Gần 5 năm mong con, chị N.T.N., 34 tuổi, cùng chồng đã trải qua nhiều phương pháp, từ điều trị bằng thuốc, các phương pháp dân gian đến IUI nhưng chưa đạt kết quả. Thời gian đầu, hai vợ chồng chưa chủ động tìm nguyên nhân mà tiếp tục chờ đợi, thử nhiều cách khác nhau. Đến khi tìm đến cơ sở chuyên khoa, hành trình tìm con đã kéo dài nhiều năm. Lúc này, tuổi của người vợ cũng là yếu tố cần được tính đến khi đánh giá khả năng sinh sản và lựa chọn hướng điều trị.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 1/6 người trong độ tuổi sinh sản trên thế giới từng trải qua tình trạng vô sinh. Vô sinh có thể xuất phát từ nam giới, nữ giới, cả hai hoặc không xác định được nguyên nhân.
Theo bác sĩ Hồ Thị Thảo, Đơn nguyên Hỗ trợ sinh sản - Nam học, Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh, nguyên nhân vô sinh, hiếm muộn ở phụ nữ có thể liên quan đến buồng trứng, tử cung, vòi trứng hoặc các rối loạn nội tiết; ở nam giới có thể liên quan đến số lượng, chất lượng và khả năng di động của tinh trùng. Cũng có những trường hợp dù được thăm khám nhưng chưa xác định được nguyên nhân rõ ràng. Tuổi là một trong những yếu tố được xem xét khi đánh giá khả năng sinh sản và lựa chọn phương pháp điều trị. Theo các hướng dẫn chuyên môn, không phải trường hợp nào cũng cần chờ đến khi việc mong con kéo dài mới đi khám. Với phụ nữ dưới 35 tuổi, việc đánh giá khả năng sinh sản thường được khuyến nghị sau 12 tháng quan hệ tình dục đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai mà chưa có thai; từ 35 tuổi trở lên, thời gian này rút xuống còn 6 tháng. Những trường hợp có tiền sử bệnh lý hoặc yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản có thể cần được đánh giá sớm hơn, thay vì chờ đủ thời gian trên.
Bác sĩ Hồ Thị Thảo thăm khám, tư vấn sức khỏe sinh sản giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Việc đánh giá cũng không chỉ dành cho người vợ. Vô sinh có thể liên quan đến yếu tố nam, yếu tố nữ hoặc cả hai, vì vậy các chuyên gia khuyến nghị đánh giá song song cả hai vợ chồng. Xác định nguyên nhân giúp bác sĩ có thêm cơ sở lựa chọn hướng điều trị phù hợp, thay vì áp dụng một phương pháp giống nhau cho mọi trường hợp. Không phải cặp vợ chồng hiếm muộn nào cũng cần thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Tùy nguyên nhân, tuổi và tình trạng sức khỏe sinh sản, bác sĩ có thể lựa chọn điều trị bằng thuốc, IUI hoặc IVF. WHO cũng khuyến nghị chăm sóc vô sinh theo hướng từng bước, từ những biện pháp phù hợp, ít phức tạp hơn đến các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản khi có chỉ định. Không chỉ ảnh hưởng đến khả năng có con, vô sinh, hiếm muộn còn có thể tác động đến sức khỏe tinh thần, các mối quan hệ và gây thêm gánh nặng tài chính trong quá trình điều trị. Chăm sóc vô sinh không chỉ hướng đến mục tiêu có thai mà còn cần quan tâm đến sức khỏe tâm lý - xã hội của người bệnh.
Với các cặp vợ chồng mong con, tìm đúng nguyên nhân là bước đầu để lựa chọn hướng điều trị phù hợp. Thay vì tiếp tục chờ đợi hoặc tự điều trị, việc đánh giá sức khỏe sinh sản của cả hai vợ chồng giúp quá trình điều trị có cơ sở hơn, hạn chế việc áp dụng những phương pháp không phù hợp với nguyên nhân. Khi đã xác định được nguyên nhân và có hướng điều trị, người bệnh cần tuân thủ chỉ định, tái khám đúng hẹn và phối hợp với bác sĩ trong suốt quá trình điều trị. Chủ động thăm khám, điều trị đúng hướng và theo dõi đầy đủ cũng giúp các cặp vợ chồng chủ động hơn với sức khỏe sinh sản và cuộc sống của mình.
Bài: Thu Phượng - Ảnh: Đình Thi