Gần 30 năm gắn bó với hoạt động y tế dự phòng, một trong những dấu ấn quan trọng nhất của bác sĩ Hoàng Hải Phúc là những đóng góp mang tính đột phá trong công tác phòng, chống và loại trừ sốt rét trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Ông đã dành nhiều tâm huyết để tham mưu Sở Y tế xây dựng chiến lược giai đoạn 2015 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2030; chủ trì và tham gia hàng loạt nghiên cứu khoa học, cung cấp những luận cứ khoa học quan trọng, thiết thực để đưa ra các giải pháp phòng, chống sốt rét hiệu quả, như: nghiên cứu tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng sốt rét và một số yếu tố nguy cơ ở nhóm dân di cư tự do; đánh giá kết quả giám sát ca bệnh tại tuyến cơ sở, tình hình nhân lực y tế làm công tác phòng, chống sốt rét; đánh giá đa quốc gia về các phương pháp thu thập muỗi trưởng thành tại một số nước châu Á… Trong hành trình nhiều gian nan nhưng cũng đầy tự hào ấy, bác sĩ Phúc đã từng gặp phải những sự việc đau xót khiến ông luôn đau đáu mãi nhiều năm về sau. “Có một trường hợp mà đến giờ tôi vẫn không thể nào quên. Đó là vào năm 2017, một cháu bé ở buôn Drang Phốk, xã Krông Na, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk cũ, không may tử vong sau khi được chẩn đoán nhầm là sốt amidan, trong khi thực tế là sốt rét. Cái chết của cháu khiến chúng tôi, những người làm công tác y tế dự phòng, day dứt rất nhiều. Chúng tôi cứ tự hỏi: Vì sao bệnh lại xảy ra ở đây? Véc-tơ truyền bệnh là loài nào, ở đâu? Và quan trọng nhất là phải làm thế nào để những trường hợp tương tự không tiếp tục xảy ra? Chính những câu hỏi đó thôi thúc tôi cùng anh em trong đoàn phải đi tìm cho bằng được câu trả lời. Những ngày ấy thực sự rất vất vả. Chúng tôi di chuyển liên tục, đi vào những khu vực rừng sâu, những nơi được xác định có nguy cơ cao để nằm vùng, theo dõi và bắt muỗi. Có những lúc cán bộ y tế phải ngồi ngay trong chuồng gia súc để bắt muỗi. Từ chập tối cho đến nửa đêm, có khi gần sáng, anh em cứ kiên nhẫn ngồi chờ. Khi những con muỗi đậu xuống là phải nhanh chóng bắt lấy để đưa về phục vụ công tác điều tra. Công việc ấy nghe có vẻ đơn giản, nhưng thực tế rất gian nan. Đêm hôm, ở giữa rừng, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn, lại phải kiên trì hàng giờ đồng hồ chỉ để bắt được những mẫu muỗi cần thiết. Sau quá trình điều tra, cuối cùng chúng tôi đã xác định được véc-tơ truyền bệnh chính tại địa bàn. Đây là kết quả rất quan trọng, bởi khi biết được véc-tơ truyền bệnh là gì thì chúng ta mới có cơ sở để lựa chọn các biện pháp phòng, chống phù hợp với từng địa bàn. Nhưng đằng sau kết quả đó, trong quá trình điều tra, một đồng nghiệp của chúng tôi đã mắc sốt rét. Anh ấy phải điều trị và bị tái phát đến ba lần mới khỏi. Đó là điều khiến tôi càng thấm thía sự vất vả và cả những nguy hiểm mà cán bộ y tế dự phòng phải đối mặt trong công việc của mình”, bác sĩ Hoàng Hải Phúc chia sẻ.
Ngày mới bước vào nghề, các sĩ Hoàng Hải Phúc từng mơ ước trở thành một bác sĩ phẫu thuật giỏi. Nhưng sau khi tốt nghiệp, ông được phân công về làm công tác y tế dự phòng. Những ngày đầu xuống cơ sở điều tra muỗi sốt xuất huyết, ông được người dân gọi vui là “bác sĩ muỗi”. Khi cùng đồng nghiệp đặt bẫy bắt chuột, tìm bọ chét để giám sát nguy cơ bệnh dịch hạch, ông lại trở thành “bác sĩ chuột, bọ chét”, hoặc khi làm công tác phòng chống sốt rét, đồng nghiệp cũng gọi vui bằng tên thân mật “Phúc sốt rét”!. Đôi khi ông cũng chạnh lòng, nhưng rồi ông nhận ra, nghề mình chọn không nhất thiết phải có ánh đèn phòng mổ hay những ca phẫu thuật được nhiều người biết đến. Nếu việc mình làm giúp một buôn làng không xảy ra dịch bệnh, giúp một gia đình tránh được mất mát, giúp một đứa trẻ được bảo vệ bởi vaccine thì công việc ấy đã vô cùng ý nghĩa. Và ông vui vẻ đón nhận những tên gọi, biệt danh ấy, xem đó là những ghi nhận trong sự nghiệp làm nghề của mình.
Bác sĩ KII Hoàng Hải Phúc - Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk được phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú năm 2024.
