SỞ Y TẾ TỈNH ĐẮK LẮK

Y tế dự phòng – “Lá chắn” vững vàng trước thách thức dịch bệnh

17/01/2026 04:09

Năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng trong công tác y tế của tỉnh Đắk Lắk khi đối diện với những thay đổi lớn trong bộ máy hành chính, đặc biệt là sự kiện sáp nhập giữa 2 tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên cùng với việc triển khai mô hình chính quyền hai cấp. Trong bối cảnh đó, ngành Y tế Đắk Lắk, đặc biệt là Trung tâm Kiểm soát bệnh tật đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ để không chỉ đáp ứng các yêu cầu mới mà còn chủ động nâng cao chất lượng công tác y tế, đặc biệt trong lĩnh vực phòng chống dịch bệnh, nhằm đảm bảo sự bền vững trong việc xây dựng một hệ thống y tế vững mạnh, sẵn sàng đối phó với những thách thức mới trong giai đoạn phát triển đầy biến động.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh (CDC) Đắk Lắk hiện có Ban giám đốc, 14 khoa, phòng, gồm 3 phòng chức năng và 11 khoa chuyên môn với tổng số 269 viên chức và người lao động, trong đó có 44 người có trình độ sau đại học, 146 người tốt nghiệp đại học, và 54 người có trình độ từ cao đẳng trở xuống, cùng một số nhân viên khác. Mặc dù trong thời gian đầu sau khi sáp nhập có một số gián đoạn và khó khăn, song với sự chỉ đạo của Ban giám đốc CDC cùng sự đoàn kết, quyết tâm của toàn thể cán bộ viên chức, người lao động, CDC Đắk Lắk đã nhanh chóng ổn định và phát triển mạnh mẽ, thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao. TTƯT, thạc sĩ, bác sĩ CKII Hoàng Hải Phúc – Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, cho biết: “Việc sáp nhập và triển khai mô hình chính quyền hai cấp là thách thức lớn, nhưng cũng là cơ hội để ngành Y tế, đặc biệt là lĩnh vực y tế dự phòng tái cơ cấu theo hướng tinh gọn, hiệu quả và chuyên sâu hơn. CDC đã chủ động rà soát, sắp xếp lại tổ chức bộ máy, phân công nhiệm vụ rõ ràng, bảo đảm không để gián đoạn các hoạt động chuyên môn, nhất là công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh trên địa bàn”.

Theo Giám đốc CDC Đắk Lắk, trong bối cảnh dịch bệnh truyền nhiễm vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, cùng với tác động của biến đổi khí hậu, di biến động dân cư và giao thương ngày càng gia tăng, vai trò của y tế dự phòng ngày càng trở nên quan trọng. Xác định vai trò và nhiệm vụ của mình, Trung tâm đã tăng cường hệ thống giám sát dịch tễ, nâng cao năng lực xét nghiệm, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ổ dịch, không để dịch bệnh lan rộng, kéo dài. Bên cạnh đó, CDC Đắk Lắk chú trọng công tác tiêm chủng mở rộng, phòng chống các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như sốt xuất huyết, tay chân miệng, sởi, cúm, bệnh dại… Các chương trình mục tiêu y tế – dân số tiếp tục được triển khai đồng bộ, hiệu quả, góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Công tác truyền thông giáo dục sức khỏe cũng được đổi mới cả về nội dung và hình thức, hướng tới thay đổi hành vi, nâng cao ý thức phòng bệnh của người dân. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý dữ liệu y tế dự phòng, giám sát dịch bệnh từng bước được đẩy mạnh, đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới. Kết quả, trong năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 07 bệnh có số mắc tăng, 14 bệnh giảm và 19 bệnh ổn định so với cùng kỳ năm trước. Không ghi nhận ổ dịch đối với các bệnh truyền nhiễm nhóm A và các bệnh truyền nhiễm mới nổi. Các trường hợp mắc COVID-19 đều được phát hiện và xử lý kịp thời, không để xảy ra lây lan trong cộng đồng.

Công tác tiêm chủng mở rộng, phòng chống các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm được chú trọng.

