Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk (CDC Đắk Lắk), từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh ghi nhận hơn 2.000 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng. Đáng chú ý, trong khoảng thời gian từ tuần 37 đến tuần 38, số ca mắc mới tăng cao, có tuần ghi nhận 66 trường hợp, tăng từ 20-25 trường hợp so với các tuần trước đó. Trong thời điểm học sinh đã đi học ổn định, trẻ thường xuyên tiếp xúc gần và sinh hoạt tập trung tại lớp học. Đây là điều kiện thuận lợi để bệnh tay chân miệng lây lan nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời.
Theo bác sĩ Nguyễn Chí Linh, Phó Trưởng khoa, Phụ trách Khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, Kiểm dịch Y tế Quốc tế, CDC Đắk Lắk: : Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút gây ra, lây chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp. Vi rút có thể hiện diện trong dịch tiết mũi họng, nước bọt, dịch từ các nốt phỏng nước và phân của người bệnh. Tại trường học, nhất là các cơ sở giáo dục mầm non, trẻ thường xuyên tiếp xúc gần, dùng chung đồ chơi, vật dụng và có thói quen đưa tay lên miệng. Nếu trẻ mắc bệnh vẫn đến lớp, nguy cơ lây nhiễm cho các bạn cùng lớp và hình thành chùm ca bệnh là đáng lưu ý, nhất là tại các cơ sở giáo dục mầm non, nơi trẻ thường xuyên tiếp xúc gần và dùng chung nhiều đồ chơi, vật dụng.
Chủ động cho trẻ nghỉ học khi mắc bệnh
Trong phòng, chống bệnh tay chân miệng, phát hiện sớm và hạn chế tiếp xúc của trẻ mắc bệnh là biện pháp quan trọng nhằm giảm nguy cơ lây lan. Tuy nhiên, một số phụ huynh vẫn còn tâm lý chủ quan, đưa trẻ đến trường khi có biểu hiện nghi mắc bệnh hoặc chưa hồi phục hoàn toàn. Nguyên nhân có thể do gia đình bận rộn, không có người chăm sóc trẻ tại nhà hoặc lo trẻ nghỉ học ảnh hưởng đến việc học tập. Tuy nhiên, việc cho trẻ mắc bệnh tiếp tục đến trường không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của chính trẻ mà còn làm tăng nguy cơ lây nhiễm cho những trẻ khác.
Trong phòng, chống bệnh tay chân miệng, phát hiện sớm và hạn chế tiếp xúc của trẻ mắc bệnh là biện pháp quan trọng nhằm giảm nguy cơ lây lan.
Chị Nguyễn Thị Mai (phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk) phụ huynh cháu Võ Hoài An đang học tại Trường Mầm non Hoa Cúc là một trong những trường hợp chủ động phối hợp với nhà trường khi phát hiện con có dấu hiệu mắc bệnh tay chân miệng. Chị Mai cho hay, một buổi sáng trước khi đưa con đến lớp, chị phát hiện trên tay và niêm mạc miệng của cháu xuất hiện một số nốt phỏng nước, kèm biểu hiện mệt mỏi, biếng ăn. Dù công việc kinh doanh bận rộn và gia đình không có người thân hỗ trợ chăm sóc cháu, chị vẫn báo cho giáo viên, xin cho con nghỉ học và đưa cháu đi khám. Sau khi được xác định mắc bệnh tay chân miệng, chị thực hiện việc chăm sóc, theo dõi cháu tại nhà và hạn chế để cháu tiếp xúc với những trẻ khác. Khi các triệu chứng bệnh có dấu hiệu thuyên giảm, chị vẫn chưa vội cho con trở lại trường mà đưa cháu đi tái khám và thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Chị Mai chia sẻ: “Dù việc xin nghỉ làm đột xuất ảnh hưởng đến công việc và thu nhập, nhưng nếu cố đưa con đi học thì vừa ảnh hưởng đến sức khỏe của con, vừa có thể lây bệnh cho các bạn. Mỗi phụ huynh nâng cao ý thức, chủ động cho con nghỉ học khi mắc bệnh sẽ góp phần giữ môi trường học tập an toàn cho các cháu”.
Phòng bệnh từ gia đình đến trường học
Cũng theo bác sĩ Nguyễn Chí Linh, để hạn chế sự lây lan của bệnh tay chân miệng, phụ huynh và người chăm sóc trẻ cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh đồng bộ từ gia đình đến trường học. Trong đó, phụ huynh giữ vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm và không đưa trẻ mắc bệnh đến lớp. Phụ huynh cần thường xuyên theo dõi sức khỏe của trẻ, nhất là khi trẻ có biểu hiện sốt, đau họng, biếng ăn, chảy nước bọt nhiều, xuất hiện các vết loét trong miệng hoặc nốt phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, mông. Khi nghi ngờ trẻ mắc bệnh, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn và thực hiện các biện pháp chăm sóc, theo dõi phù hợp. Điều quan trọng là phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ chỉ có biểu hiện nhẹ. Khi trẻ mắc bệnh, cần cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với những trẻ khác và thực hiện vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường theo hướng dẫn. Việc này vừa bảo vệ sức khỏe cho trẻ, vừa góp phần hạn chế nguồn lây trong cộng đồng. Tại gia đình, cần hình thành cho trẻ thói quen rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước sạch, nhất là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Người chăm sóc trẻ cũng cần rửa tay thường xuyên, đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi cho trẻ ăn và sau thay tã, vệ sinh cho trẻ. Đồ chơi, dụng cụ học tập, vật dụng sinh hoạt và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc cần được vệ sinh, làm sạch thường xuyên. Đối với nhà trường, giáo viên cần chủ động theo dõi sức khỏe trẻ trong quá trình học tập, sinh hoạt; kịp thời phát hiện những trường hợp có biểu hiện nghi mắc bệnh để thông báo cho phụ huynh, phối hợp đưa trẻ đi khám và xử lý theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể diễn biến nặng và xuất hiện biến chứng. Vì vậy, Phụ huynh cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao kéo dài, giật mình chới với, run chi, đi loạng choạng, nôn ói nhiều, ngủ li bì, khó đánh thức hoặc thở nhanh, thở bất thường. Khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu này, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và xử trí kịp thời. Phụ huynh cũng không nên tự ý xử lý các nốt phỏng nước hoặc sử dụng thuốc cho trẻ khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.
Phòng bệnh tay chân miệng không chỉ là trách nhiệm của nhà trường hay ngành Y tế mà cần sự phối hợp thường xuyên giữa gia đình - nhà trường - ngành Y tế và cộng đồng. Khi phụ huynh chủ động theo dõi sức khỏe, không đưa trẻ mắc bệnh đến lớp; nhà trường thực hiện tốt vệ sinh, giám sát sức khỏe học sinh và ngành Y tế kịp thời hướng dẫn, xử lý các trường hợp mắc bệnh, nguy cơ lây lan sẽ được hạn chế. Một trẻ mắc bệnh được phát hiện sớm và nghỉ học đúng lúc có thể góp phần ngăn chặn nhiều trường hợp lây nhiễm tiếp theo. Vì vậy, nâng cao ý thức của mỗi phụ huynh chính là một trong những giải pháp thiết thực để bảo vệ sức khỏe trẻ em và xây dựng môi trường học đường an toàn./.
Bài: Mỹ Hạnh - Ảnh: Bảo Trọng