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về các dấu hiệu cảnh báo sớm và cách xử trí đúng là vô cùng cần thiết. Các bác sĩ khuyến cáo, mỗi người cần chủ động xây dựng lối sống lành mạnh, kiểm tra sức khỏe định kỳ và không chủ quan với những biểu hiện bất thường của cơ thể. Bởi trong nhiều trường hợp, chỉ cần phát hiện sớm và cấp cứu kịp thời có thể cứu sống người bệnh, giảm thiểu di chứng và bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình./.
Bài: Mai Lê - Ảnh: Đình Thi