SỞ Y TẾ TỈNH ĐẮK LẮK

Thay đổi lối sống để đẩy lùi tình trạng béo phì ở trẻ

10/03/2026 02:51

Những năm gần đây, tình trạng trẻ béo phì đang gia tăng nhanh chóng và trở thành một trong những thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình, tình trạng này còn ảnh hưởng đến sức khỏe, làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh nguy hiểm, để lại nhiều hệ lụy lâu dài cho cá nhân, gia đình và xã hội. Tại tỉnh Đắk Lắk, ngành y tế cũng đang tăng cường tuyên truyền, khuyến khích người dân thay đổi lối sống theo hướng lành mạnh để phòng ngừa và kiểm soát tình trạng thừa cân, béo phì.

Theo nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố trên Tạp chí Y khoa The Lancet (Anh), hiện nay toàn cầu có hơn 1 tỷ người mắc béo phì, tương đương cứ 8 người thì có 1 người bị béo phì. Giai đoạn 1990–2022, tỷ lệ béo phì tăng gấp 4 lần ở trẻ em và thanh thiếu niên, đồng thời tăng gấp đôi ở người lớn. Xu hướng này đang gia tăng nhanh tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam nếu không có các biện pháp can thiệp kịp thời.

Trẻ thừa cân béo phì mắc SXH với biến chứng nặng được điều trị tại cơ sở y tế.

Trước thực trạng đáng lo ngại đó, các chuyên gia y tế cho rằng việc nhận diện sớm tình trạng thừa cân, béo phì và hiểu rõ các tiêu chí đánh giá là cơ sở quan trọng để mỗi người chủ động phòng ngừa và kiểm soát cân nặng. Béo phì là tình trạng tích lũy mỡ quá mức trong cơ thể, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Chỉ số khối cơ thể (BMI) thường được sử dụng để đánh giá tình trạng này: BMI từ 25 đến 29,9 được xem là thừa cân, còn từ 30 trở lên được xác định là béo phì. Các chuyên gia y tế cho rằng, phòng chống béo phì hiệu quả cần bắt đầu từ việc thay đổi thói quen sinh hoạt hằng ngày và duy trì lâu dài. Theo Tiến sĩ, bác sĩ Trần Thị Thúy Minh - Trưởng khoa Nhi Tổng hợp Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, những năm gần đây số trẻ em thừa cân, béo phì đến khám và điều trị tại bệnh viện ngày một nhiều. Điều đáng lo ngại là béo phì không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý khác. “Trẻ béo phì dễ gặp nhiều vấn đề sức khỏe như rối loạn chuyển hóa, tăng huyết áp, tiểu đường và đặc biệt là khi mắc các bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, cúm… thì nguy cơ biến chứng sẽ cao hơn. Vì vậy, gia đình cần chú ý xây dựng chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý cho trẻ ngay từ sớm để hạn chế tình trạng béo phì ở trẻ”, bác sĩ Minh khuyến cáo.

Thực tế tại địa phương cho thấy, nhiều gia đình đã bắt đầu quan tâm hơn đến việc kiểm soát cân nặng và xây dựng lối sống lành mạnh cho con em. Chị N.T.L (trú tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) chia sẻ, con trai chị năm nay 10 tuổi, nặng gần 60 kg – vượt khá nhiều so với mức cân nặng trung bình của lứa tuổi. Trước đây, thấy con ăn uống tốt, thân hình mập mạp nên gia đình khá chủ quan, cho rằng đó là dấu hiệu khỏe mạnh. Tuy nhiên, theo thời gian, cháu vận động ngày càng khó khăn, nhanh mệt khi tham gia các hoạt động thể chất. Đáng lo ngại hơn, năm ngoái cháu mắc sốt xuất huyết và tình trạng bệnh trở nặng do thừa cân, béo phì, có thời điểm khiến gia đình vô cùng lo lắng. Sau khi cháu được điều trị và xuất viện, gia đình chị đã quyết tâm thay đổi thói quen sinh hoạt, xây dựng chế độ ăn uống hợp lý hơn và khuyến khích con tăng cường vận động để cải thiện sức khỏe và giảm cân. “Tôi nghĩ nhiều phụ huynh thấy con mập mạp thường chủ quan, cho rằng không ảnh hưởng gì. Nhưng qua trường hợp của con mình, tôi nhận ra béo phì thật sự tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe trẻ. Vì vậy, tôi mong các bậc phụ huynh nên quan tâm sớm đến chế độ ăn uống và vận động của con để tránh tình trạng thừa cân, béo phì”, chị L. chia sẻ.

Trẻ béo phì khi mắc bệnh thường dễ trở nặng nên các phụ huynh cần hết sức lưu ý khi chăm sóc trẻ.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Trần Thị Thúy Minh – Trưởng khoa Nhi Tổng hợp Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, để phòng chống béo phì cho trẻ hiệu quả, trước hết gia đình cần xây dựng cho trẻ chế độ ăn uống khoa học, cân đối giữa các nhóm chất, tăng cường rau xanh, trái cây tươi, hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều dầu mỡ, nước ngọt có đường và các loại bánh kẹo ngọt. Bên cạnh đó, phụ huynh cần kiểm soát khẩu phần ăn của trẻ, tập cho trẻ thói quen ăn đúng bữa, không ăn quá no và hạn chế ăn vặt. Ngoài chế độ dinh dưỡng hợp lý, việc duy trì vận động thể lực thường xuyên cũng rất quan trọng. Trẻ nên được khuyến khích tham gia các hoạt động thể chất phù hợp với lứa tuổi như chạy bộ, đạp xe, bơi lội, chơi thể thao hoặc các hoạt động ngoài trời ít nhất 60 phút mỗi ngày. Bên cạnh đó, cần bảo đảm cho trẻ ngủ đủ giấc, hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính bảng, tivi để tránh tình trạng ít vận động. Bác sĩ Minh cũng khuyến cáo phụ huynh nên theo dõi thường xuyên chiều cao, cân nặng của trẻ để phát hiện sớm dấu hiệu thừa cân, béo phì. Khi trẻ có biểu hiện tăng cân nhanh hoặc chỉ số khối cơ thể vượt ngưỡng khuyến cáo, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được tư vấn và hướng dẫn chế độ dinh dưỡng, luyện tập phù hợp. Việc phòng ngừa và can thiệp sớm sẽ giúp trẻ duy trì cân nặng hợp lý, phát triển khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.

Trước xu hướng thừa cân, béo phì ngày càng gia tăng, các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng việc phòng ngừa cần bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong thói quen sinh hoạt hằng ngày. Khi mỗi gia đình chủ động xây dựng lối sống lành mạnh cho trẻ, điều này không chỉ giúp trẻ phát triển toàn diện mà còn góp phần giảm thiểu nguy cơ bệnh tật, nâng cao chất lượng sức khỏe cộng đồng./.

Bài: Mai Lê - Ảnh: Đình Thi

TreBeoPhiThuaCanBeoPhiChiSoBMISucKhoeCongDongCheDoDinhDuongLoiSongLanhManhPhongChongBeoPhi

Facebook Tweet Mail Google-plus