Xây dựng lịch vệ sinh môi trường diệt lăng quăng bọ gậy
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm có liên quan trực tiếp đến nếp sinh hoạt thường ngày của người dân. Trong đói, thói quen bỏ rác thải bừa bãi sẽ tạo thêm các ổ để muỗi đẻ trứng tại các khu dân cư sinh sống, nhất là xung quanh nhà các hộ dân, dẫn tới nguy cơ muỗi phát triển. Do vậy, nhiều năm qua, bên cạnh việc tiến hành tổng vệ sinh, triệt nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh, ngành Y tế Đắk Lắk đã tăng cường truyền thông nhằm nâng cao ý thức của người dân về phòng chống bệnh sốt xuất huyết.
Bà Đuồng Thị Hạnh, thôn Trung Hòa, xã Dlie Ya, tỉnh Đắk Lắk cho biết, chúng tôi thấy rất bổ ích với các nội dung mà Trạm y tế xã đã tổ chức truyền thông, hướng dẫn vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng để phòng bệnh sốt xuất huyết.
“Sau khi được tham gia buổi truyền thông về bệnh sốt xuất huyết, chúng tôi về nhà dọn dẹp phòng ở sạch sẽ, vận động những người trong gia đình lật úp tất cả các vật dụng chứa nước thải để không cho muỗi vào đẻ trứng, khi đi ngủ phải treo mùng để khỏi bị muỗi đốt” bà Hạnh cho biết.
Ngành Y tế Đắk Lăk kiểm tra và hướng dẫn người dân xử lý nước thải, vệ sinh môi trường tại khu dân cư.
Tại xã Ea Ning, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn xã cũng chỉ mới ghi nhận 2 ca mắc sốt xuất huyết và không có ổ dịch sốt xuất xảy ra trên địa bàn. Ông Nguyễn Tiến Nam- Giám đốc Trạm Y tế xã Ea Ning cho biết, để chủ động phòng bệnh sốt xuất huyết, Trạm Y tế xã đã xây dựng kế hoạch số 19/KH-TYT ngày 30 tháng 01 năm 2026 về phòng, chống bệnh sốt xuất huyết Dengue trên địa bàn. Trong đó, nâng cao ý thức, trách nhiệm của cộng đồng trong việc thay đổi hành vi vệ sinh môi trường và các biện pháp xử lý các dụng cụ chưa nước diệt lăng quăng/ bọ gậy phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết bảo vệ sức khoẻ cá nhân, gia đình và cộng đồng; yêu cầu 100% thôn, buôn tổ chức truyền thông phòng, chống bệnh sốt xuất huyết cho người dân.
“Chúng tôi đã huy động các ban, ngành, đoàn thể và các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội tham gia tuyên truyền, vận động người dân triển khai quyết liệt chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng bọ gậy, diệt muỗi trên địa bàn và thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Đặc biệt, ngay từ đầu tháng 6/2026, khi bắt đầu mưa nhiều, Trạm đã xây dựng lịch vệ sinh môi trường tại 32/32 thôn, buôn, trong đó, huy động tất cả các Tổ xung kích, cộng tác viên y tế và Ban tự quản thôn, buôn cùng tham gia. Trong lịch trịch này, chúng tôi đã yêu cầu Tổ xung kích phối hợp với Ban tự quản và cộng tác viên y tế thôn, buôn phải xuống hộ gia đình hướng dẫn vệ sinh môi trường phòng, chống sốt xuất huyết theo lịch đã phân công, khi có ca bệnh cán bộ phụ trách thôn, buôn được phân công trực tiếp xuống giám sát ca bệnh có biên bản, phải tiến hành giám sát, theo dõi và xử lý kịp thời tránh đẻ dịch bùng phát.” ông Nguyễn Tiến Nam cho biết.
