Thủy tinh thể là một thấu kính trong suốt nằm bên trong mắt, đóng vai trò tập trung ánh sáng lên võng mạc để chúng ta nhìn rõ mọi vật. Đục thủy tinh thể (dân gian gọi là cườm khô, cườm đá) là tình trạng mờ đục của thấu kính, dẫn đến những rối loạn thị giác từ từ do lượng ánh sáng đi đến võng mạc bị giảm sút.
Bác sĩ Hồ Thị Thơm, Phó giám đốc Bệnh viện Mắt Khải Hoàn cho biết: Nguyên nhân thường gặp nhất của đục thủy tinh thể là do quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể ở người lớn tuổi. Dù nhiều người bị đục thủy tinh thể ở cả hai mắt, nhưng đây hoàn toàn không phải bệnh truyền nhiễm và không lây từ mắt này sang mắt khác.
Bên cạnh lão hóa, các chuyên gia y tế cũng cho rằng các yếu tố đẩy nhanh quá trình này bao gồm hút thuốc lá, môi trường sống tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời, chấn thương mắt... Đục thủy tinh thể dễ mắc hơn ở những người có một số bệnh lý nền như bệnh đái tháo đường.
Phát hiện sớm, điều trị đúng lúc giúp bảo vệ đôi mắt và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Bác sĩ Thơm cũng cho biết thêm: Người mắc đái tháo đường có nguy cơ bị đục thủy tinh thể sớm hơn và diễn tiến nhanh hơn người bình thường do lượng đường trong máu tăng cao kéo dài làm thay đổi cấu trúc bên trong thủy tinh thể, khiến mắt mờ dần như nhìn qua một lớp sương mờ.
Biến chứng của đái tháo đường lên mắt không chỉ dừng lại ở đó mà còn có thể làm phức tạp hóa quá trình điều trị. Trường hợp của ông N.T.Tr 65 tuổi, trú tại xã Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk với các biểu hiện mắt nhìn không rõ, gây khó chịu. Ông đã đến cơ sở y tế khám và được chẩn đoán mắt bị đục thủy tinh thể. Tuy nhiên, do có tiền sử mắc bệnh đái tháo đường kèm theo một bên mắt trái tụ nhiều dịch, các bác sĩ chỉ có thể tiến hành thay đục thủy tinh thể cho mắt phải. Câu chuyện của ông Tr. là lời cảnh báo rõ ràng nhất cho việc các biến chứng tiểu đường có thể giới hạn cơ hội phục hồi thị lực toàn diện của người bệnh nếu không được kiểm soát tốt.
Ở giai đoạn đầu, đục thủy tinh thể có thể hoàn toàn không gây ra bất kỳ triệu chứng nào do vùng mờ đục chỉ chiếm một phần nhỏ. Tuy nhiên, khi có các dấu hiệu như nhìn mờ, cảm giác chói mắt, thay đổi cảm nhận màu sắc, giảm thị lực ban đêm, nhìn một hình nhưng thấy thành hai hoặc nhiều hình chồng lên nhau, độ kính đang đeo phải thay đổi thường xuyên nhưng thị lực vẫn không được cải thiện người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được khám mắt toàn diện. Khi biện pháp đeo kính hỗ trợ không còn tác dụng, phẫu thuật là cách duy nhất và hiệu quả nhất để điều trị dứt điểm.
Hiện nay, trang thiết bị hiện đại và kỹ thuật tiên tiến phẫu thuật lấy thủy tinh thể đục và đặt thấu kính nhân tạo thay thế là một trong những phẫu thuật phổ biến, an toàn và đạt hiệu quả cao, mang lại thị lực tốt cho hơn 90% trường hợp. Phẫu thuật Phaco hiện là phương pháp tối ưu với vết mổ nhỏ, thời gian thực hiện ngắn và phục hồi rất nhanh. Nếu người bệnh bị ảnh hưởng ở cả hai mắt, bác sĩ sẽ thực hiện phẫu thuật ở hai thời điểm khác nhau, tùy thuộc vào tình trạng mắt.
Đục thủy tinh thể ở người bệnh đái tháo đường tiến triển rất nhanh. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng thời điểm không chỉ giúp bảo vệ thị lực, hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh./.
Bài, ảnh: Hồng Vân