Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm A gây ra, lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc tiếp xúc với các giọt bắn chứa virus. Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng như sốt, ho, đau họng, đau đầu, đau mỏi cơ và mệt mỏi. Ở người có sức khỏe tốt, bệnh có thể tự khỏi sau vài ngày nếu không xuất hiện biến chứng. Tuy nhiên, với người cao tuổi và người có bệnh nền, cúm A tiền ẩn nhiều nguy cơ diễn tiến nặng.
Theo thống kê tại Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, từ đầu năm 2026 đến nay, khoa đã tiếp nhận, điều trị 124 bệnh nhân mắc cúm A. Đáng chú ý, từ tháng 6/2026 trở đi, số bệnh nhân nhập viện tăng mạnh với hơn 80 trường hợp. Phần lớn bệnh nhân là người cao tuổi, sức đề kháng yếu và có nhiều bệnh lý nền đi kèm. Đáng lo ngại, nhiều bệnh nhân khi nhập viện đã xuất hiện tổn thương đường hô hấp. Qua thăm khám và chụp X-quang phổi, nhiều trường hợp ghi nhận hình ảnh tổn thương, đám mờ ở phổi, phải được hỗ trợ thở ô xy và theo dõi sát tình trạng hô hấp. Trong khi đó, những người trẻ tuổi, có sức đề kháng tốt thường đáp ứng điều trị nhanh hơn, ít gặp biến chứng nghiêm trọng.
Bác sĩ H’Nuen H’Đơk – Phó Trưởng khoa, phụ trách Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên cho biết, cúm A ở những người có sức khỏe bình thường thường có thể được cơ thể kiểm soát và đào thải theo thời gian. Các triệu chứng thường giảm dần sau khoảng 5 ngày nếu không xuất hiện biến chứng. Tuy nhiên, không thể chủ quan với bệnh, nhất là ở nhóm người trên 65 tuổi, người mắc bệnh đái tháo đường, hen phế quản, COPD hoặc có tiền sử bệnh tim mạch, đột quỵ. “Ở những bệnh nhân lớn tuổi, sức đề kháng suy giảm, lại có nhiều bệnh nền, khi nhiễm virus cúm A rất dễ diễn tiến nặng. Biến chứng nguy hiểm nhất chúng tôi thường lo ngại là viêm phổi. Khi đường hô hấp bị tổn thương, người bệnh còn có nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn, khiến tình trạng viêm phổi nghiêm trọng hơn. Nếu không được phát hiện, cấp cứu và điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể suy hô hấp, nguy hiểm đến tính mạng, thậm chí tử vong”, bác sĩ H’Nuen H’Đơk nhấn mạnh.
Bệnh nhân mắc cúm A biến chứng viêm phổi đang điều trị tại Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên.
Thực tế điều trị tại bệnh viện cho thấy, không ít trường hợp ban đầu chỉ có biểu hiện ho, sốt, tức ngực nhưng sau đó được xác định mắc cúm A và xuất hiện biến chứng viêm phổi. Điển hình là trường hợp bệnh nhân Đ.T.R (55 tuổi, xã Krông Pắc). Khi mới nhập viện, bệnh nhân được tiếp nhận điều trị tại Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên với các triệu chứng ho, tức ngực. Kết quả chụp X-quang phổi cho thấy có dấu hiệu nghi viêm phổi. Do chưa xác định được tác nhân gây bệnh, bệnh nhân được điều trị và tiếp tục theo dõi tại khoa. Sau khi thực hiện xét nghiệm, bệnh nhân có kết quả dương tính với cúm A nên được chuyển đến Khoa Truyền nhiễm để tiếp tục điều trị. Đáng chú ý, bệnh nhân có nhiều bệnh lý nền, tiền sử đột quỵ, sức khỏe suy yếu nên nguy cơ biến chứng cao. Các bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm phổi do biến chứng cúm A. Nhờ được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân hiện tiến triển tích cực. Bệnh nhân không còn phải hỗ trợ thở ô xy, có thể tự thở và tiếp tục được theo dõi, chăm sóc.
Một trường hợp khác là bà C.T.K (sinh năm 1961, xã Ea Súp). Theo người nhà bà K, ban đầu, khi phát hiện bà K có biểu hiện sốt, gia đình đã đưa đến cơ sở y tế địa phương thăm khám. Sau khi kiểm tra, nhận thấy tình trạng bệnh cần được điều trị chuyên sâu hơn, các bác sĩ đã chuyển bà lên tuyến trên. Tại Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, bà được thăm khám và xác định mắc cúm A. Do tuổi cao, có nhiều bệnh lý nền nên sức khỏe bà K khá yếu. Hiện bà vẫn đang được theo dõi, chăm sóc tại bệnh viện.
Những trường hợp trên cho thấy cúm A không đơn thuần là bệnh lý hô hấp thông thường, đặc biệt đối với người cao tuổi và người có bệnh nền. Việc phát hiện sớm, xét nghiệm xác định tác nhân gây bệnh và điều trị kịp thời đóng vai trò quan trọng trong hạn chế biến chứng.
Theo khuyến cáo của bác sĩ H’Nuen H’Đơk, để phòng tránh cúm A, người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe, nhất là nhóm người có nguy cơ cao. Trong đó, cần hạn chế đến những nơi tập trung đông người khi không thực sự cần thiết; đeo khẩu trang tại nơi công cộng, cơ sở y tế và những không gian kín; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn; che miệng, mũi khi ho, hắt hơi; giữ vệ sinh môi trường sống và bảo đảm chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý. Đặc biệt, người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính và những người có sức đề kháng suy giảm cần chủ động tiêm vắc xin phòng cúm hằng năm để giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế diễn tiến nặng và các biến chứng nguy hiểm. Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt, ho, đau họng, mệt mỏi, người bệnh cần theo dõi sức khỏe và đến cơ sở y tế thăm khám, nhất là khi có biểu hiện khó thở, tức ngực, thở nhanh hoặc tình trạng bệnh không cải thiện. Cúm A có thể tự khỏi ở nhiều người, nhưng không phải ai cũng có diễn tiến bệnh nhẹ. Với người cao tuổi và người có bệnh nền, sự chủ quan, chậm trễ trong thăm khám có thể khiến bệnh chuyển nặng nhanh chóng. Vì vậy, chủ động phòng bệnh, tiêm vắc xin đầy đủ và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường là giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe, hạn chế những biến chứng đáng tiếc do cúm A gây ra./.
Bài: Mỹ Hạnh -
Ảnh: Bảo Trọng