Chủ động trong công tác tuyên truyền phòng, chống sốt xuất huyết
Ngay từ đầu năm 2026, Ngành Y tế Đắk Lắk đã tập trung mọi nguồn lực cùng với các ban, ngành, đoàn thể, chính quyền địa phương thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch sốt xuất huyết. Trong đó, tuyên truyền phòng chống sốt xuất huyết đến mọi người dân, thực hiện các biện pháp phòng dịch như thu gom, hủy các vật dụng phế thải trong nhà và xung quanh nhà, dọn vệ sinh môi trường, khơi thông cống rãnh, lật úp các dụng cụ chứa nước khi không dùng đến để tránh nước đọng. Sắp xếp đồ đạc trong nhà gọn gàng sẽ giúp hạn chế nơi trú ẩn của muỗi. Mặc quần áo dài tay, ngủ màn kể cả ban ngày. Định kỳ phun hóa chất diệt muỗi tại nhà, xung quanh khu vực sinh sống. Đặc biệt, ngày 07/04/2026, Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk cũng đã ban Kế hoạch số 0127/KH-SYT, về việc ban hành kế hoạch phòng, chống sốt xuất huyết Dengue (SXHD) trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk năm 2026. Ngày 14/05/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk cũng ban hành Công văn số 0372/KSBT-PCBTN-KDYTQT về việc tổ chức triển khai các hoạt động hưởng ứng ngày ASEAN phòng, chống bệnh Sốt xuất huyết lần thứ 16 (15/6) năm 2026. Theo đó, các địa phương trên địa bàn tỉnh cũng nhanh chóng triển khai thực hiện nhằm kiểm dịch bệnh, đảm bảo an toàn sức khỏe cho người dân.
“Trạm Y tế xã đã phối hợp UBND xã tổ chức lễ phát động ra quân chiến dịch vệ sinh, diệt loăng quăng, bọ gậy tại tất cả các khu dân cư trên địa bàn. Đồng thời, chủ động các phương án dự phòng và điều trị bệnh theo hướng dẫn của cấp trên. Nhờ vậy, đến nay (ngày 23/6) toàn xã chưa có dịch bệnh xảy ra”, Bà Đinh Thị Kim Phương- Giám đốc Trạm Y tế xã Dur Kmăl cho biết.
Cán bộ Trạm Y tế xã Ea Ning tuyên truyền phòng bệnh sốt xuất huyết tại hộ gia đình.
Theo ghi nhận của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, bệnh sốt xuất huyết hiện đang có nhiều diễn biến phức tạp khi số ca mắc tại tất cả các khu vực trong toàn tỉnh. Đặc biệt, từ tuần thứ 25 đến nay, trung bình mỗi tuần ghi nhận trên 100 ca mắc sốt xuất huyết. Tính đến ngày 01/7, toàn tỉnh đã ghi nhận trên 1.300 ca với 14 ổ dịch đang hoạt động, trong số, riêng trong tuần thứ 26, xã Ea Na có số ca mắc tăng đột biến với 38 ca (từ đầu năm 2026 đến nay là 111 ca mắc); xã Ea Drăng 23 ca mắc (từ đầu năm 2026 đến nay ghi nhận 56 ca mắc).
Theo Thạc sĩ, bác sĩ CK2 Lê Phúc- Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, bên cạnh yếu tố thời tiết thì nguyên nhân gia tăng ca mắc sốt xuất huyết trên địa bàn là do người dân còn chủ quan, lơ là trong công tác phòng ngừa. Trung tâm đã chỉ đạo các đơn vị y tế cơ sở tăng cường truyền thông đến người dân bằng nhiều hình thức; triển khai chiến dịch diệt lăng quăng, bọ gậy và xử lý ổ dịch.
“Chúng tôi dự kiến tiếp tục nâng cao và làm nhanh tập huấn véc tơ để giám sát muỗi, loăng quăng, bọ gậy cho Trạm y tế xã, phường, để nâng cao năng lực của họ, đáp ứng được dự báo nguy cơ, thuận lợi cho dự báo, phòng chống sốt xuất huyết ở từng địa phương. Ngoài ra, Trung tâm cũng đã chủ động xây dựng và đảm bảo hậu cần, máy bơm, vật tư hóa chất sinh phẩm để đáp ứng việc chuẩn đoán và xử lý kịp thời khi mà có dịch xảy ra” bác sĩ Lê Phúc chia sẻ.
Có thể nói, sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lưu hành quanh năm nhưng nhiều nhất là vào mùa mưa, cụ thể là từ tháng 7 đến tháng 11 hằng năm. Hiện nay, tại tỉnh Đắk Lắk đang là mùa cao điểm của dịch sốt xuất huyết, nhằm kiểm soát, không để dịch bệnh lây lan, bùng phát, do vậy, bên cạnh sự nỗ lực của ngành y tế thì mỗi người dân cần chung tay phòng chống bệnh sốt xuất huyết theo bằng việc dọn vệ sinh và diệt lăng quăng bọ gậy. Chỉ cần mỗi nhà duy trì thói quen vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy và chủ động phòng muỗi đốt ngay tại gia đình là đã góp phần ngăn chặn dịch bệnh. Điều quan trọng là biến nhận thức thành hành động. Khi mỗi người dân cùng chung tay thực hiện, công tác phòng, chống sốt xuất huyết mới thực sự đạt hiệu quả.
Bài, ảnh: Bảo Trọng