Buôn Đrăng Phốk hiện có 147 hộ với 539 nhân khẩu, trong đó khoảng 70% là đồng bào dân tộc thiểu số. Phần lớn người dân sống bằng nghề làm rẫy, nhiều hộ thường xuyên đi rừng, ngủ rẫy nên việc tiếp cận các dịch vụ y tế gặp nhiều khó khăn. Tính đến ngày 5/8/2026, buôn có 84 trẻ trong độ tuổi tiêm chủng. Khoảng cách từ buôn đến Trạm Y tế xã Buôn Đôn hơn 20 km, đường xá đi lại không thuận lợi nên việc đưa trẻ đến trạm tiêm chủng đúng lịch không phải là điều dễ thực hiện đối với tất cả các gia đình. Trước thực tế đó, Trạm Y tế xã Buôn Đôn đã tổ chức tiêm lưu động, đặt điểm tiêm ngoài trạm tại nhà cộng đồng buôn Đrăng Phốk, tổ chức tiêm chủng định kỳ vào ngày 16 hằng tháng, đưa vắc xin đến gần hơn với trẻ em vùng lõi Vườn Quốc gia Yok Đôn, giảm bớt khó khăn di chuyển cho người dân và đảm bảo tỷ lệ tiêm đủ liều, đúng lịch cho trẻ.
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, tiêm chủng là một trong những biện pháp y tế dự phòng hiệu quả nhất, giúp phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, sởi, viêm gan B... Khi trẻ được tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch, không chỉ sức khỏe của từng cá nhân được bảo vệ mà còn góp phần tạo miễn dịch cộng đồng, hạn chế nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Vì vậy, để duy trì tỷ lệ bao phủ vắc xin tại địa bàn đặc thù như buôn Đrăng Phốk, phía sau mỗi buổi tiêm chủng là sự chuẩn bị chu đáo cùng những nỗ lực, kiên trì của đội ngũ cán bộ y tế cơ sở.
Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ.
Đúng 7 giờ sáng ngày 16 hằng tháng, cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn lại tất bật chuẩn bị cho chuyến công tác quen thuộc vào buôn Đrăng Phốk. Từng lọ vắc xin được kiểm tra cẩn thận, xếp ngay ngắn trong hộp bảo quản chuyên dụng để bảo đảm đúng nhiệt độ theo quy định. Cùng với bơm kim tiêm, thuốc chống sốc phản vệ, sổ theo dõi tiêm chủng và các vật tư y tế cần thiết, tất cả được chất lên xe trước khi đoàn lên đường. Hơn 20 km từ trạm y tế đến buôn Đrăng Phốk không phải là quãng đường quá xa nhưng mỗi chuyến đi đều đòi hỏi sự cẩn trọng. Vào mùa mưa, những cơn mưa bất chợt khiến việc vận chuyển và bảo quản vắc xin càng phải được thực hiện nghiêm ngặt để bảo đảm chất lượng. Đến nhà sinh hoạt cộng đồng của buôn, cán bộ y tế nhanh chóng bố trí khu vực khám sàng lọc, tư vấn, tiêm chủng và theo dõi sau tiêm. Trong khi nhiều phụ huynh đưa con đến điểm tiêm theo lịch hẹn, vẫn còn một số gia đình vì bận việc hoặc còn e ngại nên chưa đưa trẻ đến. Không chờ đợi, cán bộ y tế lại xách theo hộp bảo quản vắc xin, mang theo sổ theo dõi, đi bộ đến từng nhà để tuyên truyền, vận động và tiêm chủng cho những trẻ đủ điều kiện. Hình ảnh cán bộ y tế mang theo hộp vắc xin đi bộ qua từng con đường trong buôn đã trở nên quen thuộc với người dân Đrăng Phốk. Với mỗi cán bộ y tế, vất vả không phải là vấn đề mà điều quan trọng là không để bất kỳ trẻ nào bỏ lỡ lịch tiêm chỉ vì khoảng cách hay sự chần chừ của phụ huynh. Y sĩ Bun Giỏi Knul, cán bộ phụ trách Chương trình Tiêm chủng mở rộng của Trạm Y tế xã Buôn Đôn, cho biết: Việc tổ chức điểm tiêm lưu động tại buôn Đrăng Phốk là giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Vì Trạm ở xa nên nếu chỉ tổ chức tiêm tại đây thì nhiều gia đình sẽ ngại đưa con đi, nhất là những hộ có hoàn cảnh khó khăn hoặc không có phương tiện. Vì vậy, hằng tháng chúng tôi đều mang vắc xin vào tận buôn. Ngoài việc khám sàng lọc, tiêm chủng, cán bộ còn tư vấn để phụ huynh hiểu rõ lợi ích của vắc xin và yên tâm theo dõi trẻ sau tiêm.
Người dân được cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn tư vấn, giới thiệu về vắc xin để tiêm cho trẻ.
