Cai thuốc lá hoàn toàn có thể thực hiện được nếu người hút có quyết tâm, có phương pháp hỗ trợ phù hợp. Nhiều người sau khi từ bỏ thuốc lá đã nhận thấy sức khỏe được cải thiện rõ rệt, tinh thần thoải mái hơn và chất lượng cuộc sống cũng ngày càng tốt hơn. Một ví dụ điển hình là câu chuyện của ông N. P. B, 65 tuổi (xã Ea Nuôl, tỉnh Đắk Lắk) từng có hơn 30 năm hút thuốc lá. Khi còn trẻ, ông bắt đầu hút thuốc vì tò mò và chịu ảnh hưởng từ bạn bè. Ban đầu chỉ hút vài điếu mỗi ngày, nhưng theo thời gian, số lượng thuốc hút tăng lên. Có những giai đoạn ông hút gần một gói thuốc mỗi ngày. Trong nhiều năm, ông B thường xuyên bị ho vào buổi sáng, cảm thấy khó thở khi làm việc nặng và nhanh mệt khi vận động. Gia đình nhiều lần khuyên ông bỏ thuốc nhưng ông cho rằng mình đã hút quá lâu nên rất khó bỏ. Chỉ đến khi đi khám sức khỏe và được bác sĩ cảnh báo về nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến thuốc lá, ông mới quyết tâm thay đổi. Ông B bắt đầu lập kế hoạch cai thuốc. “Những ngày đầu là khoảng thời gian khó khăn nhất với tôi vì cảm thấy bồn chồn, khó chịu và chỉ muốn hút thuốc trở lại. Sau đó, tôi thay đổi môi trường sống: tránh xa những nơi thường hút thuốc, hạn chế tiếp xúc với các yếu tố gợi nhớ đến thuốc lá và dành nhiều thời gian hơn cho việc đi bộ, tập thể dục nhẹ nhàng. Mỗi khi cảm thấy muốn hút thuốc, tôi uống nước, tập hít thở sâu hoặc đi dạo thay vì cầm điếu thuốc lên như trước đây. Sau vài tuần kiên trì, cơn thèm thuốc giảm dần. Sau một năm, tôi đã hoàn toàn từ bỏ thuốc lá”, ông B thổ lộ.
Điều khiến ông B vui nhất là những thay đổi tích cực trong cơ thể. Ông không còn những cơn ho kéo dài vào buổi sáng, việc đi lại và làm việc trở nên nhẹ nhàng hơn. Ông có thể tập thể dục thường xuyên, ăn uống ngon miệng hơn và dành nhiều thời gian vui chơi cùng gia đình. Ông cho biết việc cai thuốc không chỉ giúp ông bảo vệ sức khỏe mà còn giúp ông cảm thấy mình có trách nhiệm hơn với những người thân yêu.
Người hút thuốc nên cai thuốc càng sớm càng tốt để giảm nguy cơ mắc bệnh.
Bên cạnh người những người cai thuốc thành công nhờ quyết tâm thay đổi, vẫn còn nhiều người phải trải qua một biến cố sức khỏe nghiêm trọng mới nhận ra giá trị của việc từ bỏ thuốc lá. Câu chuyện của ông N.P.V, 58 tuổi (phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) là một ví dụ đáng suy ngẫm. Ông V hút thuốc từ khi còn trẻ, đến nay đã có 40 năm gắn bó với thuốc lá khiến ông bị lệ thuộc rất lớn. Gia đình nhiều lần khuyên ông bỏ thuốc lá nhưng ông luôn miệng cho rằng: “bỏ vợ còn dễ hơn bỏ thuốc”. Câu nói này tưởng chừng như chỉ là lời nói đùa nhưng điều này cho thấy mức độ nghiện của ông quá nặng khó có thể từ bỏ được. Tuy nhiên, đến một ngày, sức khỏe của ông V bắt đầu giảm sút rõ rệt. Ông thường xuyên khó thở, đi bộ một đoạn ngắn cũng thấy mệt. Ban đầu ông nghĩ đó chỉ là dấu hiệu của tuổi tác, nhưng sau khi đi khám, bác sĩ chẩn đoán ông mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, một căn bệnh thường liên quan đến quá trình tiếp xúc lâu dài với khói thuốc lá. Bác sĩ cảnh báo ông V phải cai thuốc lá thì mới làm chậm sự tiến triển của bệnh. Nếu tiếp tục hút thuốc, tổn thương ở phổi có thể nặng hơn, các triệu chứng khó thở và suy giảm chức năng hô hấp có thể ngày càng gia tăng. Lúc này ông V mới thấy tác hại của việc hút thuốc lá.
