Theo kế hoạch của Sở Y tế, tất cả trẻ nhập học tại các cơ sở giáo dục mầm non và học sinh lớp 1 tại các trường tiểu học, cả công lập và ngoài công lập, đều thuộc diện rà soát tiền sử tiêm chủng. Hoạt động nhằm tăng tỷ lệ bao phủ vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, chủ động phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm có vắc xin dự phòng. Mục tiêu đặt ra là 100% trẻ được kiểm tra tiền sử tiêm chủng khi nhập học; trong số trẻ được xác định chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ liều các vắc xin sởi, sởi-rubella, bại liệt và viêm não Nhật Bản, ít nhất 90% được tiêm chủng bù liều.
Tại các trường học, giáo viên chủ nhiệm sẽ thông tin đến cha mẹ, người chăm sóc trẻ về mục đích, ý nghĩa và cách thức triển khai. Phụ huynh được đề nghị cung cấp bản phô tô hoặc ảnh chụp sổ, phiếu tiêm chủng cá nhân của trẻ cùng hồ sơ nhập học. Trường hợp sử dụng Sổ tiêm chủng điện tử, phụ huynh có thể cung cấp thông tin trên ứng dụng để phục vụ việc đối chiếu. Đối với những trẻ đã tiêm nhưng gia đình không còn giữ sổ hoặc phiếu tiêm chủng, phụ huynh có thể liên hệ cơ sở đã thực hiện tiêm để được cấp lại thông tin hoặc sử dụng dữ liệu trên Sổ tiêm chủng điện tử. Việc cung cấp đầy đủ thông tin ngay từ đầu giúp hạn chế thiếu hoặc sai lệch dữ liệu, đồng thời tạo thuận lợi cho cán bộ y tế khi đối chiếu với Hệ thống Quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia và Sổ quản lý tiêm chủng trẻ em. Những trường hợp chưa đầy đủ thông tin sẽ được cơ sở y tế cập nhật, bổ sung hồ sơ; nếu chưa có dữ liệu trên hệ thống, cán bộ y tế sẽ tạo mới đối tượng sau khi kiểm tra kỹ nhằm tránh trùng lặp. Chị Trịnh Thị Mai Hòa (trú tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk), chia sẻ: “Con tôi đang học lớp 2 tại Trường Tiểu học Quốc Tế. Hôm qua, cô giáo chủ nhiệm của bé vừa thông báo đề nghị các phụ huynh trong lớp điền vào danh sách rà soát các mũi tiêm vắc xin có thành phần uốn ván và bạch hầu cho trẻ. Đồng thời, nhà trường cũng gửi phiếu đăng ký tiêm vắc xin Td tại trường cho con. Tôi thấy việc làm này của nhà trường và ngành Y tế rất cần thiết, vì giúp phụ huynh biết được con mình đã tiêm những mũi nào, còn thiếu mũi nào để chủ động bổ sung. Gia đình tôi sẽ phối hợp cung cấp đầy đủ thông tin và đăng ký tiêm cho con theo hướng dẫn của nhà trường, ngành Y tế”.
Các cơ sở giáo dục phối hợp với y tế cơ sở để kiểm tra tiền sử tiêm vắc xin nhằm đảm bảo bảo tất cả học sinh được tiêm đủ vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng.
Theo kế hoạch, việc thu thập hồ sơ tiêm chủng dự kiến hoàn thành trước tháng 10/2026. Sau khi tiếp nhận thông tin, Trạm Y tế xã, phường sẽ đối chiếu tiền sử tiêm chủng của trẻ với dữ liệu trên Hệ thống Quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia và Sổ quản lý tiêm chủng trẻ em; đồng thời cập nhật, bổ sung những trường hợp thông tin chưa đầy đủ. Công tác rà soát dự kiến hoàn thành trước tháng 11/2026. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, ngành Y tế lập danh sách trẻ chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ liều để phối hợp với nhà trường thông báo cho gia đình, đăng ký và xây dựng kế hoạch tiêm chủng bù liều. Các vắc xin được triển khai trong đợt này gồm sởi, sởi-rubella (MR), bại liệt (bOPV, IPV) và viêm não Nhật Bản (VNNB). Việc tiêm bù liều dự kiến thực hiện trong tháng 11-12/2026, có thể tổ chức thành đợt riêng hoặc lồng ghép với các buổi tiêm chủng thường xuyên. Tùy tình hình thực tế, các điểm tiêm chủng lưu động có thể được tổ chức tại trường học, thôn, buôn, khu phố. Đối với trẻ chưa tiêm hoặc phải hoãn tiêm, Trạm Y tế tiếp tục rà soát, xây dựng kế hoạch tiêm vét, dự kiến thực hiện từ tháng 1 đến tháng 4/2027. Thạc sĩ, bác sĩ CKII Lê Phúc - Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, cho biết: “Việc kiểm tra tiền sử và tiêm chủng bù liều được triển khai nhằm góp phần nâng cao tỷ lệ trẻ được tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch. Vì vậy, sự phối hợp của phụ huynh trong việc cung cấp thông tin, hồ sơ tiêm chủng và đưa trẻ tham gia tiêm bù khi có chỉ định là một trong những yếu tố quan trọng để hoạt động được triển khai đầy đủ, chính xác và an toàn”.
Trong quá trình tổ chức tiêm, trẻ được khám sàng lọc trước tiêm theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Sau tiêm, trẻ được theo dõi tối thiểu 30 phút tại điểm tiêm chủng và tiếp tục theo dõi tại cơ sở giáo dục hoặc tại nhà ít nhất 24 giờ. Những trường hợp có phản ứng nặng sau tiêm sẽ được theo dõi, báo cáo và xử trí theo quy định.
Ngành Y tế và Giáo dục tiếp tục đẩy mạnh truyền thông để cha mẹ, người chăm sóc trẻ hiểu rõ mục đích, lợi ích của việc kiểm tra tiền sử và tiêm chủng bù liều, từ đó chủ động phối hợp thực hiện. Khi gia đình, nhà trường và cơ sở y tế cùng tham gia, thông tin về lịch sử tiêm chủng của trẻ sẽ được xác định đầy đủ, chính xác hơn, góp phần bảo đảm trẻ được tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch và chủ động phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm có vắc xin dự phòng./.
Bài: Mai Lê - Ảnh: Bảo Trọng