Được nhận định là năm cao điểm của dịch sốt xuất huyết, tuy nhiên nhờ triển khai sớm và đồng bộ các biện pháp phòng, chống, tình hình dịch bệnh SXH trên địa bàn tỉnh trong năm 2025 được kiểm soát. Toàn tỉnh ghi nhận 9.512 trường hợp mắc, 453 ổ dịch, trong đó có 05 trường hợp tử vong. Các ổ dịch đều được phát hiện kịp thời và xử lý quyết liệt bằng các biện pháp diệt lăng quăng, phun hóa chất, kết hợp đẩy mạnh truyền thông phòng, chống dịch trong cộng đồng. CDC đã tăng cường giám sát, điều tra dịch tễ, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong điều tra véc tơ, xử lý ổ dịch, qua đó hạn chế tối đa nguy cơ bùng phát dịch trên diện rộng.

Đối với bệnh sốt rét, toàn tỉnh ghi nhận 06 trường hợp mắc, đều là các ca ngoại lai tại khu vực phía Tây tỉnh Đắk Lắk. Tình hình sốt rét ổn định, không có trường hợp sốt rét ác tính và không ghi nhận tử vong; dịch sốt rét không xảy ra trên địa bàn. Hoạt động phun, tẩm hóa chất phòng chống véc tơ được triển khai tại các vùng trọng điểm, nguy cơ cao, với 07 đơn vị phía Tây và 03 đơn vị phía Đông, bảo vệ bằng hóa chất cho 63.120 người dân.

Năm 2025 không có trường hợp sốt rét ác tính và không ghi nhận tử vong.

Đối với bệnh tay chân miệng, ghi nhận một số ổ dịch nhỏ xảy ra tại các trường mầm non đã được phát hiện, khoanh vùng và xử lý kịp thời. Duy trì thành quả thanh toán bệnh bại liệt, với 23/24 khu vực đạt tiêu chí loại trừ uốn ván sơ sinh. Xác định tiêm chủng là một trong những “lá chắn” quan trọng để bảo vệ trẻ em và cộng đồng trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, góp phần nâng cao miễn dịch cộng đồng và duy trì sức khỏe bền vững của toàn xã hội, năm 2025, CDC đã nỗ lực triển khai các kế hoạch và hoạt động để công tác tiêm chủng đạt hiệu quả. Đến hết năm 2025, hoạt động tiêm chủng mở rộng được triển khai đầy đủ, các chỉ tiêu cơ bản đạt kế hoạch đề ra. Cụ thể: Tỷ lệ trẻ được tiêm chủng đầy đủ đạt 95,0%; tỷ lệ trẻ được bảo vệ bằng vắc xin uốn ván sơ sinh đạt 93,9%; tỷ lệ tiêm vắc xin viêm gan B sơ sinh trong 24 giờ đầu đạt 88,8%; tỷ lệ trẻ 18 tháng tiêm DPT đạt 94,3%; tỷ lệ trẻ 7 tuổi tiêm Td đạt 94,3%; tỷ lệ trẻ uống đủ liều vắc xin Rota đạt 87,2%; tỷ lệ phụ nữ mang thai tiêm UV2+ đạt 91,8%; tỷ lệ trẻ 18 tháng tiêm vắc xin Sởi – Rubella đạt 95,4%; tỷ lệ trẻ tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản mũi 3 đạt 89,1%. Song song với đó, toàn tỉnh tiếp tục triển khai tiêm bù, tiêm vét cho các đối tượng còn thiếu vắc xin, bao gồm trẻ em năm 2024, trẻ dưới 5 tuổi và trẻ tại các cơ sở giáo dục (mầm non, lớp 1), nhằm bảo đảm mọi trẻ đều được bảo vệ đầy đủ, góp phần nâng cao tỷ lệ bao phủ miễn dịch cộng đồng.

Toàn tỉnh tiếp tục triển khai tiêm bù, tiêm vét cho các đối tượng còn thiếu vắc xin.

Bên cạnh công tác phòng, chống các dịch bệnh truyền nhiễm, CDC cũng tập trung triển khai đồng bộ công tác phòng, chống HIV/AIDS và các bệnh không lây nhiễm. Việc phát hiện, điều trị kịp thời người nhiễm HIV, mở rộng điều trị ARV và Methadone, cùng với các chương trình quản lý, sàng lọc và tư vấn các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch, đã giúp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, giảm nguy cơ lây lan và hạn chế các yếu tố rủi ro, góp phần xây dựng cộng đồng khỏe mạnh và bền vững.