Từ câu chuyện của ông V cũng là lời cảnh tỉnh cho những người đang hút thuốc lá: Đừng đợi đến khi bác sĩ nói mình mắc bệnh mới bắt đầu cai thuốc. Hãy bỏ thuốc khi cơ thể còn khỏe, vì lúc đó chúng ta có nhiều cơ hội bảo vệ sức khỏe hơn.
Theo bác sĩ Rmah Lương, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Đắk Lắk: Thuốc lá chứa hàng nghìn chất hóa học, trong đó có nhiều chất độc hại và chất có khả năng gây ung thư. Khi khói thuốc đi vào cơ thể, các chất này ảnh hưởng trực tiếp đến phổi, tim, mạch máu và nhiều cơ quan khác. Người hút thuốc có nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng như ung thư phổi, ung thư thanh quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh tim mạch, đột quỵ và nhiều loại ung thư khác. Không chỉ vậy, thuốc lá còn làm suy giảm hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ mắc bệnh và lâu hồi phục hơn. Tác hại của thuốc lá không chỉ dừng lại ở người hút. Khói thuốc lá thụ động cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người xung quanh. Trẻ em sống trong môi trường có khói thuốc dễ mắc các bệnh về đường hô hấp, viêm tai giữa và hen suyễn. Phụ nữ mang thai tiếp xúc với khói thuốc có nguy cơ sinh non hoặc sinh con nhẹ cân cao hơn. Người cao tuổi và những người có bệnh nền cũng dễ gặp biến chứng khi thường xuyên hít phải khói thuốc. Vì vậy, mỗi điếu thuốc được hút không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của một người mà còn tác động đến cả gia đình và cộng đồng.
“Người hút thuốc nên cai thuốc càng sớm càng tốt để giảm nguy cơ mắc bệnh. Đối với những người đã hút thuốc trong thời gian dài, việc cai thuốc có thể gặp nhiều khó khăn nhưng hoàn toàn không phải là điều không thể. Điều quan trọng là cần có sự quyết tâm, kiên trì và lựa chọn phương pháp phù hợp. Bác sĩ cũng khuyên rằng người muốn cai thuốc nên xác định rõ lý do mình muốn bỏ thuốc, chẳng hạn như bảo vệ sức khỏe, chăm sóc gia đình hoặc nâng cao chất lượng cuộc sống. Việc đặt ra mục tiêu cụ thể sẽ giúp người cai thuốc có thêm động lực trong quá trình thay đổi thói quen. Bên cạnh đó, người cai thuốc cần xây dựng lối sống lành mạnh như tập thể dục thường xuyên, ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và giữ tinh thần tích cực. Trong trường hợp gặp khó khăn, người hút thuốc có thể tìm đến các cơ sở y tế để được bác sĩ tư vấn và hỗ trợ bằng những phương pháp phù hợp”, bác sĩ R’Mah Lương cho biết thêm.
Sức khỏe là tài sản quý giá nhất, và việc cai thuốc lá thành công chính là một trong những việc làm có ý nghĩa nhất mà người hút thuốc có thể dành cho bản thân và gia đình. Hãy bắt đầu hành trình cai thuốc lá ngay hôm nay. Một cuộc sống không khói thuốc sẽ mang lại cơ thể khỏe mạnh hơn và một tương lai tốt đẹp hơn./.
Bài: Mỹ Hạnh - Ảnh: Bảo Trọng