Theo Y sĩ Bun Giỏi Knul, để một buổi tiêm chủng diễn ra an toàn, cán bộ y tế phải chuẩn bị từ nhiều ngày trước. Danh sách trẻ được rà soát, đối chiếu với sổ quản lý; vắc xin và vật tư được kiểm tra kỹ; dây chuyền lạnh được bảo đảm trong suốt quá trình vận chuyển. Sau khi tiêm, tất cả trẻ đều được theo dõi tại điểm tiêm theo đúng quy định trước khi trở về nhà. Không chỉ vượt qua những khó khăn trong quá trình tổ chức buổi tiêm, cán bộ y tế còn phải kiên trì thay đổi nhận thức của người dân về vai trò của vắc xin. Bà Lê Thị Ánh Tuyết, cộng tác viên y tế buôn Đrăng Phốk chia sẻ: “Hiện nay khó khăn lớn nhất không còn là khoảng cách địa lý mà là tâm lý e ngại của một bộ phận phụ huynh. Nhiều gia đình vẫn chưa thấy hết tầm quan trọng của tiêm chủng. Họ sợ sau khi tiêm trẻ bị sốt thì cha mẹ phải nghỉ làm để chăm con nên ngại đưa trẻ đi tiêm. Vì vậy, gần đến ngày tiêm, chúng tôi đều gọi điện nhắc từng gia đình. Đến ngày hẹn mà chưa thấy trẻ đến, chúng tôi phải đến tận nhà vận động, có trường hợp còn chở cả mẹ và bé ra điểm tiêm. Nhiều lúc cán bộ tiêm chủng phải mang theo hộp bảo quản vắc xin đến tận nhà để tiêm cho trẻ”.
Những cuộc gọi nhắc lịch, những lần đến tận nhà vận động hay những buổi xách hộp bảo quản vắc xin đi khắp buôn đã dần mang lại hiệu quả. Nhận thức của người dân về tiêm chủng từng bước được nâng lên. Nếu trước đây nhiều phụ huynh còn e ngại hoặc chần chừ không cho trẻ tiêm chủng thì nay phần lớn đã hiểu rõ lợi ích của vắc xin, hình thành thói quen tiêm đúng lịch. Không ít gia đình còn chủ động theo dõi lịch tiêm, phối hợp với cán bộ y tế để bảo đảm con được tiêm đầy đủ các mũi theo quy định. Ông Y Blâm Buôn Ja, người dân buôn Đrăng Phốk, cho biết: Gia đình có bốn người con và tất cả đều được tiêm chủng đầy đủ. Tháng nào cán bộ y tế cũng vào buôn tiêm cho các cháu nên rất thuận tiện. Các con tôi đều được tiêm đúng lịch, sức khỏe tốt. Mỗi lần tiêm, cán bộ đều hướng dẫn rất kỹ cách theo dõi sau tiêm nên gia đình rất yên tâm.
Bên cạnh tiêm vắc xin, cán bộ y tế còn tuyên truyền cho người dân về việc thực hiện các biện pháp phòng các bệnh truyền nhiễm trong mùa mưa.
Cùng chung suy nghĩ, bà H’Tân Knul chia sẻ: Trước đây bà từng lo lắng khi thấy trẻ có biểu hiện sốt sau tiêm. Tuy nhiên, sau khi được cán bộ y tế giải thích đây là phản ứng thông thường và hướng dẫn cách chăm sóc, bà luôn đưa con đi tiêm đầy đủ theo lịch.
Đối với cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn, ngày 16 hằng tháng không chỉ là ngày tổ chức một buổi tiêm chủng mà còn là ngày cán bộ y tế thực hiện hành trình mang “lá chắn” phòng bệnh đến với trẻ em vùng lõi Vườn Quốc gia Yok Đôn. Từ việc chuẩn bị vắc xin, bảo đảm dây chuyền lạnh, khám sàng lọc, theo dõi sau tiêm đến việc đi từng nhà vận động và tiêm cho trẻ, tất cả đều hướng đến mục tiêu không để bất kỳ trẻ em nào bị bỏ lỡ cơ hội được bảo vệ trước các bệnh truyền nhiễm.
Những chuyến đi lặng lẽ ấy không chỉ giúp duy trì tỷ lệ bao phủ vắc xin tại buôn Đrăng Phốk mà còn góp phần khẳng định vai trò của y tế cơ sở trong chăm sóc sức khỏe ban đầu. Khi những mũi tiêm được thực hiện đầy đủ, đúng lịch, không chỉ từng em nhỏ được bảo vệ mà cả cộng đồng cũng được bảo vệ, tạo nền tảng quan trọng để phòng, chống dịch bệnh và nâng cao chất lượng sống cho người dân ở vùng sâu, vùng xa./.
Bài: Mai Lê - Ảnh: Đình Thi