Tuy nhiên, bên cạnh việc nỗ lực triển khai nhiều biện pháp phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm, đạt được những kết quả quan trọng, nhưng một số bệnh vẫn còn diễn biến phức tạp, gây khó khăn trong công tác kiểm soát. Điển hình, bệnh dại trong năm 2025 tiếp tục là mối nguy đáng lo ngại. Toàn tỉnh ghi nhận 07 trường hợp mắc và tử vong, tất cả đều chưa được tiêm vắc xin hoặc sử dụng kháng huyết thanh phòng bệnh dại sau phơi nhiễm, và các ca bệnh đều xảy ra tại khu vực phía Tây tỉnh Đắk Lắk. Sự xuất hiện của các trường hợp này cho thấy mặc dù đã triển khai các chương trình tiêm chủng, truyền thông giáo dục sức khỏe và giám sát dịch tễ tích cực, việc tiếp cận các vùng sâu, vùng xa còn gặp nhiều hạn chế, đồng thời nhận thức và sự chủ động phòng bệnh của một số người dân vẫn chưa đầy đủ, dẫn đến nguy cơ mắc bệnh và tử vong vẫn tồn tại. Dù vậy, có thể thấy rằng, nhờ vào những nỗ lực không ngừng nghỉ của tập thể cán bộ, viên chức và người lao động trong suốt năm 2025, hầu hết các dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn tỉnh đã được khống chế kịp thời, không để xảy ra các ổ dịch lớn hay lây lan diện rộng trong cộng đồng. Thành quả này là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư, từ công tác giám sát, phát hiện sớm, xử lý ổ dịch, đến triển khai các biện pháp phòng, chống dịch đồng bộ như tiêm chủng mở rộng, truyền thông giáo dục sức khỏe, phun hóa chất diệt véc tơ và nâng cao năng lực xét nghiệm tại đơn vị. Những nỗ lực này đã góp phần duy trì ổn định tình hình dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và khẳng định vai trò quan trọng của y tế dự phòng như một “lá chắn” vững chắc trước các thách thức dịch bệnh.

Năm 2025 là một năm đầy thử thách nhưng cũng ghi nhận nhiều thành tựu quan trọng của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật trong công tác y tế dự phòng. Từ việc phòng, chống các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, triển khai tiêm chủng mở rộng, đến quản lý HIV/AIDS và các bệnh không lây nhiễm, các hoạt động đều được tiến hành đồng bộ, kịp thời, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và cộng đồng dân cư. Những kết quả này không chỉ bảo vệ sức khỏe nhân dân mà còn nâng cao năng lực hệ thống y tế, đặc biệt là tuyến cơ sở, tạo nền tảng vững chắc cho việc ứng phó với các tình huống dịch bệnh trong tương lai.

Việc phát hiện, điều trị kịp thời người nhiễm HIV giúp giảm nguy cơ lây lan và hạn chế các yếu tố rủi ro.

Bước sang giai đoạn tiếp theo, với mục tiêu phát triển toàn diện, không chỉ tập trung vào phòng chống dịch bệnh mà còn hướng tới nâng cao sức khỏe và thể trạng và tầm góc người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, CDC sẽ tiếp tục tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm, xử lý kịp thời các ổ dịch, duy trì thành quả tiêm chủng, mở rộng các chương trình phòng, chống HIV/AIDS và quản lý các bệnh mạn tính, đồng thời duy trì và đẩy mạnh công tác truyền thông giáo dục sức khỏe và đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu y tế. Sự chủ động, linh hoạt trong triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh sẽ giúp tỉnh không chỉ ứng phó hiệu quả với các thách thức hiện tại mà còn chủ động phòng ngừa những nguy cơ trong tương lai.

Những nỗ lực không ngừng nghỉ của đội ngũ cán bộ y tế, cùng sự phối hợp của các ban, ngành, địa phương và sự chung tay của cộng đồng sẽ giúp y tế dự phòng chính trở thành “lá chắn” vững vàng bảo vệ sức khỏe nhân dân, góp phần xây dựng một hệ thống y tế bền vững, một cộng đồng khỏe mạnh và sẵn sàng đối mặt với mọi thách thức dịch bệnh trong thời gian tới./.

Bài: Mai Lê; ảnh: Quang Nhật