Sức khỏe tinh thần của người mẹ trong suốt hành trình mang thai và nuôi con nhỏ là sợi dây kết nối trực tiếp đến sự phát triển toàn diện của đứa trẻ, quyết định sự hòa hợp, hạnh phúc của gia đình. Khi mẹ giữ được cảm xúc ổn định, biết thư giãn và chủ động chăm sóc bản thân, mẹ sẽ giảm rõ rệt nguy cơ căng thẳng, lo âu và trầm cảm sau sinh.
Theo Tổ chức Y tế thế giới: 10% phụ nữ mang thai và 13% phụ nữ sau sinh trên toàn cầu trải qua các dạng rối loạn tâm thần, trong đó trầm cảm là phổ biến. Không khó để bắt gặp những thay đổi tiêu cực về mặt tâm lý ở các bà mẹ khi bước vào giai đoạn nhạy cảm này. Sự thay đổi đột ngột về nội tiết tố kết hợp với những bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày trở thành "mồi lửa" cho những cơn khủng hoảng tâm lý bùng phát.
Chị N.T.H (trú tại phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk) chia sẻ về trải nghiệm của mình: Khi mang thai, thân nhiệt cơ thể tôi dường như lúc nào cũng nóng hơn. Sự lớn lên từng ngày của thai nhi khiến việc đi lại, sinh hoạt và hoàn thành công việc trở nên vô cùng khó khăn. Chính những mệt mỏi thể xác đó kéo theo sự thay đổi lớn về cảm xúc, khiến bản thân rất dễ nổi nóng, bực bội với mọi người xung quanh.
Thẳng thắn tâm sự, tìm hiểu thông tin từ bác sĩ chuyên khoa, bạn bè, người thân hoặc cộng đồng các bà mẹ mang thai để giải tỏa áp lực tinh thần.
Thực tế, những biểu hiện như lo âu, trầm cảm, hay thậm chí là rối loạn tâm thần sau sinh diễn ra một cách âm thầm, gây quá sức chịu đựng của người mẹ nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời.
Theo bác sĩ chuyên khoa I Niê Thị Lệ Mai, khoa Phụ sản - Bệnh viện đa khoa Thiện Hạnh: Sức khỏe tâm thần của bà mẹ không chỉ là việc không mắc bệnh tâm thần, sức khỏe tâm thần của bà mẹ còn bao gồm khả năng duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh, ổn định về tinh thần và hành vi phù hợp diễn ra liên tục trong suốt giai đoạn mang thai và sau sinh.
Bác sĩ Lệ Mai nhấn mạnh: Trong suốt hành trình mang thai và làm mẹ, sức khỏe cảm xúc của người phụ nữ chính là nguồn lực cốt lõi để bảo vệ cả mẹ và bé. Khi người mẹ giữ được trạng thái cảm xúc ổn định, biết cách thư giãn và chủ động chăm sóc bản thân, nguy cơ đối mặt với căng thẳng, lo âu và trầm cảm sau sinh sẽ giảm đi một cách rõ rệt.
Lớp tiền sản là một trong những nơi giúp giải đáp trực tiếp mọi thắc mắc của phụ huynh về hành trình mang thai, nuôi con.
Việc chăm sóc sức khỏe ngay từ giai đoạn tiền hôn nhân và chủ động trang bị đầy đủ kiến thức thai sản là việc rất quan trọng. Khi người mẹ thiếu kiến thức và không có kỹ năng tự giải tỏa áp lực, sự căng thẳng và hội chứng lo âu hậu sản sẽ kéo đến rất âm thầm. Chú trọng đến sức khỏe tinh thần ngay từ đầu không chỉ giúp người mẹ tự tin, bình tĩnh hơn trong thiên chức nuôi dạy con, mà còn bảo vệ sự hòa hợp và hạnh phúc của cả mái ấm gia đình.
Để chủ động bảo vệ sức khỏe tinh thần trước và sau sinh, các chuyên gia y tế đưa ra những khuyến nghị thiết thực dành cho các thai phụ như:
Tham gia các lớp học tiền sản: Đây là nơi lý tưởng để các sản phụ gặp gỡ, giao lưu, học hỏi kinh nghiệm thực tế và chuẩn bị tâm lý vững vàng cùng những người có chung hoàn cảnh.
Chủ động chia sẻ và kết nối: Đừng giữ những lo lắng, băn khoăn cho riêng mình. Hãy thẳng thắn tâm sự, tìm hiểu thông tin từ bác sĩ chuyên khoa, bạn bè, người thân hoặc cộng đồng các bà mẹ mang thai để giải tỏa áp lực tinh thần, bớt đi những lo âu mơ hồ về quá trình thai sản và cách chăm sóc trẻ sơ sinh.
Tuân thủ nghiêm ngặt lịch khám định kỳ: Việc theo dõi y tế chặt chẽ không chỉ giúp bảo vệ thể chất mà còn giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường về cả tâm sinh lý có thể xuất hiện trong suốt thai kỳ.
Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho bà mẹ là yếu tố quyết định trực tiếp đến trải nghiệm mang thai, sinh nở và tương lai tốt đẹp của đứa trẻ. Gia đình và xã hội cần đồng hành, chia sẻ để mỗi người phụ nữ đều được làm mẹ trong sự bình an và hạnh phúc trọn vẹn./.
Hồng Vân