Năm 2022, bác sĩ Hoàng Hải Phúc được giao phụ trách Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 đang diễn ra phức tạp trên địa bàn tỉnh nói riêng, cả nước nói chung. Với vị trí, vai trò là người đứng đầu hệ thống y tế dự phòng của tỉnh, trọng trách vô cùng nặng nề, ông không những đưa ra các biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo chung mà còn trực tiếp xuống hiện trường ổ dịch để giám sát, đánh giá, chỉ đạo và đưa ra những biện pháp chống dịch thiết thực nhất. Ông đã cùng đồng nghiệp đi qua những thời điểm cam go nhất từ công cuộc phòng chống dịch COVID-19, một trong những đại dịch mang tính lịch sử toàn cầu đến đợt dịch bạch hầu và các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, tái nổi như sốt xuất huyết, tay chân miệng, viêm não… và đặc biệt là công tác phòng chống dịch bệnh trong đợt lũ lịch sử tháng 11/2025 ở Đông Đắk Lắk. Ở đâu có nguy cơ, ở đó có sự chỉ đạo sát sao của người đứng đầu ngành y tế dự phòng. Không chỉ tập trung dập dịch khi bệnh đã xảy ra, người lãnh đạo ấy đặc biệt chú trọng giám sát, phát hiện sớm nguy cơ, chủ động các giải pháp phòng bệnh và nâng cao nhận thức cộng đồng. Với cách chỉ đạo nhanh, quyết liệt, sát cơ sở và luôn đồng hành cùng đồng nghiệp, nhiều dịch bệnh được phát hiện, xử lý và khống chế kịp thời.
Bác sĩ KII Hoàng Hải Phúc trực tiếp xuống hiện trường để đánh giá, giám sát và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch sát thực tế.
Trong suốt chiều dài sự nghiệp y tế dự phòng, bác sĩ Hoàng Hải Phúc luôn nhận được sự quý mến và tin tưởng của đồng nghiệp không chỉ bởi năng lực chuyên môn mà còn bởi nhân cách. Trong mắt đồng nghiệp, ông là một lãnh đạo thân thiện, hòa nhã, tình cảm và gần gũi. Ông luôn dành thời gian lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, nhân viên. Với những khó khăn của đồng nghiệp, ông cố gắng chia sẻ bằng sự chân thành và thấu hiểu. Có lẽ chính sự gần gũi ấy đã tạo nên một tập thể sẵn sàng nhận nhiệm vụ khi dịch bệnh xảy ra, kể cả những nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm. “Trong công tác phòng, chống dịch, có những lúc anh em phải đi địa bàn xa, điều kiện rất khó khăn, thậm chí đối mặt với nguy cơ cho sức khỏe. Những lúc như vậy, điều giữ mọi người cùng nhau vượt qua chính là niềm tin. Với bác sĩ Phúc, điều khiến tôi và nhiều anh em tin tưởng là ông hiểu công việc, hiểu khó khăn của tuyến cơ sở và luôn sẵn sàng cùng anh em tháo gỡ. Tôi nhớ cuối năm 2025, khi xảy ra trận lũ lịch sử ở phía đông tỉnh, công việc rất áp lực, anh em đều mệt mỏi. Nhưng khi bác Phúc có mặt, trực tiếp động viên và cùng mọi người giải quyết từng việc, tinh thần anh em thay đổi hẳn”, ông Nguyễn Tuấn Anh - Trưởng Khoa Ký sinh trùng, côn trùng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk cho hay.
Bác sĩ KII Hoàng Hải Phúc - Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk kiểm tra công tác tiêm chủng tại các trạm Y tế.
Bác sĩ KII Nay Phi La - Giám đố Sở Y tế cho biết: “Đồng chí Hoàng Hải Phúc là cán bộ có năng lực chuyên môn tốt, đặc biệt trong nhận định, đánh giá và dự báo tình hình dịch bệnh. Đồng chí có khả năng nắm bắt tình hình, phân tích nguy cơ và tham mưu kịp thời các giải pháp phòng, chống dịch phù hợp với thực tiễn. Trong thời điểm hiện nay, khi công tác phòng, chống dịch bệnh đặt ra nhiều yêu cầu mới, đồng chí tiếp tục phát huy vai trò tham mưu, chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch cụ thể, sát với tình hình địa bàn, góp phần giúp ngành y tế ứng phó hiệu quả với các nguy cơ dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe nhân dân”.
Từ những thành quả đạt được trong gần 3 thập kỷ gắn bó với hoạt động y tế dự phòng, những cống hiến của bác sĩ Hoàng Hải Phúc đã được cấp trên ghi nhận bằng nhiều hình thức khen thưởng từ cơ sở đến cấp tỉnh và Bộ Y tế; nhiều năm liền ông đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở, Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh. Ông cũng tham gia, chủ trì và thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, tập trung vào những vấn đề xuất phát từ thực tiễn, có tính ứng dụng cao trong phòng, chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Đặc biệt, năm 2024, ông được phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú. Đây là sự ghi nhận đáng trân trọng cho những đóng góp của ông đối với ngành y tế và sức khỏe nhân dân.
Hành trình của một người làm công tác y tế dự phòng tuyến đầu của tỉnh luôn đầy rẫy chông gai. Đó là con đường của những người đi trước dịch bệnh một bước, chấp nhận rủi ro, hiểm nguy. Họ phát hiện bệnh khi chưa thành dịch, khống chế dịch khi chưa lan rộng và kiên trì gieo kiến thức phòng bệnh vào từng người, gia đình, từng thôn, buôn. Và có lẽ, đó cũng chính là vẻ đẹp thầm lặng của người thầy thuốc dự phòng – không chờ đến khi bệnh tật xuất hiện mới hành động, mà luôn âm thầm đi trước để bảo vệ sức khỏe và giữ bình yên cho cộng đồng./.
Bài: Mỹ Hạnh - Ảnh: Bảo Trọng